Ο πρόεδρος της αμερικανικής ομοσπονδιακής τράπεζας (Fed), Jerome Powell, βλέπει δύο πιθανούς δρόμους για την οικονομία και τη νομισματική πολιτική το επόμενο έτος: Με λίγη τύχη, ο πληθωρισμός θα μειωθεί με τη βοήθεια της μεγαλύτερης προσφοράς. Και αν αυτό αποτύχει, η Fed δεν θα διστάσει να επιβάλει μια πιο επώδυνη λύση.
Από τους Craig Torres και Matthew Boesler/Bloomberg
Στο καλύτερο σενάριο, οι προκαταβολικές αυξήσεις των επιτοκίων της Fed θα επιβραδύνουν τη ζήτηση για ευαίσθητους στα επιτόκια τομείς όπως η στέγαση, τα αυτοκίνητα και άλλα διαρκή αγαθά που αγοράζονται με πίστωση. Επιπλέον -με την πάροδο του χρόνου- οι διακοπές στις αλυσίδες προσφοράς θα μειώνονται και θα επανέρχονται σταδιακά σε μια καλύτερη ισορροπία σε σχέση με τη ζήτηση. Κατά την άποψη του Powell, υπάρχει πιθανότητα η αύξηση των τιμών να επιβραδυνθεί αρκετά γρήγορα, βοηθώντας τη Fed να μειώσει τον πληθωρισμό προς τον στόχο του 2%.
«Εάν η ζήτηση μπορεί να υποχωρήσει, τότε ο πληθωρισμός θα μπορούσε να κινηθεί προς τα πίσω σε αυτήν την πορεία, το ίδιο γρήγορα όσο ανέβηκε», είπε ο Powell στην Τραπεζική Επιτροπή της Γερουσίας την Τετάρτη κατά τη διάρκεια της εξαμηνιαίας κατάθεσής του ενώπιον του Κογκρέσου.
Ο Powell ανέφερε ότι η Fed εκτίμησε εσφαλμένα τη δυναμική του πληθωρισμού στα τέλη του 2021. Ο πληθωρισμός, σύμφωνα με το ισχύον μέτρο της κεντρικής τράπεζας, βρίσκεται στο 6,3%. Οι αξιωματούχοι της αύξησαν τα επιτόκια κατά 75 μονάδες βάσης νωρίτερα αυτό το μήνα, ανεβάζοντας το εύρος στόχου για το κύριο σημείο αναφοράς τους στα 1,5% έως 1,75%. Ο Powell είπε ότι μια παρόμοια κίνηση, ή μία κοντά στις 50 μονάδες βάσης, είναι επίσης στο τραπέζι όταν τα μέλη της Fed συναντηθούν στα τέλη του επόμενου μήνα. Ωστόσο, οι επενδυτές πιστεύουν ότι είναι σχεδόν σίγουρη άλλη μια κίνηση 75 μονάδων βάσης τον Ιούλιο.
Συλλογικά, οι αξιωματούχοι της Fed στις προβλέψεις τους του Ιουνίου προέβλεψαν ότι ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει κοντά στο 2% έως το 2024, με την ανάπτυξη να πέφτει μετά βίας πολύ κάτω από το 2%, ενώ η ανεργία να έχει μετρίως αυξηθεί.
Ο Michael Pond, ο κορυφαίος αναλυτής στρατηγικής για τον πληθωρισμό της Barclays Plc στη Νέα Υόρκη, λέει ότι οι προβλέψεις της Fed μπορεί να μην είναι μακριά από την πραγματικότητα. Επισημαίνει την πτώση των ναύλων και τα καλά εφοδιασμένα αποθέματα λιανικής ως σημάδια ότι «οι περιορισμοί στην εφοδιαστική αλυσίδα αρχίζουν να χαλαρώνουν». «Στις βασικές προβλέψεις μας, βλέπουμε αρκετή μείωση του πληθωρισμού καθώς μπαίνουμε στο επόμενο έτος», λέει ο Pond. «Αλλά εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα».
Προσθέστε κάτι άλλο σε αυτή τη λίστα: Οι αξιωματούχοι της Fed ανησυχούν ότι τα κυλιόμενα σοκ των τιμών, πιο πρόσφατα στα τρόφιμα και την ενέργεια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θα μπορούσαν να ανατρέψουν τις προσδοκίες του κοινού σχετικά με τις μελλοντικές τάσεις των τιμών, κάτι που έχει άμεση σχέση και με τις αυξήσεις των τιμών του φυσικού αερίου.
Οι αξιωματούχοι της Fed ανησυχούν ότι οι αυξανόμενες προσδοκίες θα μπορούσαν να σκληρύνουν σε μια επαναφορά του τρόπου με τον οποίο το κοινό εξετάζει τον μέσο ρυθμό πληθωρισμού στο μέλλον, αν και έλαβαν κάποια καλά νέα σε αυτό το μέτωπο την Παρασκευή. Μια προκαταρκτική ανάγνωση της μέτρησης του αναμενόμενου πληθωρισμού του Ιουνίου του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν εκτινάχθηκε στο 3,3% -η υψηλότερη τιμή από το 2008- και ο Powell και άλλοι αξιωματούχοι της Fed έχουν επισημάνει αυτή τη δημοσιοποίηση στοιχείων της 10ης Ιουνίου ως έναν από τους παράγοντες στην απόφασή τους την τελευταία στιγμή να αυξήσουν τα επιτόκια κατά 75 μονάδες βάσης πέντε ημέρες αργότερα. Τα τελικά αποτελέσματα της έρευνας του Μίσιγκαν, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, έδειξαν μικρότερη αύξηση, ωστόσο, στο 3,1%.
Ο πρόεδρος της Fed του Σικάγο Charles Evans είπε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη ότι «δεν έχουμε την πολυτέλεια να μας κοροϊδέψουν ξανά σε αυτό, διαφορετικά θα μας ξεπεράσει». «Βασιζόμαστε όλοι σε αυτούς τους πραγματικούς παράγοντες που βελτιώνονται προκειμένου να μειωθεί ο πληθωρισμός», είπε.
Ο Powell είπε στη Γερουσία ότι η ύφεση δεν είναι το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της Fed, αλλά είναι «σίγουρα μια πιθανότητα». «Ειλικρινά, τα γεγονότα των τελευταίων μηνών σε όλο τον κόσμο μας δυσκόλεψαν στο να πετύχουμε αυτό που θέλουμε, δηλαδή τον πληθωρισμό στο 2% και μια ισχυρή αγορά εργασίας», πρόσθεσε.
Οι αξιωματούχοι της Fed φοβούνται ότι ο αυξανόμενος πληθωρισμός των τροφίμων και της ενέργειας θα μπορούσε να τονώσει τον πληθωρισμό στους συγκεκριμένους τομείς, κάτι που με τη σειρά του θα μπορούσε να καταστήσει πιο δύσκολη τη μείωση του συνολικού πληθωρισμού. Μέχρι στιγμής, αυτό δεν συμβαίνει: Ο πληθωρισμός των τροφίμων και της ενέργειας επιταχύνθηκε τον Μάιο, ενώ ο λεγόμενος πυρήνας, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τα τρόφιμα και την ενέργεια, μετριάστηκε. Οι αναλυτές αναμένουν ότι η απόκλιση μεταξύ αυτών των βασικών κατηγοριών αγαθών και υπηρεσιών θα διευρυνθεί τους επόμενους μήνες.
Συναρπαστικό, τρομακτικό
«Πρόκειται για μια συναρπαστική και συνάμα τρομακτική κατάσταση», δήλωσε η Diane Swonk, επικεφαλής οικονομολόγος της Grant Thornton LLP. «Δεχόμαστε ένα σοκ προσφοράς που μπορεί να τροφοδοτήσει τις προσδοκίες που μπορούν να καταστήσουν πραγματικά δύσκολη την εξάλειψη του πληθωρισμού χωρίς να κάνουμε κάτι πιο δραματικό».
Εάν δεν λάβουν βραχυπρόθεσμη ανακούφιση με κάποια μείωση του πληθωρισμού που να προέρχεται από την περισσότερη προσφορά, τότε οι αξιωματούχοι της Fed έχουν ξεκαθαρίσει ότι είναι πρόθυμοι να καταστείλουν τη ζήτηση μέχρι να σπάσουν οι τιμές. Κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται το σημείο καμπής της ύφεσης σε αυτή τη διαδικασία.
