Πέμπτη 3 Φεβρουαρίου 2022
Αρνητική αποτελεσματικότητα – ADE
Αρνητική αποτελεσματικότητα σημαίνει μεγαλύτερος κίνδυνος επί εμβολιασμού (από ότι επί μη εμβολιασμού) από τον ιό για νόσηση, βαριά νόσηση, ή θάνατο.
Σουηδική μελέτη κατέγραψε την αποτελεσματικότητα τριών εμβολίων: αρνητική αποτελεσματικότητα μετά από 6 – 7 μήνες. (εικόνα 1)
Αντίστοιχη αγγλική μελέτη: αρνητική αποτελεσματικότητα κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες μετά την πρώτη δόση στις ηλικίες ως 39 ετών. (εικόνα 2)
Δανική μελέτη κατέγραψε την αποτελεσματικότητα των δύο mRNA εμβολίων στην omicron: αρνητική αποτελεσματικότητα μετά τους 3 μήνες (Pfizer: -76% , Moderna: -39%). (εικόνα 3)
Αντίστοιχη καναδική μελέτη (omicron): αρνητική αποτελεσματικότητα μετά τους 2 μήνες. (εικόνα 4)
—-
ΠΙΘΑΝΑ ΑΙΤΙΑ
–
ADE (antibody dependent enhancement).
Ως ADE ορίζεται ενίσχυση της λοίμωξης – νόσησης από τα αντισώματα.
Κατά την ανοσοποίηση (εμβολιασμό ή νόσηση) παράγονται αντισωμάτα, που μπορεί να είναι:
-Εξουδετερωτικά. Ονομάζονται αυτά που εμποδίζουν τη λοιμογόνο δράση του ιού, είναι τα επιδιωκόμενα αντισώματα με τον εμβολιασμό, και αυτά που μετρώνται στα μικροβιολογικά εργαστήρια.
-Ενισχυτικά αντισώματα (ADE). Λέγονται αυτά που ενισχύουν τη λοιμογόνο δράση του ιού και άρα τη λοίμωξη.
Εάν υπερτερούν μετά τον εμβολιασμό, τότε η πιθανότητα λοίμωξης και/ή βαρύτερης νόσησης είναι μεγαλύτερη επί (και λόγω του) εμβολιασμού.
–Αυτοαντισώματα. Στρέφονται κατά του ίδιου του οργανισμού.
Στο παρελθόν εμβόλια δεν έλαβαν άδεια λόγω ADE, όπως εμβολία έναντι του RSV, κορονοϊών (πχ SARS-CoV, MERS-CoV) κ.ά.
Στην περίπτωση του SARS-CoV-2 (COVID-19):
1) Αντισώματα έναντι της περιοχής RBD της πρωτεΐνης ακίδα του ιού δρουν ως εξουδετερωτικά του ιού – λοίμωξης.
2) Αντισώματα έναντι της περιοχής NTD της πρωτεΐνης ακίδα του ιού δρουν ως ενισχυτικά (ADE) του ιού – λοίμωξης.
In silico μελέτη εξέτασε τη συγγένεια των αντισωμάτων έναντι του αρχικού στελέχους Wuhan (δηλ. των εμβολίων) προς τη μετάλλαξη delta.
Τα εξουδετερωτικά αντισώματα έχουν μικρότερη συγγένεια με τη delta.
Τα ενισχυτικά (ADE) αντισώματα έχουν μεγαλύτερη συγγένεια με τη delta.
Στους εμβολιασμένους φαίνεται να υπερτερούν:
τα εξουδετερωτικά αντισώματα στις αρχικές μεταλλάξεις,
τα ενισχυτικά (ADE) αντισώματα στις πρόσφατες μεταλλάξεις (πχ delta).
Original antigenic sin.
Κατά την αρχική έκθεση του οργανισμού σε ένα αντιγόνο παράγονται αντισώματα και Β λεμφοκύτταρα μνήμης, τα οποία με κάθε νέα έκθεσή τους σε αυτό αποκτούν μεγαλύτερη εξειδίκευση.
Όταν εκτεθούν σε ένα παρόμοιο αλλά όχι πανομοιότυπο αντιγόνο, μπορεί να εμποδίσουν την ωρίμανση νέων άωρων (naive) Β λεμφοκυττάρων, δηλαδή την παραγωγή πιο εξειδικευμένων για το νέο αντιγόνο αντισωμάτων. Τότε:
Αν τα προϋπάρχοντα αντισώματα μνήμης εξουδετερώνουν το νέο αντιγόνο η ανοσία είναι επαρκής.
Αν όμως δεν το εξουδετερώνουν, τότε η ανοσία είναι ανεπαρκής, και συγχρόνως εμποδίζει σημαντικά την ωρίμανση νέων (πιο ειδικών) λεμφοκυττάρων.
–
Επανειλημμένη ανοσοποίηση με το ίδιο εμβόλιο (αντιγόνο) μειώνει το εύρος αντίδρασης των αντισωμάτων.
Μετά τη δεύτερη δόση τα αντισώματα εμφάνισαν:
μεγαλύτερη εξειδίκευση – αντίδραση με το αντιγόνο του εμβολίου,
αλλά μικρότερη συγγένεια – αντίδραση με τα μεταλλαγμένα αντιγόνα (delta).
Δηλαδή με κάθε νέα δόση τα αντισώματα γίνονται πιο αποτελεσματικά στο αντιγόνο του εμβολίου, και λιγότερο αποτελεσματικά στις μεταλλάξεις.
Η omicron έχει ακόμα περισσότερες μεταλλάξεις.
–
Απορρύθμιση του ανοσοποιητικού.
Το mRNA των εμβολίων διαφέρει από το αντίστοιχο RNA του SARS-CoV-2 λόγω μετατροπών (αύξηση περιεκτικότητας GC και άρα πιθανή αυξήση πυκνότητας G- quadruplex σχηματισμών, αντικατάσταση ουρακίλης από N1-methylpseudouridine, αντικατάσταση κωδικονίων με συνώνυμά τους), που είναι πιθανό να οδηγήσουν σε απορρύθμιση του ανοσοποιητικού.
Αναζωπύρωση ιογενών λομώξεων μετά τον εμβολιασμό (case reports):
Έρπης ζωστήρ
Ηπατίτιδα C
Η αναζωπύρωση πιθανώς οφείλεται σε απορρύθμιση του ανοσοποιητικού. Φυσιολογικά πχ η ιντερφερόνη α (IFN-α) εμποδίζει τον πολλαπλασιασμό του ιού του έρπητα ζωστήρα.
Οι ιντερφερόνες τύπου I (πχ IFN-α) ως μέρος της έμφυτης ανοσίας συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των ιών.
Η απόκριση των ιντερφερονών τύπου Ι είναι μειωμένη για τουλάχιστον 28 μέρες μετά την πρώτη δόση εμβολίου απενεργοποιημένου ιού SARS-CoV-2.
Σημαντική μείωση στην παραγωγή IFN-α παρατηρήθηκε και μετά τη χορήγηση της δεύτερης δόσης Pfizer.
Κλινικές δοκιμές φάσεων 1/2 έδειξαν παροδική μείωση των λεμφοκυττάρων (Pfizer), και παροδική ουδετεροπενία (AstraZeneca).
Η πρωτεΐνη ακίδα αναστέλλει in vitro τον ανασυνδυασμό V(D)J, δηλαδή αναστέλλει την ανάπτυξη και ωρίμανση των B και T λεμφοκυττάρων, που συνεπάγεται διαταραχή της επίκτητης ανοσίας.
