Υπήρξε μια εποχή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που η απεικόνιση του Αστεριού του Δαβίδ σε ένα μπλουζάκι που πωλούνταν στις τοπικές αγορές θα μπορούσε να προκαλέσει έρευνες από αξιωματούχους η οποίοι ήταν υπεύθυνοι για την αστυνόμευση του μποϊκοτάζ της χώρας στο Ισραήλ.
Αλλά πολλά έχουν αλλάξει από τότε. Πριν από σχεδόν δύο χρόνια, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τερμάτισαν επίσημα το μποϊκοτάζ του σχεδόν μισού αιώνα και την Τρίτη, έγιναν η πρώτη αραβική χώρα που υπέγραψε συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το εβραϊκό κράτος. Το σύμφωνο περιγράφηκε από τον υπουργό Εμπορίου των ΗΑΕ, Thani Al Zeyoudi, ως «ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Μέσης Ανατολής».
Αν το εμπόριο είναι ένα βαρόμετρο για το πόσο σοβαρή είναι η αλλαγή είναι για τα ΗΑΕ σχετικά με την εκκολαπτόμενη εταιρική σχέση με το Ισραήλ, τότε οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Η συμφωνία θα ανεβάσει την αξία του εμπορίου μεταξύ των δύο κρατών σε περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ σύμφωνα με την Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία του Ισραήλ ήταν περίπου στα 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι.
Το κράτος του Κόλπου είχε επίσης διαθέσει 10 δισεκατομμύρια δολάρια για επενδύσεις στο Ισραήλ πέρυσι, ξεχωρίζοντάς το ως έναν από τους κύριους μελλοντικούς οικονομικούς εταίρους του μαζί με άλλα επτά κράτη, καθώς το επίκεντρο της εξωτερικής του πολιτικής μετατοπίζεται στις επιχειρήσεις.
Οι ειδικοί λένε ότι το έπαθλο για το Ισραήλ είναι πολύ μεγαλύτερο, επειδή η συμφωνία θα μπορεί να ανοίξει πρόσβαση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή για τη χώρα, κάτι που δεν έχει καταφέρει να κάνει μέχρι σήμερα.
Τι περιλαμβάνει το σύμφωνο
Οι δασμοί θα καταργηθούν ή θα μειωθούν στο 96% των αγαθών που διακινούνται μεταξύ των κρατών, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων, των φαρμάκων, των διαμαντιών, των κοσμημάτων, των λιπασμάτων και άλλων χημικών προϊόντων. Η πλειονότητα των φόρων θα αρθούν αμέσως και οι υπόλοιποι θα αφαιρούνται έως και πέντε χρόνια από σήμερα. Μάλιστα, συγκεκριμένα projects που θα υπόκεινται σε τιμολόγηση θα επιβαρύνονται με το χαμηλότερο συντελεστή.
Ο Dorian Barak, συμπρόεδρος του Επιχειρηματικού Συμβουλίου ΗΑΕ-Ισραήλ, αναμένει να δει περίπου 1.000 ισραηλινές εταιρείες να λειτουργούν από ή μέσω των ΗΑΕ μέχρι το τέλος του έτους, συμπεριλαμβανομένων θυγατρικών ισραηλινών εταιρειών, γραφείων αντιπροσωπειών, πωλήσεων, διανομέων, αλλά και startups.
Τι κερδίζει κάθε πλευρά από το εμπόριο
Έρευνα του Paul Rivlin, οικονομολόγου στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, δείχνει ότι η αξία των ισραηλινών εισαγωγών από τα ΗΑΕ ήταν υπερδιπλάσια των εξαγωγών του πέρυσι, αλλά άλλοι ειδικοί λένε ότι το Ισραήλ έχει πολλά περισσότερα να κερδίσει από το εμπόριο με τα ΗΑΕ στο μέλλον.
Οι εξαγωγές των ΗΑΕ προς το Ισραήλ αναμένεται να αυξηθούν κατά 0,5% έως το 2030, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Emirates, WAM, και η FTA θα προσθέσει 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια στην οικονομία της χώρας μέσα σε πέντε χρόνια.
Τα ΗΑΕ θέλουν επισκέπτες υψηλής καθαρής αξίας, όπως τουρίστες και επιχειρηματίες αλλά και νεοφυείς επιχειρήσεις και τεχνολογίες αιχμής, λέει ο Robert Mogielnicki, ανώτερος μελετητής στο Ινστιτούτο των Αραβικών Κρατών του Κόλπου στην Ουάσιγκτον. Ωστόσο, «το Ισραήλ πιθανότατα θα αποκομίσει μεγαλύτερες άμεσες οικονομικές ανταμοιβές. Ισραηλινοί Απλώς έχουν πολύ περισσότερα να κερδίσουν από τα Εμιράτα», προσθέτει.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα δουν εισροή ισραηλινών εταιρειών που θέλουν να δημιουργήσουν περιφερειακά κεντρικά γραφεία από τα οποία θα στοχεύουν τις επιχειρήσεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, τη Νότια Ασία και την Άπω Ανατολή, λέει επίσης ο Barak.
Στην πραγματικότητα, οι Ισραηλινοί βλέπουν το Ντουμπάι ως κόμβο από τον οποίο μπορούν να εμπλακούν με την ευρύτερη Μέση Ανατολή, την ινδική υποήπειρο και την Άπω Ανατολή, λέει ο Barak. «Αυτό θα ήταν μετασχηματιστικό για τις ισραηλινές επιχειρήσεις στην περιοχή».
Τα ΗΑΕ, λέει, πρόκειται να γίνουν η κύρια περιφερειακή αγορά εξαγωγών και επανεξαγωγών για ισραηλινά προϊόντα. «Περιμένω να δούμε ισραηλινά προϊόντα να εμφανίζονται στα ράφια των καταστημάτων και στα εργοστάσια» σε όλη την περιοχή τώρα.
Επιχειρήσεις μεταξύ ισραηλινών εταιρειών και κρατικών και ιδιωτικών εταιρειών στον Κόλπο υπάρχουν ήδη, λέει η Karen Young, ανώτερη συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής που εδρεύει στην Ουάσιγκτον. Η εμπορική συμφωνία «θα βοηθήσει τους νεοφερμένους να αισθάνονται πιο άνετα και θα ενθαρρύνει περισσότερο το άμεσο εμπόριο και τις επενδύσεις».
