Στα τέλη Ιουλίου, δεκάδες Ισραηλινοί επιστήμονες και αξιωματικοί συνεδρίασαν για ώρες μέσω οθόνης εξετάζοντας όλα τα νέα στοιχεία για την πανδημία του κορωνοϊού, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της Covid-19, που αναπτύχθηκε από τη Pfizer Inc. και τη BioNTech SE, μειώνονταν με το χρόνο. Οι μολύνσεις από την ολοκαίνουργια -τότε- παραλλαγή Delta αυξάνονταν ανησυχητικά, όπως και ο αριθμός των ανθρώπων που δεν αισθανόντουσαν καλά από συμπτώματα της Covid-19, παρά το γεγονός ότι είχαν κάνει και τις δύο δόσεις του εμβολίου. Ήταν σαν να ξεκινούν όλα από την αρχή…
Τις ημέρες της ψηφοφορίας για την απόφαση λήψης τρίτης ενισχυτικής δόσης στο Ισραήλ, κάτι που θα συνέβαινε μήνες πριν οι ΗΠΑ ή άλλο κράτος θα ακολουθούσε τον ίδιο δρόμο, το κλίμα μεταξύ των επιστημόνων δεν ήταν καλό. «Υπήρξαν πολύ έντονοι διάλογοι», ανέφερε στην Wall Street Journal η επιδημιολόγος Gili Regev-Yochay, η οποία παρουσίασε μία σημαντική ανάλυση σχετικά με την αποτελεσματικότητα των αναμνηστικών εμβολιασμών. «[Αλλά] ήταν μια απόφαση που επιτεύχθηκε τελικά ομοφώνως» συμπλήρωσε.
Σε όλη την παγκόσμια προσπάθεια ενάντια στην Covid-19, οι ειδικοί της δημόσιας υγείας του Ισραήλ καθοδηγούσαν τους ομολόγους τους σε όλη τη Γη. Εξασφαλίζοντας έγκαιρα μεγάλες ποσότητες εμβολίων κατά του κορωνοϊού της Pfizer, είχαν το πλεονέκτημα στην κατανόηση της συμπεριφοράς του εμβολίου στον πραγματικό κόσμο.
Επιπρόσθετα, οι Ισραηλινοί επιστήμονες είχαν προετοιμαστεί προκειμένου να ανταποκρίνονται άμεσα σε όποια νέα στοιχεία προέκυπταν, όπως συνέβη με την απόφαση να εμβολιάζονται και οι νέοι ή για την χρήση ενός συστήματος πιστοποιητικών Covid για την είσοδο σε χώρους διασκέδασης και αναψυχής.
Σε πολλές περιπτώσεις, το Ισραήλ κινήθηκε γρηγορότερα από ό,τι ενδεχομένως θα προτιμούσαν άλλα έθνη, όπως συνέβη με την απόφαση της τρίτης αναμνηστικής δόσης εμβολίου προς όλους, ενώ την ίδια στιγμή που δισεκατομμύρια άνθρωποι στις φτωχότερες χώρες δεν είχαν κάνει ακόμα την πρώτη δόση.
Ωστόσο, όταν το Ισραήλ παίρνει αποφάσεις, οι άλλοι συνήθως περιμένουν και μελετούν. Ο Πρόεδρος Biden έλαβε την τρίτη δόση στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, λίγες ημέρες μετά την έγκριση από τον FDA για τους αναμνηστικούς εμβολιασμούς σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω και σε ενήλικες που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, μία οδηγία που υποστηρίζεται από το CDC. Το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο ήταν επίσης γρήγορο στο να κυκλοφορήσει το δικό του εμβόλιο, ξεκίνησε αυτό το μήνα να παρέχει ενισχυτικές δόσεις σε άτομα άνω των 50 ετών και σε αδύναμα άτομα, ενώ η ρυθμιστική αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αποφασίσει εάν θα εγκρίνει ή όχι την τρίτη δόση στις αρχές του επόμενου μήνα.
Όλες οι παραπάνω αποφάσεις σχετίζονται άμεσα και θα μπορούσαν να πιστωθούν στους Ισραηλινούς επιστήμονες που ανέκαθεν είχαν γρήγορα αντανακλαστικά εξαιτίας της σταδιοδρομίας τους στο στρατό και έλαβαν μέρος σε πολλές κρίσιμες καταστάσεις ασφαλείας σε εθνικό επίπεδο.
Ο Arnon Afek, γιατρός και μέλος της συμβουλευτικής ομάδας επιστημόνων του Ισραήλ, υπηρέτησε ως ανώτερος αξιωματικός στο ιατρικό σώμα και αργότερα ως γενικός διευθυντής του Υπουργείου Υγείας πριν γίνει διευθυντής του νοσοκομείου Sheba στο Τελ Αβίβ. Όταν ξεκίνησε η πανδημία, ανέφερε ο ίδιος ότι μετέτρεψε μέρος του χώρου στάθμευσης του νοσοκομείου του σε θάλαμο κορωνοϊού. «Βρισκόμαστε ανά πάσα στιγμή στα πρόθυρα μιας έκτακτης ανάγκης», ανέφερε ο Δρ. Afek στη Wall Street Journal. «Μπορεί η κρίση να προέρχεται από τη Λωρίδα της Γάζας ή την Covid ή από οπουδήποτε αλλού. Όλοι γνωρίζουμε μεθόδους που εξαρτώνται από τον εαυτό μας και γνωρίζουμε τι να πρέπει να κάνουμε για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης» συμπλήρωσε.
Δεδομένου ότι τα μέλη της επιστημονικής συμβουλευτικής ομάδας του Ισραήλ είναι όλοι επαγγελματίες, κανείς πολιτικός ή κυβερνητικός αξιωματούχος δεν μπορούν να τους σταματήσουν να λένε την άποψη τους. «Κανείς δεν έχει κάποια μορφή εξουσίας προς εμένα από τη στιγμή που κάθομαι σε εκείνο το δωμάτιο», ανέφερε ο Ran Balicer, επικεφαλής της πρώτης συμβουλευτικής επιτροπής ειδικών για την Covid-19, ο οποίος ανέφερε ότι κάνει το μεγαλύτερο μέρος της συμβουλευτικής του εργασίας τη νύχτα, μετά την πολυάσχολη καθημερινή του δουλειά ως ανώτερος αξιωματούχος στη μεγαλύτερη ομάδα φροντίδας του Ισραήλ, την Clalit.
Σε όλη την περίοδο της πανδημίας, οι Ισραηλινοί ηγέτες άκουσαν σε μεγάλο βαθμό τους επιστήμονες, λένε οι σύμβουλοι, παρά το γεγονός ότι υπήρξε ένα παρατεταμένο διάστημα πολιτικής αναταραχής κατά τη διάρκεια του οποίου ο Naftali Bennett αντικατέστησε τον Benjamin Netanyahu. Μία από τις λίγες περιπτώσεις που η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει αποκλίνει από τη σύσταση που δόθηκε από τους επιστήμονες ήταν όταν ο Netanyahu δημιούργησε ένα κλιμακωτό σύστημα καραντίνας. Τελικά, το Ισραήλ αναγκάστηκε αργότερα να επιβάλει μία νέα πανεθνική καραντίνα.
Οι γιατροί που ψήφισαν την έγκριση της τρίτης δόσης εμβολίου, υπέρ ίσως της πιο αμφιλεγόμενης πρόκλησης που έχουν αντιμετωπίσει, επηρεάστηκαν από δύο έρευνες. Η μία ήταν από την αξιολόγησης μίας ισραηλινής έρευνας από το Υπουργείο Υγείας που επιβεβαίωνε ότι οι εμβολιασμένοι και με τις δύο δόσεις τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 2021 ήταν πολύ πιο πιθανό να αρρωστήσουν από Covid-19 σε σχέση με εκείνους που εμβολιάστηκαν αργότερα.
Η δεύτερη έρευνα εισήχθη στο συμβούλιο των επιστημόνων από τον Δρ. Regev-Yochay και το προσωπικό στο νοσοκομείο Sheba. Σύμφωνα με τους ίδιους, είχε επισημανθεί μία απότομη αύξηση των λοιμώξεων που προέρχονταν όχι μόνο από τη μολυσματικότητα της παραλλαγής Delta, αλλά επιπλέον από τη φθίνουσα επικράτηση αντισωμάτων σε άτομα που είχαν ήδη εμβολιαστεί. Η ανάλυσή της έρευνας επιβεβαίωσε ότι η αντίσταση στον ιό έπεφτε σε διάστημα μηνών από τη λήψη των εμβολίων. Επιπλέον, γνώριζαν από αναμνηστικές δόσεις που δόθηκαν σε ανοσοκατεσταλμένους στο Sheba {ότι μια} τρίτη δόση θα μπορούσε να ενισχύσει αποτελεσματικά τα αντισώματα στον ανθρώπινο οργανισμό. Έτσι, το υπόλοιπο της ομάδας επιστημόνων συμφώνησε να προχωρήσει στην τρίτη δόση.
Η Pfizer ανέφερε το ίδιο διάστημα ότι σύμφωνα με τις δικές της αναλύσεις τα επίπεδα αντισωμάτων μειώνονταν με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, όταν ξεκίνησε η νέα καμπάνια εμβολιασμών για την τρίτη δόση, η συντριπτική πλειοψηφία των νέων μολύνσεων από τη Delta εντοπίστηκε μεταξύ ασθενών που είχαν ήδη εμβολιαστεί και είχαν υποθέσει ότι είχαν προστατευτεί από τον ιό. Το κατά κεφαλήν εύρος μολύνσεων ήταν μεταξύ των υψηλότερων στον κόσμο και φάνηκε ότι η χώρα κατευθυνόταν προς μία νέα οικονομικά εξουθενωτική καραντίνα. Έκτοτε, περισσότερα από τρία εκατομμύρια από τους 9 εκατομμύρια κατοίκους του Ισραήλ έχουν λάβει μία ενισχυτική δόση, μαζί με την πλειοψηφία ατόμων σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Οι περισσότερες λοιμώξεις αυτή τη στιγμή στο Ισραήλ είναι όσους δεν είναι εμβολιασμένοι με την τρίτη δόση και ήδη απομακρύνεται μέρα με την ημέρα το ενδεχόμενο μίας νέας καραντίνας για την αντιμετώπιση του ιού.
Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει μία μειοψηφία Ισραηλινών που δυσανασχετεί από το γεγονός ότι είναι στην πρώτη γραμμή των πειραματισμών για την αντιμετώπιση της Covid. Ο Eldad Yaniv, διακεκριμένος πολιτικός ακτιβιστής και επικριτής του Netanyahu, αμφισβητεί έντονα την απόφαση Bennett να κινηθεί νωρίτερα ακόμα και από την έγκριση τρίτης δόσης του FDA, σημειώνοντας σε άρθρο του στις 12 Σεπτεμβρίου ότι «αυτό που συμβαίνει στο Ισραήλ είναι ένα ακόμη πείραμα», που αφορά και τη Pfizer.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η σχέση με την Pfizer δεν είναι αποκλειστική, ούτε τους υποχρεώνει να αναπτύξουν την εκστρατεία εμβολιασμού τους γρηγορότερα σε σχέση με άλλες χώρες. Η τρέχουσα έρευνα έχει αποδείξει ότι η αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της Covid-19 μειώνεται, αν και οι ειδικοί λένε ότι οι αναμνηστικές δόσεις παρόλα αυτά δείχνουν να λειτουργούν.
Αυτό που είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο είναι ότι οι περισσότεροι γιατροί και επιδημιολόγοι του Ισραήλ παραμένουν ανεξάρτητοι. Ο Δρ. Balicer ήταν ο κύριος συγγραφέας σε μία εξαιρετικά σημαντική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό New England Journal of Drugs, το Φεβρουάριο και η οποία έδειχνε ότι το εμβόλιο της Pfizer ήταν αποτελεσματικό σε πραγματικές συνθήκες. Αργότερα, δημοσίευσε μία άλλη μελέτη στο ίδιο περιοδικό που έδειχνε ότι οι κίνδυνοι νόσησης από την Covid-19 υπερτερούν των πιθανών κινδύνων από τη λήψη του εμβολίου.
«Πιθανότατα θα υπάρξει ένας τέταρτος, πέμπτος, έκτος ή ακόμη και έβδομος εμβολιασμός όσο η Covid-19 θα συνεχίσει να πλήττει τον κόσμο… Θα δούμε παραλλαγές να συμβαίνουν», ανέφερε ο Δρ. Afek.
