Οι αξίες των κρυπτονομισμάτων πέφτουν κατακόρυφα. Ένα λεγόμενο stablecoin έχασε όλη του την αξία μέσα σε λίγες ημέρες. Μια νέα τράπεζα κρυπτογράφησης σταμάτησε τις αναλήψεις. Και οι επενδυτές έχουν βυθιστεί σε οικονομική καταστροφή. Τώρα, η βιομηχανία κρυπτογράφησης παλεύει με μια ακόμη πιο ζοφερή προοπτική: Τα χειρότερα ίσως δεν έχουν έρθει ακόμη…
Από τον David Yaffe-Bellany/New York Times
Το τελευταίο, μεγάλο διάστημα εντείνεται η ανησυχία για μια άλλη πιθανή ευπάθεια στην αγορά κρυπτονομισμάτων, η οποία αφορά την Tether, μια εταιρεία της οποίας το ομώνυμο νόμισμα είναι ο βασικός άξονας των συναλλαγών κρυπτονομισμάτων παγκοσμίως.
Μία από τις πιο ελεγχόμενες εταιρείες στον κλάδο, η Tether αντιμετωπίζει αυξημένες πιέσεις από ρυθμιστικές αρχές, επενδυτές, οικονομολόγους και λεγεώνες σκεπτικιστών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος ενός άλλου ντόμινο προκαλώντας ένα ακόμη μεγαλύτερο κραχ.
«Το Tether είναι πραγματικά η ψυχή του οικοσυστήματος κρυπτογράφησης», δήλωσε η Hilary Allen, χρηματοοικονομική ειδικός στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο. «Αν εκραγεί, τότε ολόκληρη η πρόσοψη γκρεμίζεται» πρόσθεσε μεταφορικά.
Η εταιρεία Tether είναι ο κυρίαρχος εκδότης stablecoin, ενός τύπου κρυπτονομίσματος που συνδέεται με ένα σταθερό περιουσιακό στοιχείο όπως τα αμερικάνικα δολάρια. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά κρυπτονομίσματα όπως το Bitcoin και το Ether, των οποίων η νομισματική αξία μπορεί να κυμαίνεται ευρέως, τα stablecoin είναι συνήθως σχεδιασμένα για να διατηρούν σταθερή τιμή 1 $ και υποστηρίζονται από μεγάλα αποθέματα κεφαλαίων ή άλλους χρηματοοικονομικούς φύλακες. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επιτρέπεται στους εμπόρους κρυπτογράφησης να πραγματοποιούν ασφαλείς, προβλέψιμες συναλλαγές χωρίς να βασίζονται σε τράπεζες ή άλλους χρηματοοικονομικούς παράγοντες.
Αλλά πολλά από αυτά τα νομίσματα είναι σταθερά μόνο ως προς το όνομα. Τον περασμένο μήνα, όταν τα κρυπτονομίσματα κατέρρευσαν, η συντριβή προκλήθηκε εν μέρει από την αποτυχία του TerraUSD, ενός σταθερού νομίσματος 1 $ που ήταν συνδεδεμένο αλγοριθμικά με ένα αδελφό κρυπτονόμισμα το οποίο ονομάζεται Luna. Όταν η τιμή του Luna έπεσε κατακόρυφα, το TerraUSD έπεσε επίσης, δημιουργώντας μια «σπείρα θανάτου» που συγκλόνισε την ευρύτερη αγορά.
Αντίθετα, η Tether ισχυρίζεται ότι τα stablecoin της υποστηρίζονται από μετρητά και άλλα παραδοσιακά περιουσιακά στοιχεία, καθιστώντας τα αποθέματά της απαραίτητα για την καλή υγεία της αγοράς κρυπτογράφησης. Θεωρητικά, όποιος θέλει να ανταλλάξει Tethers με αμερικάνικα δολάρια μπορεί να το κάνει γρήγορα και εύκολα.
Όμως, οι οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας δείχνουν ότι ένα σημαντικό μέρος των αποθεματικών της είναι δεσμευμένο σε μη εξασφαλισμένα εταιρικά χρέη, γνωστά ως «εμπορικά χαρτιά» (ακάλυπτο χρεωστικό σημείωμα με σταθερή λήξη, σπανίως για διάστημα περισσότερο από 270 ημέρες).
Τέτοια χρηματοοικονομικά μέσα είναι πιο επικίνδυνα και είναι πιο δύσκολο να μετατραπούν γρήγορα σε μετρητά, ειδικά κατά τη διάρκεια χρηματοπιστωτικής αναταραχής όπως της σημερινής. Το 2021, ο γενικός εισαγγελέας της Νέας Υόρκης επέβαλε στην Tether πρόστιμο 18,5 εκατομμυρίων δολαρίων και ανέφερε ότι η εταιρεία είχε πει ψέματα για τα αποθεματικά της, αποκαλώντας το νόμισμα της «stablecoin χωρίς σταθερότητα».
Οι επικριτές λένε ότι η Tether ουσιαστικά λειτουργεί ως μια χαλαρά ρυθμιζόμενη τράπεζα. Οι έμποροι παραδίδουν εκατομμύρια δολάρια και, σε αντάλλαγμα, λαμβάνουν εκατομμύρια stablecoin, τα οποία χρησιμοποιούν για να στοιχηματίσουν σε πιο ασταθή κρυπτονομίσματα όπως το Bitcoin ή το Dogecoin.
Το Tether έχει επί του παρόντος 70 δισεκατομμύρια νομίσματα σε κυκλοφορία, κάτι που το καθιστά ισχυρότερο σε αξία κατά τρεις φορές σε μέγεθος από εκείνο του TerraUSD, τουλάχιστον πριν από τη συντριβή του.
Σε ένα χειρότερο σενάριο, λένε οι επικριτές του Tether, μια ύφεση θα μπορούσε να πυροδοτήσει συνέπειες για την κρυπτογράφηση αντίστοιχες με εκείνες ενός τραπεζικού πανικού. Δηλαδή, όλοι οι έμποροι μπορεί να βιαστούν να ανταλλάξουν τα Tether τους με δολάρια, ανακαλύπτοντας στο τέλος ότι η εταιρεία δεν θα μπορεί να εκπληρώσει αυτές τις εντολές. Οι επενδυτές θα έχαναν έτσι δισεκατομμύρια δολάρια, αναγκάζοντάς τους να πουλήσουν τις υπόλοιπες κρυπτογραφικές τους αποθέσεις, προκαλώντας έναν δυνητικά καταστροφικό πανικό που θα μπορούσε να διαρρεύσει ακόμα και σε αγορές μη κρυπτογράφησης.
Η Tether πήρε ήδη μια γεύση από ένα τέτοιο σενάριο τον περασμένο μήνα. Καθώς τα κρυπτονομίσματα έπεσαν κατακόρυφα, μια πλημμύρα επενδυτών ζήτησαν να ανταλλάξουν τα Tethers τους με δολάρια, αναγκάζοντας την εταιρεία να πληρώσει περίπου το ένα όγδοο των αποθεματικών της, ή 10 δισεκατομμύρια δολάρια, μέσα σε μιάμιση εβδομάδα. Στις ανταλλαγές κρυπτονομισμάτων, η Tether παραιτήθηκε για λίγο από το δεσμό του 1$. Τελικά, η εταιρεία ανταποκρίθηκε στη ζήτηση, δηλώνοντας ότι ξεπέρασε την κρίση «άψογα».
Η συγκεκριμένη αναταραχή ήταν τελικά «η καλύτερη… ιστορία που θα μπορούσε να έχει συμβεί στην Tether», είπε σε συνέντευξή του ο Paolo Ardoino, επικεφαλής τεχνολογίας της εταιρείας. «Δεν κοροϊδεύουμε και παίρνουμε τη διαχείριση κινδύνου εξαιρετικά σοβαρά».
Στη συνέχεια, την Κυριακή, η τράπεζα κρυπτογράφησης Celsius Network ανακοίνωσε ότι σταματά τις αναλήψεις, προκαλώντας εκ νέου κατάρρευση των τιμών των ψηφιακών νομισμάτων. Η Tether είχε επενδύσει στην Celcius το 2020 και της δάνεισε περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε Tethers, σύμφωνα με το Bloomberg News. Ωστόσο, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι επί του παρόντος είχε «μηδενική έκθεση» στην Celcius εκτός από μια μικρή επένδυση. Παρ’ όλα αυτά, καθώς η αγορά ενισχύθηκε, οι επενδυτές έβγαλαν περίπου 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια από την Tether.
Τον περασμένο μήνα, κορυφαία τραπεζικός αξιωματούχος στις ΗΠΑ ζήτησε να τεθούν νέοι κανόνες που θα διέπουν το Tether και τους ανταγωνιστές του, λέγοντας ότι η κατάρρευση του TerraUSD υπογράμμισε τους κινδύνους των χαλαρά ρυθμιζόμενων stablecoin. Ορισμένοι traders ήδη τοποθετούν τα κεφάλαιά τους σε εναλλακτικά stablecoins.
«Στην Tethers είχαν αρκετές εξασφαλίσεις για να αντεπεξέλθουν σε αυτήν την δύσκολη πορεία των τελευταίων εβδομάδων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι διαθέτουν τόσες όσες χρειάζεται για να αντεπεξέλθουν στην επόμενη κατηφορική διαδρομή», δήλωσε ο Bruce Mizrach, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Rutgers που μελετά τα κρυπτονομίσματα.
Brock Pierce
Ακόμη και με τα συχνά σουρεαλιστικά πρότυπα της κρυπτογράφησης, η Tether έχει μια περίεργη ιστορία. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2014 από τον Brock Pierce, έναν ευαγγελιστή κρυπτονομισμάτων που, ως παιδί ηθοποιός, πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως το «Mighty Ducks». Αυτός και ο συνεργάτης του, Reeve Collins, παρέδωσαν αργότερα τον έλεγχο της εταιρείας σε έναν πρώην πλαστικό χειρουργό ονόματι Giancarlo Devasini, ο οποίος αποθήκευσε ορισμένα από τα περιουσιακά στοιχεία του Tether σε μια τράπεζα στις Μπαχάμες που διευθύνεται από έναν από τους δημιουργούς του καρτούν «Inspector Gadget».
Πράγματι, το Tether έχει αναπτυχθεί γρήγορα. Πέρυσι, εξέδωσε περίπου 50 δισεκατομμύρια stablecoins, υπερτριπλασιάζοντας την παγκόσμια προσφορά. «Αν πρέπει να εξαργυρώσουμε μέχρι το τελευταίο σεντ, μπορούμε να το κάνουμε», είπε ο Ardoino στην πρόσφατη συνέντευξη του.
Η εταιρεία λειτουργεί από περίπου 50 εργαζόμενους στην Ευρώπη, την Ασία και τη Λατινική Αμερική. Ο διευθύνων σύμβουλός του, JL van der Velde, είναι ένας Ολλανδός επιχειρηματίας του οποίου το προφίλ στο LinkedIn υποδηλώνει ότι εδρεύει στο Χονγκ Κονγκ, αν και η εταιρεία αρνήθηκε να επιβεβαιώσει την τοποθεσία της έδρας της.
Ο ίδιος και ο κύριος Devasini, ο Διευθύνων Σύμβουλος, σπάνια μιλούν δημόσια. Το δημόσιο πρόσωπο του Tether είναι ο Ardoino, ο οποίος περιγράφει τους συναδέλφους του ως «κανονικούς ανθρώπους», έκπληκτους από την ανάπτυξη της εταιρείας. «Δεν πίστευαν αρχικά ότι θα γιγαντώνονταν με τέτοιο τρόπο», είπε ο Ardoino. «Δεν ήταν διατεθειμένοι να αποτελούν δημόσια πρόσωπα. Δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό».
Letitia James
Κατά καιρούς, η Tether έχει επιμείνει ότι τα stablecoins της υποστηρίζονται πλήρως από τα αμερικάνικα δολάρια. Όμως πέρυσι, η γενική εισαγγελέας της Νέας Υόρκης, Letitia James, χαρακτήρισε αυτούς τους ισχυρισμούς «ψέμα».
Λίγα χρόνια νωρίτερα, ένα ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων που συνδέεται με την Tether είχε χάσει 850 εκατομμύρια δολάρια σε μια επιχειρηματική συμφωνία που είχε καταρρεύσει. Για να καλύψει τις ζημίες, το χρηματιστήριο, Bitfinex, πήρε δάνεια από τα αποθεματικά της Tether, αφήνοντας το stablecoin εν μέρει χωρίς υποστήριξη, σύμφωνα με την έρευνα της James.
Η Tether συμβιβάστηκε με την γενική εισαγγελέα της Νέας Υόρκης, πληρώνοντας 18,5 εκατομμύρια δολάρια χωρίς ωστόσο να παραδεχτεί την αδικοπραγία. Μια εκπρόσωπος της Tether είπε ότι το ζήτημα με τα αποθεματικά της εταιρείας οφείλονταν σε «επικοινωνιακό λάθος».
Τον περασμένο Οκτώβριο, η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Συμβάσεων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων (Commodity Futures Trading Commission) διαπίστωσε ότι κατά τη διάρκεια μιας «δειγματικής περιόδου» 26 μηνών μεταξύ 2016 και 2018, η Tether είχε επαρκή αποθέματα στους λογαριασμούς της μόνο κατά το ένα τέταρτο του έτους. Η εταιρεία πλήρωσε πρόστιμο 41 εκατομμυρίων δολαρίων στην επιτροπή.
Από τον διακανονισμό της Νέας Υόρκης, η Tether έχει εκδώσει περιοδικές δηλώσεις που αποκαλύπτουν τη σύνθεση των αποθεματικών της. Αλλά οι ανακοινώσεις της δεν έχουν κάνει πολλά για να καταπνίξουν τον σκεπτικισμό. Τον περασμένο μήνα, αποκάλυψε ότι περίπου το ένα τέταρτο των αποθεματικών της, ή 20 δισεκατομμύρια δολάρια, αποτελούνταν από «εμπορικά χαρτιά», μειωμένα κατά 4 δισεκατομμύρια δολάρια από τον Φεβρουάριο.
Ταυτόχρονα, αύξησε την έκθεσή της σε αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς, τα οποία ενδέχεται να επενδυθούν σε «εμπορικά χαρτιά», σε περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια από 3 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Tether αποκάλυψε επίσης ότι 5 δισεκατομμύρια δολάρια από τα αποθέματά της ήταν δεσμευμένα σε «άλλες επενδύσεις», συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών νομισμάτων.
Οι επικριτές της υποστήριξαν ότι η έκθεση ήταν ουσιαστικά ένα «ξέπλυμα», με το project να εξακολουθεί να στερείται του είδους της σταθερότητας που περιμένουν πολλοί επενδυτές.
(Η εκπρόσωπος της Tether είπε ότι το χαρτοφυλάκιο «εμπορικών χαρτιών» της εταιρείας «θα μειωθεί σταδιακά στο μηδέν χωρίς να υπάρξουν ζημιές»).
Πάντως, το Tether παραμένει μακράν το πιο δημοφιλές stablecoin. Ωστόσο, τον τελευταίο μήνα, ο αριθμός των Tethers σε κυκλοφορία μειώθηκε περισσότερο από 7%. Η κυκλοφορία του USDC, ενός σταθερού νομίσματος που υποτίθεται ότι υποστηρίζεται πλήρως από μετρητά και αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, έχει αυξηθεί περίπου 4%.
«Δεν μπορώ να πω ότι είμαι τόσο σίγουρος για το Tether όσο με το USDC», είπε ο Sam Kazemian, ο οποίος διευθύνει το Frax, ένα άλλο project stablecoin.
Οι ανησυχίες για το Tether έχουν εξαπλωθεί και στην Ουάσιγκτον. Όταν η υπουργός Οικονομικών Janet Yellen κατέθεσε ενώπιον του Κογκρέσου τον περασμένο μήνα, σημείωσε ότι η Tether αμφιταλαντεύεται από το δεσμό του 1$ και ζήτησε μεγαλύτερη ρύθμιση των stablecoins. Η ανάπτυξη των stablecoin παρουσιάζει «τους ίδιους κινδύνους που γνωρίζαμε εδώ και αιώνες σε σχέση με τις τραπεζικές ροές», είπε.
Giancarlo Devasini
Ο Ardoino ανέφερε ότι η Tether είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με τις ρυθμιστικές αρχές για να σχεδιαστεί ένα παγκόσμιο πλαίσιο που θα διέπει τις γνωστοποιήσεις που πρέπει να κάνουν οι εκδότες stablecoin σχετικά με τα αποθέματά τους. Ωστόσο, η Tether αντιστάθηκε στις πιο επιθετικές προτάσεις, οι οποίες θα την υπέβαλαν σε ρυθμιστικές απαιτήσεις όπως αυτές των παραδοσιακών τραπεζών.
«Όλοι τρέμουν μήπως και χάσουν τις οικονομίες τους» είπε ο Collins, ο οποίος ίδρυσε την Tether με τον Pierce και τώρα διευθύνει μια επιχείρηση κρυπτογράφησης που ονομάζεται BLOCKv. «Κάτι τέτοιο θα ήταν σίγουρα τραγωδία, αλλά είναι εξίσου καταστροφικό όταν κάποιος λέει: “Πήγα σε ένα καζίνο και έχασα τις οικονομίες μου”».
