Oριακό φαβορί ο Μπάιντεν αλλά με δυναμική ο Τραμπ

Τα δύο “συνέδρια” στις ΗΠΑ – κλασικό ορόσημο στη μακρά προεκλογική περίοδο – ολοκληρώθηκαν. Λόγω συνθηκών και τα δύο έγιναν “εικονικά”. Των Δημοκρατικών ήταν όλο ψηφιακό, σαν μια μεγάλη τηλεδιάσκεψη, όπου οι ομιλητές έκαναν τις παρεμβάσεις τους από διάφορα μέρη της χώρας. Των Ρεπουμπλικανών πραγματοποιήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του σε ένα άδειο και ειδικά διαμορφωμένο χώρο, ενώ κάποιες βασικές ομιλίες (του Τραμπ π.χ.) σε άλλους χώρους με ελάχιστο κοινό.

Του Ευτύχη Βαρδουλάκη

Τα μηνύματα και των δύο συνεδρίων ήταν ξεκάθαρα.
Οι μεν Δημοκρατικοί έδωσαν έμφαση στην διαχείριση της πανδημίας από τον Τραμπ (κάτι στο οποίο παίρνει χαμηλό βαθμό), στην ανάγκη καταπολέμησης του “συστημικού ρατσισμού” (όπως τον αποκαλούν) στη μεγαλύτερη “οικειότητα” που προκαλεί ο Μπάιντεν, στην ευκολότερη ταύτισή του με τον μέσο αμερικανό. Τα επεισόδια που έγιναν και γίνονται τα απέδωσαν κυρίως στον Τραμπ, στο διχαστικό και τοξικό ρόλο του και στο γεγονός ότι η πολιτική του προκαλεί κοινωνικές εντάσεις που ανατροφοδοτούν αυτές τις πρακτικές. Ενώ τονίστηκε από όλους η απόλυτη συσπείρωση γύρω από τον γέρο-Τζο προκειμένου να φυγει ο Τραμπ, σε μια έμπρακτη εφαρμογή της δημοψηφισματικής στρατηγικής που έχουν από μήνες επιλέξει. Ιδιαίτερη στόχευση έγινε σε μετριοπαθείς Ρεπουμπλικανούς που απεχθάνονται τον Τραμπ και τώρα στηρίζουν τον Μπάιντεν. Όπως ο Κόλιν Πάουελ, η χήρα του Τζον Μακέην, κ.α. Ο ίδιος ο Μπάιντεν έκανε μια εξαιρετική ομιλία, αρκετά “πατρική” και ενωτική, στην οποία επεχείρησε να προβάλει την εικονα ενός “καλού, ενωτικού, αξιόπιστου προέδρου, που νοιάζεται και ταυτίζεται με τη μέση οικογένεια και μπορεί να ενώσει τη χώρα και υπερασπιστεί τη χαμένη ψυχή της Αμερικής”.
Οι Ρεπουμπλικανοί το πήγαν και αυτοί αρκετά επιθετικά και έχουν αρχίσει να διαμορφώνουν ένα αρκετά σφιχτό μήνυμα. Μίλησαν για το μεγαλείο της Αμερικής, το οποίο αμφισβητούν οι ταραξίες που δρουν με την ανοχή των Δημοκρατικών. Μίλησαν για τα επιτεύγματα του Τραμπ προ της πανδημίας, την μεγάλη οικονομική ανάπτυξη και τη μείωση της ανεργίας. Κράτησαν χαμηλα το ζήτημα της πανδημίας, επιμερίζοντας ευθύνες σε όλους τους βαθμούς διοίκησης. Και προσπάθησαν και εκείνοι να ρίξουν βάρος στις ψήφους των μειονοτήτων. Έδωσαν βήμα και έκαναν αρκετές αναφορές στη μαύρη κοινότητα, σε μετανάστες και είχαν και μεγάλη παρουσία γυναικών, κοινό στο οποίο ο Τραμπ υστερί σημαντικά. Απέναντι στον Μπάιντεν, πέραν των μπηχτών για τη “φόρμα” του (που ωστόσο δεν ήταν ακραίες φοβούμενοι το μπακφάιαρ) η βασική τους στρατηγική ήταν ότι ο Μπάιντεν “θα είναι ένας αδύναμος πρόεδρος που θα λειτουργήσει σαν Δούρειος Ίππος για την αριστερή-εκτρεμιστική τάση του κόμματος. Αυτή που υποθάλπει ή ανέχεται τα επεισόδια και αμφισβητεί το μεγαλείο της Αμερικής”. Η στρατηγική τους στοχεύει στα πιο μετριοπαθή στρώματα των Δημοκρατικών και των ανένταχτων ψηφοφόρων, την χιλιοτραγουδισμένη πλέον “σιωπηλή πλειοψηφία”. Αυτούς που θέλουν “νόμο και τάξη” και απεχθάνονται τον εξτρεμισμό. Εκτιμούν δε ότι η στρατηγική αυτή θα τους ευνοήσει σε κρίσιμες πολιτείες, ιδίως σε εκείνες που βίωσαν πολλές καταστροφές.
Που βρισκομαστε τώρα: Μετά τα συνέδρια παραδοσιακά υπάρχει μια εκτίναξη προς τα πάνω του κάθε υποψηφίου. Σε ό,τι αφορά στον Μπάιντεν αυτό ΔΕΝ συνέβη ως προς την ψήφο, η οποια παρεμεινε ουσιαστικά σταθερή, αλλά βελτιώθηκαν τα ατομικά του χαρακτηριστικά. Για τους Ρεπουμπλικανούς δεν έχουμε ακόμα αρκετά στοιχεία, η εκτίμησή μου ωστόσο είναι ότι ούτε εκεί θα έχουμε θεαματικές αλλαγές. Ο Τραμπ είναι γνωστός, η πόλωση βαθια και παγιωμένη, είναι μάταιο να περιμένει κάποιος ότι ένα συνέδριο θα επηρεάσει καθοριστικά έναν ψηφοφόρο.
Η τάση που υπάρχει αυτή τη στιγμή είναι ξεκάθαρη αλλά τα συμπεράσματα πολύ μπερδεμένα. Και αν αυτό σας ακούγεται αντιφατικό, ιδού γιατί το λέω:
– Ο Μπαιντεν παραμένει πιο δημοφιλής (όχι συντριπτικά όμως), λιγότερο ενοχλητικός και έχει σταθερό εκλογικό προβάδισμα. Το προβάδισμά του στη γενική ψήφο θα πρέπει να θεωρείται από τώρα μάλλον δεδομένο.
– Ο Τράμπ έχει ελαφρά ανοδική τάση, έχει αρχίσει να διαμορφώνει εκλογικό μήνυμα, ενώ και στς προηγούμενες εκλογές έκανε καλό φινάλε. Οι δε υποστηρικτές του έχουν μεγαλύτερο “ενθουσιασμό” σε σχέση με την ψηφο τους, το οποίο προεξοφλεί μεγαλύτερη πιθανότητα κινητοποίησης (θυμίζουμε ότι στις ΗΠΑ η ψήφος δεν είναι αυτονόητη, πρέπει να πας να γραφτείς για να ψηφίσεις).
– Στα μαθηματικά των εκλογών: η αριθμητική της κάλπης ευνοεί τους Δημοκρατικούς που ξεκινούν από μεγαλύτερη βάση. Ο Μπάιντεν μπορεί π.χ. να εκλεγεί κερδίζονταν 3-4 swing states όλα κιόλα αν μέσα σε αυτά είναι η Φλόριντα, ο δε Τραμπ (όπως και το ’16) πρέπει να κερδίσει περίπου 10/13 swing states εκ των οποίων υποχρεωτικά τη Φλόριντα. Αυτό κάνει τον αγώνα του πιο δύσκολο. Σε όλες τις κρίσιμες πολιτείες σήμερα προηγείται ο Μπάιντεν, αλλά σε όλες με μικρές διαφορές, οι οποίες μάλιστα έχουν τάση ακόμα μεγαλύτερης μείωσης.
Και αφήνω τελευταιο το ζήτημα των επεισοδίων: Τα επεισόδια, όσο συνεχίζονται κάνουν μεγαλύτερη ζημιά στους Δημοκρατικούς. Αυτό πλέον είναι δεδομένο και μόνο τυφλοί φανατικοί δεν το βλέπουν. Ο Τραμπ δεν το καρπώνεται όσο θα ήθελε επειδη ο λόγος και το υφος του επίσης ενοχλούν τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους. Αν όμως η κατάσταση αυτή συνεχιστεί, θα ωφεληθεί όποιος κρατάει αποστάσεις από το πλιάτσικο και τα καψίματα, ακόμα και αν δεν ειναι ο ιδανικός για να εκφράσει την κοινωνική γαλήνη. Και αυτό πλέον αποτυπώνεται και δημοσκοπικά. Στη Μινεσότα, στην οποία έγινε ο πρώτος γύρος επεισοδίων με τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ και την οποία οι Δημοκρατικοί κερδίζουν ανελλιπώς από το ’88 η διαφορά έχει μειωθεί στο ελάχιστο. Πιθανότατα θα κερδίσουν και πάλι οι Δημοκρατικί, αλλά από σίγουρη, έγινε ψιλοντέρμπυ. Στο δε Γουινσκόνσιν, απολύτως κρίσιμη πολιτεία που ο Τράμπ το 2016 είχε κερδίσει με 0,4%, το προβάδισμα του Μπάιντεν από 6-8% έχει μειωθεί στο 2-3%. Αν οι Δημοκρατικοί δεν διαχειριστούν σωστά αυτό το ζήτημα κινδυνεύουν να την πατήσουν και να το καταστήσουν game changer σε μια μάχη που θα μπορούσε να κερδιθεί ευκολότερα. Αν αυτοί μιλούν μονότονα για μια ρατσστική χώρα και αφήσουν ο Τραμπ να μονοπωλεί τη ρητορική για το μεγαλείο της χώρας και το αμερικάνικο όνειρο του παραχωρούν ένα ζωτικό χώρο απολύτως κρίσιμο εκλογικά.
Κλείνω με τη δική μου εκτίμηση: Σήμερα θα κέρδιζε ο Μπάιντεν, ο οποίος θεωρώ ότι θα έχει καθαρό προβάδισμα στη λαική ψήφο. Ωστόσο ο Τράμπ έχει μια – ελαφρά έστω – δυναμική ανόδου και επειδή όλα θα κριθούν σε 5-6 κρίσιμες πολιτείες, θεωρώ το παιχνίδι ακόμα ανοιχτό. Με φαβορί μεν, τον Μπάιντεν, αλλά όχι ακλόνητο φαβορί. Εξ ου και η εκτίμησή μου ότι σε κάθε περίπτωση θα έχουμε οριακό αποτέλεσμα παραμένει σταθερή.