Από το Seattle έως τη Silicon Valley και το Austin, μια ζοφερή νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται στο τεχνολογικό τοπίο: Πλησιάζει στο τέλος της μια σημαντική -εδώ και δεκαετίες- εποχή ραγδαίων κερδών από πωλήσεις, απεριόριστης ανάπτυξης θέσεων εργασίας και διαρκώς αυξανόμενων τιμών των μετοχών. Τελεία.
Από τον Kurt Wagner/Bloomberg
Αυτή που αναδύεται στη θέση της είναι μια περίοδος χαμηλών προσδοκιών που χαρακτηρίζεται από περικοπές θέσεων εργασίας, επιβράδυνση προσλήψεων, υποτονικές προβλέψεις ανάπτυξης και μετριοπαθή σχέδια επεκτάσεων. Το καταθλιπτικό κλίμα βλάπτει το ηθικό των εργαζομένων, επηρεάζει την ικανότητα του κλάδου να προσελκύει ταλέντα και έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομική ανάπτυξη και καινοτομία.
Εικόνες του νέου επιχειρηματικού περιβάλλοντος εμφανίζονται καθημερινά σε ένα φόντο παρατεταμένης οικονομικής ύφεσης, ενός σκληρού πολέμου στην Ευρώπη, των αυξανόμενων επιτοκίων και του πληθωρισμού και μιας παγκόσμιας πανδημίας που σέρνεται στον τρίτο χρόνο της.
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες γίναμε όλοι θεατές μίας παρέλασης μεγάλων ονομάτων εταιρειών τεχνολογίας που συνέβαλαν στο να καταλάβουμε πως βρισκόμαστε μέσα σε μία νέα εποχή.
Η Snap Inc ανακοίνωσε μείωση πωλήσεων, χαμήλωσε τις εκτιμήσεις της για κέρδη στις 23 Μαΐου και είπε ότι θα επιβραδύνει τις προσλήψεις. Την επόμενη μέρα, η Lyft Inc. δήλωσε ότι θα προσελκύσει λιγότερους ανθρώπους και ότι θα επιδιώξει και άλλες μειώσεις κόστους. Λίγες μέρες αργότερα, η Microsoft Corp έβαλε φρένο στις προσλήψεις σε πολλά μεγάλα τμήματα της και η Instacart Inc. δήλωσε ότι θα ανακαλέσει τα σχέδια προσλήψεων για να μειώσει το κόστος πριν από μια προγραμματισμένη αρχική δημόσια προσφορά.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Tesla Inc, Elon Musk, ανέφερε στους υπαλλήλους του ότι η ηλεκτρική αυτοκινητοβιομηχανία πρέπει να μειώσει το μισθωτό της εργατικό δυναμικό κατά 10% και να σταματήσει τις προσλήψεις σε όλο τον κόσμο. Το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων Coinbase Global Inc ανακοίνωσε επίσης ότι θα επεκτείνει το πάγωμα των προσλήψεων και ότι θα ακυρώσει αρκετές προσφορές εργασίας, επικαλούμενη τις συνθήκες της αγοράς.
Παρόμοιες θλιβερές ανακοινώσεις είχαν γίνει εδώ και εβδομάδες. Η Amazon.com Inc. στις ΗΠΑ είχε ανακοινώσει ότι διαθέτει πολλούς υπαλλήλους και υπεραρκετούς χώρους αποθήκευσης και ότι η επιχείρησή πλήττεται ταχέως από το κόστος του αυξανόμενου πληθωρισμού.
Η μητρική εταιρεία του Facebook, η Meta Platforms Inc., ανακοίνωσε ότι θέλει να μειώσει το κόστος των προσλήψεων και η Twitter Inc. θέσπισε πάγωμα προσλήψεων, αποσύροντας κάποιες προσφορές εργασίας πριν από την προγραμματισμένη εξαγορά του Musk. Τέλος, η Apple Inc προειδοποίησε τον Απρίλιο ότι οι περιορισμοί που σχετίζονται με τα lockdown για την COVID-19 στην Κίνα θα οδηγούσαν σε απώλεια εσόδων 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το τρέχον τρίμηνο.
Οι απαισιόδοξες εταιρικές προβλέψεις σηματοδοτούν την αρχή μίας νέας εποχής για έναν κλάδο που κάποτε φαινόταν ανίκητος, προστατεύοντας τους εργαζόμενους και τους επενδυτές από την αστάθεια της ευρύτερης οικονομίας. «Δεν αποτελούν πλέον σίγουρα στοιχήματα», ανέφερε ο Tom Forte, τεχνικός αναλυτής στο DA Davidson, βετεράνος της βιομηχανίας τεχνολογίας. «Δεν είναι σίγουρα στοιχήματα γιατί υπάρχουν μεγάλες δομικές αλλαγές που λειτουργούν εναντίον τους».
Ο Nasdaq Composite Index έχει χάσει το ένα τέταρτο της αξίας του από τις 19 Νοεμβρίου, όταν έφτασε στο ιστορικό υψηλό όλων των εποχών. Και αυτό, αν συμπεριλάβει κανείς και το ράλι 5,8% του δείκτη τις τελευταίες δύο εβδομάδες.
Η απειλή των περικοπών θέσεων εργασίας χτυπά την ψυχή της Silicon Valley. Στο Blind, μια εφαρμογή που οι εργαζόμενοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να μιλήσουν με τους εργοδότες τους ανώνυμα, οι συζητήσεις σχετικά με το πάγωμα προσλήψεων αυξήθηκαν 13 φορές από τις 19 Απριλίου έως τις 19 Μαΐου, σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα. Οι συζητήσεις για απολύσεις πενταπλασιάστηκαν και οι αντίστοιχες για ύφεση αυξήθηκαν 50 φορές.
Οι φήμες μέσω των social media τον Μάιο ότι η Meta προετοιμαζόταν για έναν μεγάλο «χτύπημα» των θέσεων εργασίας οδήγησε στη δημιουργία του hashtag #metalayoff, το οποίο άρχισε να γίνεται trend στο LinkedIn. Δεκάδες εργοδότες και υπεύθυνοι προσλήψεων άρχισαν να χρησιμοποιούν το hashtag για να παρέχουν εναλλακτικές ευκαιρίες εργασίας. Ένας εκπρόσωπος της Meta είπε ότι η εταιρεία δεν έχει επί του παρόντος σχέδια για περικοπές εργαζομένων.
Ωστόσο, αυτό που κάποτε ήταν η κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης για την αμερικανική οικονομία έχει πρόσφατα ξεθωριάσει. Σύμφωνα με το layoffs.fyi, περισσότεροι από 126.000 εργαζόμενοι στον τομέα της τεχνολογίας έχουν χάσει τη δουλειά τους από την έναρξη της πανδημίας.
Η Netflix Inc. δήλωσε ότι απολύει περίπου 150 υπαλλήλους της, αφού ανέφερε απροσδόκητες απώλειες συνδρομητών τον περασμένο μήνα. Οι μετοχές του κολοσσού του streaming έχουν υποχωρήσει 71% από τα μέσα Νοεμβρίου.
Στη Meta, οι διευθυντές επιβραδύνουν τις προσλήψεις για πολλές θέσεις μεσαίου έως ανώτερου επιπέδου σε όλη την εταιρεία και τον Απρίλιο μείωσαν την προσθήκη μηχανικών με περιορισμένη εμπειρία.
Την ίδια στιγμή, οι υπάλληλοι του Twitter προετοιμάζονται για πιθανές απολύσεις, καθώς η εταιρεία περιμένει την άφιξη του νέου αφεντικού, του οποίου η προσφορά περιλαμβάνει και περικοπές δαπανών προς τις τράπεζες. Ο διευθύνων σύμβουλος Parag Agarwal έστειλε ένα σημείωμα σε περισσότερους από 7.500 υπαλλήλους του Twitter τον Μάιο εξηγώντας ότι το κοινωνικό δίκτυο θα ξεκινήσει με μείωση του κόστους των ταξιδιών, μάρκετινγκ και εκδηλώσεων, με τους επικεφαλής «να διαχειρίζονται αυστηρά τους προϋπολογισμούς τους».
Ομοίως, ο Dara Khosrowshahi της Uber ανέφερε σε σημείωμα του προς τους υπαλλήλους ότι ο γίγαντας των μεταφορών «θα αντιμετωπίζει τις προσλήψεις με προσοχή για το πότε και πού θα προσθέτεται νέος αριθμός εργαζομένων».
Το πισωγύρισμα είναι ίσως μεγαλύτερο μεταξύ εταιρειών όπως η Meta, το Twitter και η Uber, οι οποίες ήταν πολύ νέες την τελευταία φορά που η βιομηχανία της τεχνολογίας χτυπήθηκε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης του 2008.
Τα πράγματα ήταν ακόμη χειρότερα όταν έσκασε η φούσκα των dot-com στις αρχές του αιώνα. Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι η πανδημία έχει κάνει πολλά από αυτά τα τεχνολογικά προϊόντα ζωτικής και ουσιαστικής σημασίας, δίνοντάς τους κάποιο σωτήριο μαξιλάρι έναντι της αρχικής οικονομικής ζημίας εξαιτίας της Covid-19.
«Όλοι ανακάλυψαν ότι η τεχνολογία δεν είναι μόνο καλή, αλλά και αναγκαία», δήλωσε ο Russell Hancock, Διευθύνων Σύμβουλος της Joint Venture Silicon Valley, μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που μελετά τη Silicon Valley και την οικονομία της. Αυτό που συμβαίνει σήμερα φαίνεται να είναι μια διόρθωση της αγοράς, είπε ο Hancock, αν και ανησυχεί επίσης ότι κάποια από τη λάμψη και την καινοτομία της βιομηχανίας τεχνολογίας αφαιρείται καθώς προϊόντα όπως οι υπηρεσίες streaming και η κοινωνική δικτύωση γίνονται περισσότερο χρήσιμες.
Είναι πιθανό «να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε την τεχνολογία όπως τις γραμμές φυσικού αερίου που πηγαίνουν στα σπίτια μας ή την ηλεκτρική ενέργεια», είπε. «Είναι κάτι νέο για τη Silicon Valley. Είναι σαν την εποχή της κυριαρχίας του Detroit όπου τα αυτοκίνητα έγιναν απολύτως αναγκαία, σαν τα έπιπλα».
Καθώς οι εταιρείες προετοιμάζονται για μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας, πρέπει να κάνουν δύσκολες επιλογές για επενδύσεις πέρα από τις προσλήψεις και το μάρκετινγκ. Η Amazon, η οποία επένδυσε πολλά στον χώρο στελέχωσης και logistics το 2020 προκειμένου να ανταποκριθεί στην αύξηση της ζήτησης παράδοσης που σχετίζονταν με την πανδημία, βρίσκεται τώρα με πάρα πολλές αποθήκες και πάρα πολλούς εργαζομένους.
Σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει την κατάσταση, η εταιρεία που εδρεύει στο Seattle έχει σήμερα εκατοντάδες υπαλλήλους περισσότερους από αυτούς που χρειάζεται. Οι εργαζόμενοι που έχουν εργαστεί στο παρελθόν σε μεγάλα κατασκευαστικά έργα δεν έχουν πολλά να κάνουν σήμερα και έχουν λάβει συμβουλές από τους διευθυντές τους να χρησιμοποιήσουν τον επιπλέον χρόνο για να επικεντρωθούν στη «μάθηση και ανάπτυξη», κάτι που δεν είναι πειστικό, αποκάλυψε η πηγή.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Meta, Mark Zuckerberg, δήλωσε τον Φεβρουάριο ότι η εταιρεία δίνει προτεραιότητα σε κάποια από τα νέα προϊόντα της, όπως ο ανταγωνιστής TikTok Reels, τα ιδιωτικά μηνύματα και το Metaverse. «Μεταφέρουμε το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας εντός της εταιρείας σε αυτούς τους τομείς υψηλής προτεραιότητας», δήλωσε ο Zuckerberg τον Απρίλιο. Η εταιρεία είπε ότι μειώνει έξοδα 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2022, το πρώτο σημάδι ότι γίνεται πιο συνετή με τις επενδύσεις της.
Η αύρα του αήττητου μπορεί να είναι ζοφερή, αλλά η Silicon Valley απέχει πολύ από το να πεθάνει. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η ανεργία στην περιοχή της Καλιφόρνιας είναι μόλις 2% —το χαμηλότερο ποσοστό από το 1999. Πρόσθετα στοιχεία από το Κέντρο Συνεχιζόμενων Μελετών της Οικονομίας της Καλιφόρνια έδειξαν αύξηση 5,8% στις θέσεις εργασίας στο Bay Area τον περασμένο χρόνο, ταχύτερα από τους εθνικούς και κρατικούς μέσους όρους.
Ο Stephen Levy, διευθυντής και ανώτερος οικονομολόγος στο CCSCE, ανέφερε ότι οποιαδήποτε επιβράδυνση στις προσλήψεις πρέπει να συνταχθεί με την άνοδο του κλάδου της τεχνολογίας αλλά και της ζήτησης. «Θέλει ο κόσμος περισσότερα από τα αγαθά και τις υπηρεσίες που παράγει η τεχνολογία και είναι αυτός ένας τομέας ανάπτυξης με την πάροδο του χρόνου;» αναρωτήθηκε ο Levy. «Η απάντηση είναι ναι».
