kourdistoportocali.comNews DeskPolitico> Η οικονομία της Ιταλίας μπαίνει σε ταραγμένα νερά και αυτό αφορά όλη την Ευρώπη

Γράφει η Paola Tamma

Politico> Η οικονομία της Ιταλίας μπαίνει σε ταραγμένα νερά και αυτό αφορά όλη την Ευρώπη

Η Ιταλία παραμένει ο δεύτερος μεγαλύτερος αγοραστής φυσικού αερίου στην Ευρώπη μετά τη Γερμανία

Η ομαλή πλεύση της Ιταλίας πρόκειται να φτάσει στο τέλος της. Ένας συνδυασμός παραγόντων —το προφίλ «Super Mario» του πρωθυπουργού της, τα αρνητικά επιτόκια και η ευκαιρία να δαπανηθούν σχεδόν 200 δισεκατομμύρια ευρώ από το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ— συνέβαλαν τα μέγιστα ώστε η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ να παρουσιάσει μια ισχυρή ανάπτυξη φέτος, αφού είχε τσαλακωθεί αρκετά τα προηγούμενα χρόνια, κυρίως κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Από την Paola Tamma/Politico

Ωστόσο, φαίνεται πως πλέον οι ελπίδες και τα όνειρα για το μέλλον διαψεύδονται. Ο πόλεμος, ο πληθωρισμός και οι επικείμενες εκλογές απειλούν να προκαλέσουν μια τέλεια καταιγίδα, που ετοιμάζεται να πλήξει την ιταλική οικονομία σε πολλαπλά μέτωπα. Ο Πρωθυπουργός Mario Draghi ήταν ευθύς με τους δημοσιογράφους μετά τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες την Παρασκευή σχετικά με τις μεταβαλλόμενες προσδοκίες.

«Στη ζώνη του ευρώ, κυρίως λόγω των τιμών της ενέργειας και του πληθωρισμού γενικότερα, η πρόβλεψη για την οικονομία αφορά την επιβράδυνση σε όλες τις χώρες», είπε. Η οικονομία της Ιταλίας εξακολουθεί να πηγαίνει «σχετικά καλά», ιδιαίτερα χάρη στην άνθηση του τουρισμού, είπε ο Draghi, αλλά πρόσθεσε ότι θα είναι σημαντικό να διατηρηθεί η αγοραστική δύναμη των πολιτών προκειμένου να παραμείνει η «κοινωνική ειρήνη».

Η ταλαιπωρία του φυσικού αερίου

Αφού το ΑΕΠ της Ιταλίας μειώθηκε σχεδόν κατά 9% το 2020, ανέκαμψε κατά πάνω από 7% πέρυσι και ήταν έτοιμη για ανάπτυξη άνω του μέσου όρου φέτος, λόγω της αδρανοποίησης της ζήτησης. Ωστόσο, ο πόλεμος, οι συμπιεσμένες αλυσίδες εφοδιασμού και οι αυξήσεις των τιμών της ενέργειας άλλαξαν δραστικά αυτή την προοπτική, μειώνοντας τις προβλέψεις για την αύξηση του ΑΕΠ το 2022 στο 2,4%, σύμφωνα με την Κομισιόν, από το 4,1% που αναμενόταν προηγουμένως. Μάλιστα, η ιταλική οικονομία θα μπορούσε να συρρικνωθεί περαιτέρω εάν η Ρωσία αποφασίσει να κλείσει εντελώς την κάνουλα του φυσικού αερίου.

Η Ιταλία εξακολουθεί να εξαρτάται από τη Ρωσία για περίπου το ένα τέταρτο των αναγκών της σε φυσικό αέριο. Ενώ αυτό είναι μειωμένο κατά 40% από πέρυσι, η χώρα παραμένει ο δεύτερος μεγαλύτερος αγοραστής φυσικού αερίου στην Ευρώπη μετά τη Γερμανία. Έτσι, μια πλήρης διακοπή της προσφοράς θα μπορούσε να προκαλέσει λουκέτα και απολύσεις.

«Ο υπ’ αριθμόν ένας κίνδυνος που υπάρχει επί του παρόντος στην ευρωπαϊκή και την ιταλική οικονομία, ειδικότερα, είναι ο κίνδυνος να έχουμε την πλήρη διακοπή της παροχής φυσικού αερίου», δήλωσε ο Filippo Taddei, επικεφαλής οικονομολόγος για τη Νότια Ευρώπη στη Goldman Sachs. Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, το ΑΕΠ θα μειωνόταν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες στην ευρωζώνη, κατά μέσο όρο, με τις χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από το φυσικό αέριο —Γερμανία και Ιταλία— να συρρικνώνονται περαιτέρω σε αρνητικό έδαφος, είπε. «Οι επενδύσεις πέφτουν, η κατανάλωση πέφτει και κατά συνέπεια μπαίνεις σε ύφεση», πρόσθεσε.

Αυτός ο φόβος είναι ευρέως διαδεδομένος στην Ιταλία. Η Confindustria, το κορυφαίο επιχειρηματικό λόμπι, προβλέπει ομοίως ότι η διακοπή των προμηθειών φυσικού αερίου θα σήμαινε πλήγμα κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες στο ΑΕΠ, τόσο το 2022 όσο και το 2023. Πλέον, η κυβέρνηση της Ρώμης προσπαθεί να βρει εναλλακτικές λύσεις, επιδιώκοντας συμφωνίες για το φυσικό αέριο με άλλες χώρες, όπως το Κατάρ, την Αγκόλα και την Αλγερία. Μεγιστοποιεί επίσης τη χρήση των εργοστασίων άνθρακα για εξοικονόμηση φυσικού αερίου σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια σε περίπτωση πλήρους ρωσικής διακοπής λειτουργίας.

Η αποθήκευση φυσικού αερίου της χώρας είναι λίγο πιο πάνω από το μισό, αλλά αν η Ρωσία συνεχίσει να μειώνει τις ροές, η Ιταλία μπορεί να δυσκολευτεί να επιτύχει τον στόχο της δυναμικότητας του 90% έως τον Νοέμβριο, έχοντας μπροστά της το χειμώνα. Υπάρχει επίσης ο εγγενής κίνδυνος επιδείνωσης του πληθωρισμού εξαιτίας της τιμής της ενέργειας: Όσο περισσότερο συρρικνώνεται η προσφορά, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας.

Ο πληθωρισμός στην Ιταλία ανήλθε σχεδόν στο 7% τον Μάιο, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών, κυρίως λόγω των τιμών της ενέργειας. Σε μια προσπάθεια να μετριάσει τους ακραίους λογαριασμούς κοινής ωφελείας, η Ρώμη θέλει να επιβάλει ανώτατο όριο τιμών στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, κάτι που υποστηρίζει και η Ελλάδα του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά η ιδέα δεν έχει ακόμη κερδίσει άλλες πρωτεύουσες της ΕΕ, οι οποίες φοβούνται ότι θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη περισσότερα αντίποινα από τη Μόσχα.

Η απάντηση του Draghi είναι ότι η Ρωσία μειώνει ήδη τις προμήθειες στην Ευρώπη, στέλνοντας τις τιμές του φυσικού αερίου σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα και καταλήγοντας σε μια κατάσταση όπου ο Ρώσος Πρόεδρος «εξαργυρώνει λίγο πολύ τα ίδια ενώ η Ευρώπη αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες», είπε την Παρασκευή.

Η αίσθηση ασφυξίας

Η Ρώμη παρακολουθεί επίσης νευρικά την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία αναμένεται να σφίξει τη νομισματική πολιτική για να αντιμετωπίσει τον καυτό πληθωρισμό της ευρωζώνης. Η τράπεζα τερματίζει τις καθαρές αγορές ομολόγων, τις οποίες αύξησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας για να διατηρήσει τα επιτόκια χαμηλά και να δανείζεται εύκολα και πρόκειται να αυξήσει τα επιτόκια τον Ιούλιο, ακολουθούμενη από μια δεύτερη αύξηση τον Σεπτέμβριο που μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Αυτά τα σχέδια έχουν πυροδοτήσει αναταραχή στην αγορά, με τους χρηματιστηριακούς δείκτες να βυθίζονται και τις αποδόσεις των ομολόγων να αυξάνονται λόγω της αναμονής των υψηλότερων επιτοκίων. Ήδη, το ιταλικό χρέος έχει πληγεί ιδιαίτερα σκληρά. Η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των ιταλικών 10ετών κρατικών ομολόγων και του γερμανικού ισοδύναμου του, έχει αυξηθεί σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από το 2020, προκαλώντας ανησυχίες στη Ρώμη ότι το περίφημο «spread» που ήταν στα πρωτοσέλιδα των ιταλικών εφημερίδων κατά τη διάρκεια της κρίσης δημόσιου χρέους επιστρέφει.

Αφού η ΕΚΤ συγκάλεσε ad-hoc συνεδρίαση την περασμένη εβδομάδα και ανακοίνωσε ότι αναπτύσσει ένα νέο εργαλείο για τον περιορισμό της απόκλισης στο κόστος δανεισμού της ευρωζώνης, η διαφορά στις γερμανικές και ιταλικές αποδόσεις ομολόγων μειώθηκε, καθώς οι ανησυχίες για την πιστοληπτική ικανότητα της Ιταλίας αμβλύνθηκαν. Ωστόσο, οι αγορές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν προσεκτικά καθώς η ΕΚΤ θα αποκαλύπτει την αύξηση των επιτοκίων της τον Ιούλιο και περισσότερες λεπτομέρειες για το ίδιο το εργαλείο.

Ακόμα κι αν τα επιτόκια της ΕΚΤ αυξηθούν περαιτέρω και οι συνθήκες χρηματοδότησης των πιο υπερχρεωμένων χωρών της ευρωζώνης χειροτερέψουν, οι αποδόσεις δεν είναι πιθανό να ενισχυθούν σε σημείο που να τεθεί υπό αμφισβήτηση η ικανότητα της Ιταλίας να πληρώσει τα χρέη της, συμφωνούν πολλοί οικονομολόγοι. Αυτό συμβαίνει επειδή ο τρέχων ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ της Ιταλίας εξακολουθεί να είναι αρκετά ισχυρός για να μειώσει τη μεγάλη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ -στο 150% το 2021- ακόμα κι αν έχει δημοσιονομικό έλλειμμα. Μεγάλο μέρος αυτού του χρέους χρηματοδοτείται με πολύ χαμηλά επιτόκια και με μεγάλη διάρκεια, με μέσο όρο τα επτά χρόνια. Όλα αυτά μαζί προσφέρουν επιπλέον χρόνο στη Ρώμη.

Όλα τα βλέμματα στραμμένα στο 2023

Την εποχή που έγινε για πρώτη φορά πρωθυπουργός, η κύρια δουλειά του Draghi ήταν να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η Ιταλία στο πλαίσιο του ταμείου ανάκαμψης της ΕΕ, το οποίο εκταμιεύει δισεκατομμύρια σε αντάλλαγμα διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αλλά αυτό το έργο γίνεται όλο και πιο δύσκολο ενόψει της επόμενης άνοιξης, όταν οι Ιταλοί θα προσέλθουν στις κάλπες. Τα εκλογικά αποτελέσματα θα έχουν άμεσες συνέπειες στις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης της χώρας και στην προθυμία οποιασδήποτε μελλοντικής κυβέρνησης να κατευθύνει τα οικονομικά της χώρας σε υγιέστερο έδαφος.

Ωστόσο, τα σημάδια είναι ήδη εμφανή. Την περασμένη εβδομάδα, το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο, το λαϊκιστικό Κίνημα 5 Αστέρων, διασπάστηκε σχετικά με την παροχή όπλων στην Ουκρανία. Αυτές οι ακροβασίες αναμένεται να αυξηθούν καθώς πλησιάζουν οι εκλογές και τα κόμματα θα ανταγωνίζονται για ψήφους, και ο Draghi μπορεί να δυσκολευτεί να διατηρήσει την υποστηρικτική του πλειοψηφία εστιασμένη στην ατζέντα των μεταρρυθμίσεων. «Εάν αυτές οι τριβές επηρεάσουν τον βαθμό υλοποίησης του ταμείου ανάκαμψης, θα μπορούσαν να αποδειχθούν πιο σημαντικές», είπε ο Taddei.

Σήμερα, ένας συνασπισμός δεξιών, ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων —Brothers of Italy και League— μετράται σχεδόν στο 40%, ποσοστό που του δίνει προβάδισμα έναντι μιας αριστερής συμμαχίας του Δημοκρατικού Κόμματος και του Κινήματος 5 Αστέρων, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του POLITICO. Έτσι, μια κυβέρνηση που θα είναι κατά της ΕΕ είναι απίθανο να συμμορφωθεί πρόθυμα με τις απαιτήσεις των Βρυξελλών για δημοσιονομικό αυτοέλεγχο, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω προβλήματα για την οικονομία.

«[Εάν] έχετε μια σταθερή κυβέρνηση που θα προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις και θα έχει την υποστήριξη του ευρύτερου κοινού, τότε… μια λογική κυβέρνηση μπορεί να αποτρέψει μια κρίση χρέους», δήλωσε ο Stefan Kooths, αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου του Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία. «Αλλά αν το μήνυμα πάει αντίστροφα και υπάρχει μια πολύ αδύναμη κυβέρνηση ή τα λαϊκιστικά κόμματα κερδίσουν τις επόμενες εκλογές, κάνοντας τα πράγματα ακόμη χειρότερα, τότε όλη η κατάσταση θα γίνει κρίσιμη», πρόσθεσε. «Είναι εντελώς στα χέρια των Ιταλών ψηφοφόρων».

SHARE

Περισσότερα

MORE NEWS DESK

TOP LINE

Υuval Harari> Οι κοινοί άνθρωποι πρέπει να ζουν με φόβο στην ιδέα «δεν χρειαζόμαστε τη συντριπτική πλειονότητα από εσάς»
Ο Bourla δήλωσε ότι διαγνώστηκε με κορωναιό παρά τα 4 εμβόλια Pfizer (ή Evian;) που έλαβε. Aγωνία για τον Μαργαρίτη
Ο Giannis Antetokounmpo επενδύει χρήματα στην ισραηλινή startup Antidote Health. Δείτε γιατί
Ενώ ουδείς ανεμβολίαστος έφυγε ξαφνικά, συμβαίνουν τα εξής
Joseph Mercola> O κορυφαίος Εβραίος καθηγητής εξηγεί πώς να αποτοξινωθείτε από την πρωτεΐνη ακίδας μετά από COVID-19 ή εμβόλιο COVID-19
Donald Trump> Στην επιδρομή του FBI του Mar-a-Lago μου έκλεψαν τα τρία διαβατήρια (το ένα είχε λήξει). Η χώρα βρίσκεται σε μια πολύ επικίνδυνη θέση. Υπάρχει τρομερός θυμός
Jeffrey Sachs> Nέα βόμβα από τον κορυφαίο Εβραίο καθηγητή του Columbia δείχνει αυτούς που κατασκεύασαν τον ιό COVID-19 και τον εξαπέλυσαν εναντίον της ανθρωπότητας
ΣΟΚ στην Ινδία. Έφυγε ξαφνικά από ανακοπή καρδιάς στα 62 του ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Rakesh Jhunjhunwala, επονομαζόμενος και Warren Buffett της Ινδίας
O Leonardo DiCaprio χρησιμοποίησε ομάδα μαύρου χρήματος για να χορηγήσει αγωγές κατά εταιριών πετρελαίου για τη κλιματική αλλαγή
Αποκάλυψη CBS News> Μemo του FBI προειδοποιεί για τοποθέτηση “βρώμικης βόμβας” και “ένοπλες εξεγέρσεις”
Εγχώριοι επιχειρηματίες, επώνυμοι και ανώνυμοι, αναζητούν απεγνωσμένα την ένεση-αντιεμβόλιο που εξουδετερώνει τις μελλοντικές παρενέργειες των εμβολίων COVID στον οργανισμό
Plague Inc [2015]> Μπορείς να μολύνεις τον κόσμο; Ένας μοναδικός συνδυασμός υψηλής στρατηγικής και τρομακτικά ρεαλιστικής προσομοίωσης