kourdistoportocali.comNews DeskΤα spreads, η Deutsche Bank και οι απειλές του Σουλτάνου

Σημάδια πολέμου;

Τα spreads, η Deutsche Bank και οι απειλές του Σουλτάνου

Η Τράπεζα γνωρίζει μια περιδίνηση από την οποία είναι πολύ δύσκολο να σηκωθεί

Mε τρόμο έμπειροι αναλυτές αντικρύζουν την απογείωση των ελληνικών spreads μέρα με την μέρα. Λες και πρόκειται συμβεί  κάτι πολύ κακό σε βάρος της χώρας και του ελληνικού λαού έρχεται (ή μήπως προετοιμάζεται;) να υπερφαλαγγίσει τις διαβεβαιώσεις του Μοσκοβισί για καθαρή έξοδο από τα μνημόνια. Ο επίτροπος  σπεύδει να κάνει λόγο για έξοδο χωρίς πιστοληπτική γραμμή την ίδια ώρα όμως τα spreads του 10ετούς τον διαψεύδουν. Μέρα με τη μέρα μπαίνουμε σε ένα όλο και πιο σκοτεινό τούνελ με την Ελλάδα και την Κύπρο να αισθάνονται, για μια ακόμη φορά στην ιστορία μας, τις απειλές να πυκνώνουν.

Aπό τον Ian Ford

Το ρεπορτάζ για την νύχτα της 12ης Φεβρουαρίου στα Ιμια με την τουρκική ακταιωρό να επιχειρεί να βυθίσει σκάφος του Λιμενικού μας με 37 άνδρες πλήρωμα εάν συνδυασθεί με το απόσπασμα που ακολουθεί μόνο σε μαύρες σκέψεις μπορεί να μας βάλει: Απογοήτευση επικρατεί στη Λευκωσία από την τακτική «ίσων αποστάσεων» που τήρησε ο ΟΗΕ για την κλιμάκωση της έντασης στην κυπριακή ΑΟΖ από την Άγκυρα. Μεταξύ άλλων, ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε «τη λύπη του» για την κλιμάκωση της έντασης, καλώντας όλες τις πλευρές «να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την εξουδετέρωση των εντάσεων». «Η ανακοίνωση του ΟΗΕ ενθαρρύνει στην ουσία την Τουρκία να προβαίνει σε αυτές τις ενέργειες» σχολίαζαν αρμόδιες πηγές στη Λευκωσία σύμφωνα με την Καθημερινή Κύπρου. «Αυτό που θα έπρεπε να αναφέρεται είναι ότι θα έπρεπε να αποφεύγονται ενέργειες που αυξάνουν την ένταση στην περιοχή», τονίζεται. Στη Μεγαλόνησο εκφράζονται φόβοι πως αν συνεχιστεί η τουρκική προκλητικότητα ο ενεργειακός κολοσσός ΕΝΙ θα αποσυρθεί από την Κύπρο, ωστόσο η κυπριακή κυβέρνηση συνιστά ψυχραιμία και χαμηλούς τόνους.

Πάμε παρακάτω. Στις 18 Απριλίου του 2010 ο Σωτήρης Νίκας έγραφε στην Καθημερινή ένα αποκαλυπτικό άρθρο για τον ρόλο των spreads είσοδο της χώρας στα Μνημόνια. Οπως όλα δείχνουν το ίδιο σενάριο αρχίζει να επαναλαμβάνεται όσο πλησιάζει η δήθεν καθαρή έξοδος στις αγορές.

Τις τελευταίες ώρες μάλιστα κυκλοφορεί μία μαύρη “πληροφορία” που θέλει να ξεσπά πόλεμος ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία για να διασωθεί η υπό κατάρρευση Deutsche Bank!

Εχοντας υποστεί μιαν ασυνήθιστη μεταμόρφωση, από συντηρητική τράπεζα της μεταπολεμικής Γερμανίας σε παγκόσμιο τραπεζικό κολοσσό, η Deutsche Bank γνωρίζει τα τελευταία χρόνια μια περιδίνηση και μια πτώση από την οποία είναι πολύ δύσκολο να σηκωθεί. Το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ των Financial Times επιχειρεί την αναδρομή στους σημαντικότερους σταθμούς της ιστορίας της, αναζητώντας τις αιτίες και τους υπευθύνους που οδήγησαν τη μετοχή της σε τέτοια πτώση, ώστε να φτάσουν πέρυσι επενδυτές και πολιτικοί να εξετάζουν τη διάσωσή της.

Οπως επισημαίνει η βρετανική εφημερίδα, η μετάλλαξη της Deutsche Bank, από τραπεζικό όμιλο χαμηλής κερδοφορίας με γερμανική πελατεία και Γερμανούς μετόχους στην επιτομή του παγκόσμιου καπιταλισμού πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση, δεν αποτελεί εξαίρεση. Είναι η ακραία εκδοχή της πορείας που ακολούθησαν πολλές τράπεζες. Το 1995, όταν αναπτύσσονταν με ταχύτατο ρυθμό οι αμερικανικοί κολοσσοί JPMorgan, Goldman Sachs και Merrill Lynch, η Deutsche απευθυνόταν στην εγχώρια αγορά. Αποτελούσε πυλώνα του μεταπολεμικού οικονομικού θαύματος της Γερμανίας έχοντας συγκεντρώσει χαρτοφυλάκιο μετοχών γερμανικών επιχειρήσεων αξίας 24 δισ. μάρκων. Ενώ, όμως, οι αμερικανικές τράπεζες εκμεταλλεύθηκαν την απορρύθμιση για να διεισδύσουν στην Ευρώπη, η Deutsche κινούνταν συντηρητική, απογοητεύοντας τον τότε επικεφαλής της, Χίλμαρ Κόπερ. Ο Κόπερ ήταν αυτός που εγκαινίασε την επέκτασή της μετά την απογοήτευση που γεύτηκε το 1994, όταν το γερμανικό κράτος ανέθεσε στην Goldman Sachs την πώληση της Deutsche Telekom. Προσέλαβε έτσι ένα φιλόδοξο τραπεζικό στέλεχος της Merrill Lynch, τον Εντσον Μίτσελ, στον οποίο ανέθεσε να τη μετατρέψει σε τράπεζα της Wall Street.

 Η πρώτη κίνηση του Μίτσελ ήταν να πουλήσει τις μετοχές γερμανικών επιχειρήσεων και να χρησιμοποιήσει τα έσοδα για την ανάπτυξη του επενδυτικού της βραχίονα, για να προσλάβει στελέχη από τη Merrill Lynch και να εξαγοράσει την αμερικανική Bankers Trust το 1999. Στο αποκορύφωμα της δόξας της το 2007, η Deutsche Bank ήταν η μεγαλύτερη τράπεζα του κόσμου, με ενεργητικό 2 τρισ. ευρώ. Από την έρευνα των FT, όμως, και μέσα από δεκάδες συνεντεύξεις με νυν και πρώην υπαλλήλους της, προκύπτει ότι σε αυτήν την περίοδο και στις επιλογές του Εντσον Μίτσελ βρίσκονται οι ρίζες της σημερινής κακοδαιμονίας της Deutsche Bank.

Μιλώντας στους FT για την επέκταση της Deutsche Bank σε παγκόσμιο επίπεδο, πρώην υπάλληλος της τράπεζας αναφέρθηκε στο μήνυμα του Μίτσελ ότι έπρεπε πάση θυσία να ενισχυθεί η παρουσία της Deutsche στις ΗΠΑ. Η παλαιότερη γενιά μελών του Δ.Σ. της τράπεζας εξέφραζαν ανησυχίες για τη στροφή από τη Γερμανία προς τις ΗΠΑ αλλά και για την ισχυρή επιρροή που δεχόταν η τράπεζα από τις «νοσηρές αγγλοαμερικανικές μεθόδους». Υπερίσχυσαν, όμως, όσοι υποστήριζαν τη μετάλλαξή της σε παγκόσμια επενδυτική τράπεζα και μέσα στα πέντε μόνον χρόνια της θητείας του Μίτσελ, η τράπεζα άρχισε να αναλαμβάνει μεγάλα ρίσκα.

«Υιοθετήσαμε πρακτικές της Αγριας Δύσης», θυμάται υψηλόβαθμο στέλεχος της τράπεζας, που εκτιμά ότι αν ο Μίτσελ είχε μείνει διευθύνων σύμβουλος για περισσότερα χρόνια, «η Deutsche Bank θα είχε καταρρεύσει με την εμφάνιση της κρίσης». Υπό τον Μίτσελ άλλαξε και η συμπεριφορά των στελεχών της τράπεζας, που βγήκαν εκτός ελέγχου, όπως συνέβαινε και σε άλλες τράπεζες. Μιλώντας στους FT, δύο πηγές της τράπεζας ανέφεραν ότι ο Μίτσελ ζούσε αντισυμβατικό βίο, συζώντας με την ερωμένη του σε πολυτελή βίλα στο Λονδίνο, ενώ άλλα στελέχη άρχισαν να καταχρώνται χρήματα.

Ορισμένοι έφτασαν στο σημείο να έχουν στην κατοχή τους εταιρείες και ανέθεταν σε αυτές συμβόλαια που έκλειναν με την Deutsche Bank. Κάποτε ένα πούλμαν έφερε πόρνες πολυτελείας σε χριστουγεννιάτικο πάρτι που διοργανώθηκε για τους άνδρες υπαλλήλους της τράπεζας σε πανάκριβη σουίτα ξενοδοχείου. Η χρήση κοκαΐνης έγινε συνήθης πρακτική. Και βέβαια η Deutsche Bank πρόσφερε μεγάλα μπόνους στα στελέχη της, κάτι που έκαναν όλες οι μεγάλες επενδυτικές τράπεζες, αλλά στη δική της περίπτωση ήταν δυσανάλογα, αν συγκριθούν με την πορεία της μετοχής της. Από το 1995 έως το 2016, οι μέτοχοι της Deutsche Bank κέρδισαν 17 δισ. ευρώ, αλλά στο ίδιο διάστημα τα μπόνους έφτασαν στα 71 δισ. ευρώ. Είναι χαρακτηριστικός ο προβληματισμός πρώην στελέχους της, από τη δεκαετία του 1990, που αναρωτήθηκε μιλώντας στους FT: «Μήπως η τράπεζα θα ήταν σε καλύτερη κατάσταση αν δεν είχε προσλάβει κανέναν από εμάς;».

 

Τα spreads του 2010

Φήμες, σενάρια, αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις στόχων (επί τα χείρω), αλλά και επίσημες δηλώσεις εντελώς ασαφείς και ως επί το πλείστον αρνητικές για την Ελλάδα έχουν φέρει τη χώρα αντιμέτωπη με την προσφυγή για οικονομική βοήθεια στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Ε.Ε-έγραφε τον Απρίλιο του 2010 ο Σωτήρης Νίκας. Ολα τα παραπάνω αντικατοπτρίζονται σε ένα δείκτη, την πορεία του οποίου καθορίζουν οι αγορές. Το πασίγνωστο πλέον spread ή αλλιώς το πόσο ακριβότερα πληρώνει η Ελλάδα για να δανειστεί απ’ ό, τι η Γερμανία. Το «κακό» ξεκίνησε από τα τέλη του 2008, όταν η ελληνική οικονομία επηρεαζόταν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση ελάχιστα σε σχέση με άλλες χώρες. Σταδιακά, όμως, το κλίμα άλλαξε και από τα τέλη του 2009 βρέθηκε η Ελλάδα στο επίκεντρο της κρίσης, εξαιτίας της άθλιας δημοσιονομικής κατάστασης στην οποία βρισκόταν η χώρα και για την οποία τίποτα δεν είχε γίνει τα χρόνια που η οικονομία αναπτυσσόταν με γοργούς ρυθμούς.

 Πώς φτάσαμε, όμως, στο σημείο να απειλούμαστε με χρεοκοπία, να λαμβάνονται τα πιο σκληρά μέτρα των τελευταίων δεκαετιών και παρ’ όλα αυτά να μην υπάρχουν ακόμα έστω κάποια σημάδια αντιστροφής του κλίματος;

Αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι ευθύνονται οι αγορές και τα «παιχνίδια» που κάνουν σε βάρος χωρών. Αλλοι θεωρούν ότι η Ελλάδα πρέπει να πληρώσει τώρα τα συσσωρευμένα λάθη δεκαετιών. Και κάποιοι άλλοι αναλυτές θεωρούν ότι είναι ένας συγκερασμός των δύο παραπάνω απόψεων.

Το μήνυμα ότι έρχονται δύσκολες μέρες το έστειλε πρώτος ο οίκος αξιολόγησης Fitch, που με το «καλημέρα» της νέας διακυβέρνησης, στις 6 Οκτωβρίου 2009, απείλησε με υποβάθμιση της Ελλάδας. Τότε, το spread των 10ετών ομολόγων ήταν στις 130 μονάδες βάσης.

Οταν η Ελλάδα, στις 21 Οκτωβρίου 2009, ανακοίνωσε ότι το έλλειμμα του 2009 είναι 12,5% του ΑΕΠ αντί για περίπου 6% που αναφερόταν επισήμως έως τότε, ο πρόεδρος του Eurogroup κ. Ζαν – Κλοντ Γιουνκέρ δήλωσε πως «το παιχνίδι τελείωσε, θέλουμε σοβαρά στατιστικά στοιχεία». Μία μέρα μετά, η Fitch έκανε πράξη την απειλή της έχοντας το «πάτημα» της αναθεώρησης του ελλείμματος.

Στις 9 Νοεμβρίου ακολουθεί μία πολύ προσεκτική τοποθέτηση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) κ. Ζαν – Κλοντ Τρισέ, που βάζει στον χάρτη για πρώτη φορά το ΔΝΤ. Μερικές μέρες μετά, στις 17 Νοεμβρίου, ο κ. Τρισέ προειδοποιεί ότι «η δημοσιονομική κατάσταση σε μερικές ευρωπαϊκές χώρες είναι τόσο κακή, που υπάρχει κίνδυνος να χάσουν την εμπιστοσύνη των αγορών» και το spread αυξάνεται στις 149 μονάδες.

Στις 24 Νοεμβρίου, ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ) κ. Γ. Προβόπουλος εκτιμά ότι «διαμορφώνεται μία ισορροπία τρόμου» και το spread φτάνει στις 174 μονάδες. Τότε είναι που ξεκινούν τα αρνητικά δημοσιεύματα στον ξένο Τύπο, ενώ στις 26 Νοεμβρίου το spread «σπάει» τις 200 μονάδες, στον απόηχο της στάσης πληρωμών από την κρατική εταιρεία Dubai World.

Ο Δεκέμβριος ξεκινάει με τον κ. Γιουνκέρ να δηλώνει ότι «έρχονται σκληρά μέτρα. Οι Ελληνες να κάνουν υπομονή» και τον κ. Τρισέ να σημειώνει πως «έχω εμπιστοσύνη ότι θα ληφθούν οι κατάλληλες αποφάσεις». Εκείνες τις μέρες, το spread ήταν στις 160 – 170 μονάδες. Η κυβέρνηση δείχνει να έχει λάβει το μήνυμα των Ευρωπαίων και των αγορών και προχωράει στην κατάρτιση ενός Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΠΣΑ) που περιλαμβάνει τα πρώτα μέτρα. Το καταθέτει στις 14 Ιανουαρίου 2010, αλλά οι αγορές έχουν αποφασίσει ότι αυτό δεν είναι αρκετό. Στις 20 Ιανουαρίου, όταν πλέον όλοι οι οίκοι αξιολόγησης (Fitch, Μoοdy’s και S&P) απειλούν με νέες υποβαθμίσεις, το spread ξεπερνάει τις 300 μονάδες. Ο ξένος Τύπος κάνει λόγο για συμφωνία Ελλάδας – Κίνας, με την τελευταία να αγοράζει 20 – 25 δισ. ευρώ ελληνικό χρέος. Επισήμως, διαψεύδεται το σενάριο αυτό, αλλά οι φήμες για χρεοκοπία έχουν φουντώσει και για πρώτη φορά μετά 12 χρόνια, στις 28 Ιανουαρίου, το spread «σπάει» τις 400 μονάδες.

Τότε, αρχίζει να κυκλοφορεί το σενάριο ότι η Ελλάδα θα διασωθεί από την Ευρώπη. Ετσι, στις 10 Φεβρουαρίου το spread έχει υποχωρήσει στις 263 μονάδες. Ωστόσο, καμία σχετική ανακοίνωση δεν γίνεται -από τα Εcofiκαι τη σύνοδο κορυφής- και το spread ανεβαίνει στις 365 μονάδες. Ετσι, η κυβέρνηση φτάνει στις 3 Μαρτίου για να ανακοινώσει το δεύτερο πακέτο μέτρων και να αποκλιμακώσει για λίγο τις πιέσεις.

Στις 22 Μαρτίου, έχει ενταθεί η φημολογία για προσφυγή στο ΔΝΤ, με το spread να αυξάνεται εκ νέου στις 360 μονάδες, ενώ στις 25 Μαρτίου ανακοινώνεται ότι Ε. Ε. και ΔΝΤ έχουν έτοιμο μηχανισμό στήριξης της Ελλάδας, εφ’ όσον ζητηθεί. Το spread υποχωρεί ελαφρώς έως τις 310 μονάδες, αλλά στις 6 Απριλίου έρχεται δημοσίευμα στον ξένο Τύπο, που θέλει την Ελλάδα να ζητάει επαναδιαπραγμάτευση των όρων του σχεδίου διάσωσης. Είδηση που εκτινάσσει το spread στις 453 μονάδες. Την περασμένη Κυριακή, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης ανακοινώνουν λεπτομέρειες για τον μηχανισμό. Ωστόσο, οι αγορές δείχνουν ότι έχουν αποφασίσει να «τεστάρουν» πώς θα λειτουργήσει ο μηχανισμός, καθώς το spread υποχωρεί για μία μέρα στις 322 μονάδες και έκτοτε επανέρχεται σε επίπεδα υψηλότερα των 400 μονάδων, όπου και συντηρείται μέχρι σήμερα.

SHARE

Περισσότερα

MORE NEWS DESK