Ο σχεδόν 85χρονος (γίνεται στις 27 Μαΐου 2024) Σωκράτης Κόκκαλης είχε ομολογουμένως σποδαρικές εμφανίσεις στην εφημερίδα Πρώτο Θέμα, εκ της ιδρύσεώς της.
Η πλέον πρόσφατη και από τις πλέον εντυπωσιακές μια και αφορούσε στο τελευταίο του success story έχει τίτλο που παραπέμπει σε western με σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή τον Clint Eastwood, «Πώς γύρισα το παιχνίδι στην Intralot».
Η συνέντευξη και η περιγραφή στον Nίκο Χρυσικόπουλο, οπτικοποιημένη θα μπορούσε να έχει πολλά στοιχεία western (ειδικά για τον τρόπο που μπoύκαρε στο saloon και ξεπάστρεψε όλους τους CEOs, MEOs και απίδια μάντολες για να πάρει ξανά τα ηνία) παρότι η μυθική ζωή του Σωκράτη θα μπορούσε να αποδοθεί καλύτερα σε μία πολιτικό-αστυνομικό-αθλητικό-κατασκοπευτική περιπέτεια.
Εν ολίγοις τα είχε όλα με μαρτυρίες όπως ότι συνήθιζε να κάνει κρύα ντους όταν νύσταζε ώστε να κερδίζει χρόνο από τον ύπνο του ή να επιχειρεί να δωρίσει σε ερευνητές δημοσιογράφους ένα θηλυκό μολοσσό με τη συμβουλή “είναι οι καλύτεροι φύλακες”.
Θα δούμε την ενδιαφέρουσα συνέντευξη και με την ευκαιρία θα πάμε στη συνέχεια 20 και πλέον χρόνια πίσω.
Ήταν 9 Φεβρουαρίου 2003 όταν μία ηρωική μορφή της δημοσιογραφίας, η Αριστέα Μπουγάτσου, έγραφε στη Καθημερινή>
-Ποιους κατέδιδε ο «Κρόκους» στη ΣΤΑΖΙ
και εξηγούσε ότι ο «Κρόκους» ήταν ο Σωκράτης Κόκκαλης.
Προσωπική μας εκτίμηση είναι ότι και τα δύο δημοσιεύματα στο τέλος της μέρας είναι τιμητικά για έναν τύπο που επέλεξε να ζήσει τη ζωή που του δόθηκε στα όριά της από το να πεθάνει από μαλθακότητα σε έναν καναπέ βλέποντας τηλεόραση, όπως συμβαίνει στις μέρες μας με τα γεννημένους νεκρούς για χάρη της μεγάλης επαναφοράς.
Η ζωή του Σωκράτη Κόκκαλη είναι ταυτόχρονα και ένα μάθημα για το πως λειτουργεί ο κόσμος μέσα από τη διαρκώς κινούμενη άμμο των γεωπολιτικών παιγνίων, συμμαχιών και συμφερόντων.
Σε αυτό το σημείο υπογραμμίζουμε με ενδιαφέρον την εμπλοκή του γιου του Πέτρου (ο οποίος φέρει το όνομα του πατρός Κόκκαλη) με την Πράσινη ανάπτυξη.
Ο Σωκράτης προφανώς γνωρίζει σε ποιους ανήκει ο κόσμος και έτσι έστρεψε πολύ νωρίς το ενδιαφέρον του υιού Πέτρου στη Πράσινη κατεύθυνση.
Ξεκινάμε με το ρεπορτάζ του Νίκου Χρυσικόπουλου>
Σωκράτης Κόκκαλης στο ΘΕΜΑ: «Πώς γύρισα το παιχνίδι στην Intralot»
Ο πρόεδρος & CEO Σωκράτης Κόκκαλης μιλά για την εντυπωσιακή μεταστροφή του πολυεθνικού ομίλου που έχει παρουσία σε 39 αγορές σε 5 ηπείρους και τώρα ετοιμάζεται για την εισαγωγή των ομολογιών του στο Χρηματιστήριο
«Η Intralot διαθέτει σύγχρονη τεχνολογία, έμπειρα στελέχη και παρουσία σε όλες τις ηπείρους, με τη σημαντικότερη στις ΗΠΑ. Μετά τη δύσκολη περίοδο που ξεπεράσαμε, έχουμε αποκτήσει και τις απαραίτητες και ιδιαίτερες γνώσεις που απαιτούνται για τη λειτουργία στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον και τις διαδικασίες που διαμορφώθηκαν στην τελευταία κυρίως 15ετία σε συνδυασμό και με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας. Μαζί με τους συνεργάτες μου, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα οδηγήσουμε την εταιρεία σε αναπτυξιακή πορεία προς όφελος όλων των μετόχων και των στελεχών της».
Με τον τρόπο αυτό δίνει το στίγμα της επόμενης ημέρας για την Intralot ο κ. Σωκράτης Κόκκαλης, ιδρυτής και επικεφαλής του ομίλου που για πάνω από τρεις δεκαετίες παρέχει τεχνολογία για οργανισμούς λοταρίας και τυχερών παιχνιδιών, έχοντας σήμερα παρουσία σε 39 αγορές σε 5 ηπείρους. Επειτα από μια εντατική διαδικασία κεφαλαιακής, διοικητικής και επιχειρησιακής αναδιάρθρωσης που υλοποιήθηκε, η Intralot πέτυχε να συγκαταλέγεται σήμερα στα πιο εντυπωσιακά turnaround stories της αγοράς, έχοντας βελτιώσει όλες τις γραμμές του ισολογισμού της, εμφανίζοντας σημαντικά μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους, πετυχαίνοντας αισθητή μείωση της μόχλευσης και παράλληλα θωρακίζοντας τη θέση της στη διεθνή αγορά τυχερών παιχνιδιών.
Η στρατηγική επιλογή του κ. Κόκκαλη και της διοικητικής ομάδας να επικεντρωθεί ο όμιλος σε συμβόλαια λοταρίας, τεχνολογίας και σε ανεπτυγμένες αγορές, μαζί με το πιο ξεκάθαρο PNL, είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξει η εικόνα της Intralot που, έχοντας συγχρόνως διευθετήσει το ζήτημα του ομολογιακού της δανεισμού και ολοκληρώσει επιτυχώς δύο αυξήσεις κεφαλαίου, την περίοδο αυτή ετοιμάζεται για την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση των ομολογιών που θα εκδώσει στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Στις αποκλειστικές του δηλώσεις στο «business stories» ο κ. Κόκκαλης, πρόεδρος και CEO του ομίλου Intralot, που παράγει καινοτομία διεθνούς επιπέδου και πρωταγωνιστεί σε αγορές με ισχυρές προοπτικές όπως η Βόρεια Αμερική (συμβόλαια με 12 κρατικές λοταρίες σε ΗΠΑ και Καναδά), η Ευρώπη, η Ωκεανία, η Ασία κ.ά., αναφέρεται στην ιστορική διαδρομή της εταιρείας, στην καθιέρωσή της ως ένας ελληνικός πολυεθνικός πάροχος τεχνολογίας, στις δυσκολίες και την αλλαγή του περιβάλλοντος στις διεθνείς αγορές και στις κρίσιμες αποφάσεις που απαιτήθηκε να ληφθούν για να εξέλθει ο όμιλος από μια περίοδο εσωστρέφειας.
Εως το 1992 η Intralot αποτελούσε μια από τις διευθύνσεις της Intracom. «Η ίδρυσή της αποφασίστηκε όταν πλέον είχε διαπιστωθεί ότι είχε όλες τις προϋποθέσεις να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά ως αυτόνομη εταιρεία. Η απόφαση αποδείχτηκε σωστή και η Intralot σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα αναδείχθηκε, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, μια πολλά υποσχόμενη εταιρεία στον πολύ δύσκολο τομέα των τυχερών παιχνιδιών», θυμάται ο κ. Κόκκαλης.
Η ανάπτυξή της ήταν ταχύτατη και σταδιακά άρχισε να αποκτά διεθνή παρουσία και να κερδίζει μεγάλα συμβόλαια, ενώ κομβική ήταν η είσοδός της τόσο στο Χ.Α. όσο και στην αμερικανική αγορά. «Η εισαγωγή της εταιρείας στο Χρηματιστήριο ήταν εντυπωσιακή, όπως εντυπωσιακή ήταν και η επιτυχία της θυγατρικής της που ιδρύθηκε στις ΗΠΑ και ήταν η πρώτη εταιρεία εκτός ΗΠΑ που κατόρθωσε να κερδίσει τον διαγωνισμό για την παροχή ολοκληρωμένης πληροφοριακής λύσης (κεντρικό σύστημα – τερματικά) και υποστήριξης/λειτουργίας του συστήματος στην Πολιτεία της Νεμπράσκα έπειτα από πολύ σκληρό ανταγωνισμό με τις δυο αμερικανικών συμφερόντων εταιρείες που μέχρι τότε μονοπωλούσαν την αγορά των ΗΠΑ. Σήμερα η εταιρεία διαχειρίζεται αντίστοιχα συστήματα σε 11 Πολιτείες των ΗΠΑ και μία στον Καναδά. Ακολούθησαν πολλές επιτυχίες και στις πέντε ηπείρους, καθιερώνοντας την Intralot ως μια ελληνική πολυεθνική εταιρεία στην διεθνή αγορά», σημειώνει ο επικεφαλής του ομίλου.
Τα επόμενα χρόνια η ανοδική πορεία συνεχίστηκε, με την εταιρεία να εξασφαλίζει παράλληλα σημαντικά κεφάλαια για την ανάπτυξή της. Το 2013, μια χρονιά-ορόσημο, η Intralot είχε καταφέρει να διαθέτει παρουσία σε 57 κράτη και 84 συμβόλαια παγκοσμίως, ενώ υλοποιούσε κι ένα ευρύτατο πλάνο αναδιοργάνωσης. Ο κ. Κόκκαλης, αναφερόμενος στην περίοδο εκείνη, τονίζει πως «η εταιρεία με την εξάπλωσή της διεθνώς και με τις προοπτικές νέων συμβολαίων είχε ανάγκη από κεφάλαια. Η άντληση κεφαλαίων από τις διεθνείς αγορές έγινε χωρίς προβλήματα κι έτσι η εταιρεία, για την κάλυψη των επεκτάσεων και τις επενδύσεις στην τεχνολογία, είχε στο τέλος του 2013 συνολικές δανειακές υποχρεώσεις περίπου 500 εκατ. ευρώ».
Ωστόσο, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον είχε ήδη αρχίσει να αλλάζει αισθητά, σε μια περίοδο όπου και στον κλάδο των τυχερών παιχνιδιών παγκοσμίως συντελούνταν θεαματικές ανατροπές οι οποίες επηρέασαν νομοτελειακά και την Intralot.
«Πράγματι, οι διεθνείς και εγχώριες συγκυρίες την περίοδο μετά το 2010 επιδεινώθηκαν απότομα και σημαντικά», σχολιάζει ο κ. Κόκκαλης και συμπληρώνει: «Σε αρκετές αγορές, εκτός ΗΠΑ, τα κράτη προχώρησαν, για διάφορους λόγους, σε κατάργηση των κρατικών μονοπωλίων και τα πούλησαν σε ιδιωτικούς επενδυτικούς φορείς. Ετσι διευκολύνθηκε, σχεδόν ανεξέλεγκτα, η εισβολή, κυριολεκτικά, εταιρειών με online συστήματα, που λόγω πολύ χαμηλότερου κόστους λειτουργίας και σε πολλές περιπτώσεις μη απόδοσης φόρων κατόρθωσαν να κερδίσουν σημαντικό μερίδιο της αγοράς. Για να αντιμετωπίσουμε αυτή την άκρως αρνητική εξέλιξη αναγκαστήκαμε να αυξήσουμε τις δανειακές υποχρεώσεις που στο τέλος του 2019 άγγιξαν περίπου τα 800 εκατ. ευρώ. Η συνέχιση της λειτουργίας της Intralot απαιτούσε δραστικές ενέργειες, δύσκολες και γρήγορες αποφάσεις που, όπως είναι εύκολα κατανοητό, δεν μπορούν να τις λαμβάνουν ακόμα και έμπειροι CEOs».
Με μια αιφνιδιαστική κίνηση τον Μάρτιο του 2019, ο κ. Κόκκαλης αποφασίζει να κρατήσει ο ίδιος τα ηνία του ομίλου και, εκτός από πρόεδρος, αναλαμβάνει και καθήκοντα CEO. Είχε προηγηθεί μια αρνητική εξέλιξη στον διαγωνισμό για το Στοίχημα στην Τουρκία (Ιddaa), στην οποία η Intralot είχε παρουσία σε κοινοπραξία με την Turkcell. «Παρά τις προσπάθειές μου να αναθέσω αυτή τη δύσκολη διαδικασία σε έμπειρα στελέχη, απεδείχθη ότι χρειαζόταν να αναλάβω ξανά τη διοίκηση της εταιρείας», αναφέρει ο κ. Κόκκαλης. Ο ιδρυτής του ομίλου δίνει το σύνθημα της αντεπίθεσης και τίθεται σε εφαρμογή ευρύτατο σχέδιο διοικητικού ανασχηματισμού και στρατηγικής αναδιοργάνωσης του χαρτοφυλακίου των αγορών στις οποίες η εταιρεία είχε παρουσία, αποεπενδύοντας από αναδυόμενες αγορές και εστιάζοντας στην ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε ώριμες αγορές.
Ενα, επίσης, μείζον θέμα που απαιτούσε άμεση αντιμετώπιση ήταν ο δανεισμός του ομίλου και πιο συγκεκριμένα ο χειρισμός των ομολογιακών δανείων που είχε εκδώσει, με πιο κρίσιμο χρονικά εκείνο που έληγε το 2021. Η διοίκηση προσέλαβε ως συμβούλους μεγάλα γραφεία του εξωτερικού και ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τους ομολογιούχους της, οι οποίες ολοκληρώθηκαν με επιτυχία. «Με τη βοήθεια έμπειρων στελεχών της Intralot και την πρόσληψη ειδικών εξωτερικών συμβούλων και έπειτα από μια πρωτοφανή και δύσκολη διαδικασία με σκληρές διαπραγματεύσεις η εταιρεία ξεπέρασε τους κινδύνους και έτσι σήμερα είναι σε θέση να διεκδικήσει νέες επιτυχίες», υπογραμμίζει.
Χρειάστηκε, όμως, να παρέμβει ακόμη μία φορά, τον Νοέμβριο του 2020, και να αναλάβει για δεύτερη φορά τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Intralot. Η διαδικασία βελτιστοποίησης της κεφαλαιακής δομής του ομίλου, που είχε ήδη ξεκινήσει με γνώμονα την απομόχλευση, επιταχύνθηκε εκ νέου, ενώ προχώρησε και το στρατηγικό σχέδιο αναδιάταξης σε χρηματοικονομικό και λειτουργικό επίπεδο.
Εχοντας ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2020 τις διαπραγματεύσεις, στις αρχές του 2021 η Intralot ήρθε σε συμφωνία και προχώρησε σε σύναψη σύμβασης δέσμευσης «lock-up» με την πλειονότητα των ομολογιούχων. Ακολούθησε μέσα στους επόμενους μήνες η οριστική συμφωνία για το ομόλογο που έληγε την ίδια χρονιά, τους επόμενους μήνες ρυθμίστηκε και το ζήτημα του δεύτερου ομολόγου, ενώ στο πλαίσιο της συμφωνίας αναδιάρθρωσης οι ομολογιούχοι απέκτησαν συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο της αμερικανικής Intralot Inc.
Ο επικεφαλής του ομίλου είχε τότε χαρακτηρίσει ιστορική τη συμφωνία για την Intralot, καθώς πέτυχε τους δύο στόχους της σε σχέση με την κεφαλαιακή της δομή, να αναχρηματοδοτήσει τις ομολογίες λήξης Σεπτεμβρίου 2021 και να μειώσει κατά 163 εκατ. ευρώ τις συνολικές δανειακές της υποχρεώσεις.
Συγχρόνως, η απόφαση του κ. Κόκκαλη και της διοικητικής ομάδας να εστιάσει η Intralot σε συμβόλαια για λοταρίες και σε συμβάσεις τεχνολογίας με μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους, να απαλλαγεί από έργα και συμβόλαια όπου συμμετείχε με μειοψηφικό ποσοστό αλλά και από αγορές και έργα με χαμηλή κερδοφορία είχε αρχίσει να αποτυπώνεται στα οικονομικά μεγέθη και εικόνα της εταιρείας.
Ακολούθως, την άνοιξη του 2022 η εταιρεία προχώρησε σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ ) μέσω της οποίας μπήκε στο μετοχικό της κεφάλαιο το αμερικανικό fund Standard General, κύριος μέτοχος της Bally’s Corporation η οποία έχει 14 καζίνο στις ΗΠΑ, διαθέτει άδειες αθλητικού στοιχήματος και ελέγχει τη γνωστή εταιρεία online gaming Gamesys.
Με την κίνηση αυτή ο κ. Κόκκαλης και η διοικητική του ομάδα κατάφεραν να αξιοποιήσουν τα κεφάλαια από την ΑΜΚ για την επαναγορά του ποσοστού 34% της θυγατρικής στις ΗΠΑ, η οποία δεν ελεγχόταν από την Intralot μετά την αναδιάρθρωση δανεισμού τον περασμένο Αύγουστο. Η ΑΜΚ ήταν επιτυχής, όπως και η δεύτερη που ακολούθησε, ύψους 135 εκατ. ευρώ, στην οποία μετείχαν σημαντικά επιχειρηματικά και εφοπλιστικά κεφάλαια. Η χρηματοοικονομική εικόνα της Intralot βελτιώνεται αισθητά, επιστρέφει σε καθαρά κέρδη, καταγράφεται σημαντική αύξηση του EBITDA και δημιουργία θετικών ταμειακών ροών, η μετοχή επιστρέφει στην Κύρια Αγορά του Χ.Α. και ομολογίες αποπληρώνονται.
Ως αποτέλεσμα, στο 9μηνο του 2023 (τελευταία δημοσιοποιημένα στοιχεία) ο καθαρός δανεισμός κατήλθε στα 458 εκατ. ευρώ, μειωμένος κατά 32,3 εκατ. και κατά 51,5 εκατ. σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2022 και το 9μηνο του 2022 αντίστοιχα. O δείκτης καθαρής μόχλευσης διαμορφώθηκε στο 3,4x έναντι 4x το 2022 και 4,4x κατά την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Σημειωτέον πως σε pro-forma βάση μετά την ολοκλήρωση της ΑΜΚ των 135 εκατ., το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων του ομίλου ανέρχονται στα 49 εκατ. και ο δείκτης καθαρής μόχλευσης στο 2,4x. Ο συνολικός δανεισμός μετά την αποπληρωμή 126 εκατομμυρίων ομολογιών λήξεως 2024 ανέρχεται στα 454 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, η μετοχή καταγράφει ράλι στο Χ.Α. και από τα επίπεδα της τελευταίας ΑΜΚ σημειώνει άνοδο άνω του 100%.
Επόμενος στόχος είναι η έκδοση του retail bond, ύψους 130 εκατ. ευρώ, που θα εισαχθεί προς διαπραγμάτευση στην αγορά ομολόγων του Χ.Α. (η δημόσια προσφορά θα πραγματοποιηθεί στο διάστημα 21-23/2), ενώ ήδη έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες για τη σύναψη κοινοπρακτικού δανείου, ύψους 100 εκατ. ευρώ, από πέντε ελληνικές τράπεζες, ώστε να αποπληρωθεί το ομολογιακό που έχει εκδώσει η εταιρεία και λήγει το 2024. Με την ολοκλήρωση των κινήσεων αυτών θα πραγματοποιηθεί η αποπληρωμή ομολογιών 230 εκατ. ευρώ που λήγουν τον προσεχή Σεπτέμβριο.
Ετσι, η «νέα» Intralot θα είναι σε θέση να επεκτείνει την παρουσία της στις διεθνείς αγορές και να διεκδικήσει νέα συμβόλαια, κυρίως στις ΗΠΑ, όπου ο όμιλος θα επενδύσει εμπορικά και τεχνολογικά, ενώ με προσοχή παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Αυστραλία και αλλού. Στις ΗΠΑ, όπου η Intralot μαζί με τις SGI και IGT είναι ένας από τους τρεις βασικούς παίκτες του κλάδου, η συγκυρία είναι ευνοϊκή, καθώς τα επόμενα 2-3 χρόνια λήγουν συμβόλαια σε τουλάχιστον 15 πολιτείες που σήμερα στην πλειονότητά τους υλοποιούνται από τον ανταγωνισμό.
Στόχος της Intralot είναι να διεκδικήσει νέα έργα για λοταρίες, είτε αυτόνομα, είτε με συνεργάτη όπου κριθεί πως οι κεφαλαιακές ανάγκες είναι σημαντικά υψηλές, αλλά και στο σκέλος του VLT Monitoring, που αποτελεί πεδίο περαιτέρω επέκτασης και ανάπτυξης, όπως και ο ψηφιακός μετασχηματισμός των λοταριών.
Εφημερίδα Καθημερινή 9 Φεβρουαρίου 2003
Ποιους κατέδιδε ο «Κρόκους» στη ΣΤΑΖΙ
Της Αριστέας Μπουγάτσου
Την ίδια ώρα που τα διαβόητα αρχεία της ΣΤΑΖΙ «παράγουν» συλλήψεις μελών του ΕΛΑ, ομολογίες, αλλά και μια παράξενη σιωπή γύρω από τις «μαύρες εταιρείες» της τρομοκρατίας με τα όπλα, τα ναρκωτικά, τα διεθνή δίκτυα διακίνησης και διαφυγής των εκτελεστών και τους ευυπόληπτους επιχειρηματίες να κάνουν «business», νέα συγκλονιστικά στοιχεία έρχονται στο φως της δημοσιότητας.
Αυτή τη φορά είναι καταλυτικά, αδιαμφισβήτητα και θλιβερά για τον πράκτορα Rocco που έγινε Kaskade και κατέληξε ως Krokus να δίδει εξαιρετικές πληροφορίες στο υπουργείο Ασφάλειας της DDR, μέσω αναφορών ή εκθέσεών του, η τελευταία των οποίων έχει ημερομηνία 12 Μαΐου 1989!
Σήμερα η «K» παρουσιάζει κατ’ αποκλειστικότητα, το πλέον πρόσφατα επεξεργασθέν ηλεκτρονικό αρχείο των μυστικών υπηρεσιών της τέως Ανατολικής Γερμανίας, το SIRA. Στις δισκέτες του περιέχονται επτά τουλάχιστον καυτές αναφορές-έκθεση του επιχειρηματία Σωκράτη Κόκκαλη, υπό την κωδική ονομασία Krokus και αφορούν την περίοδο 1985 έως και 1989!
Το SIRA (System Informatiound Recherche der Aufklarung ή Σύστημα Πληροφόρησης και Αναζήτησης του Τομέα Μυστικών Υπηρεσιών – HVA) έχει καταχωρισμένο τον IM πράκτορα Σωκράτη Κόκκαλη ως κατάσκοπο της ΣΤΑΖΙ με δικό του φάκελο στοιχείων που αρχίζει από το 1982. Στη συνέχεια σε αυτό αρχειοθετούνται αναφορές του, αρχικά υπό την επωνυμία Kaskade και στη συνέχεια ως Κrokus.
Το SIRA θεωρείται ως το πιο αποκαλυπτικό κωδικοποιημένο αρχείο της τέως Ανατολικής Γερμανίας, που καταγράφει και παραπέμπει σε ένα βουνό από φακέλους, δεν έχει παραχαραχθεί ή λογοκριθεί (όπως πιθανώς κάποια από τα έγγραφα της ΣΤΑΖΙ), έγινε ανάρπαστο από τους Δυτικούς και το κυριότερο: Οι αποκαλύψεις του αποτέλεσαν τη νομική βάση για βαρύτατες καταδίκες στις ΗΠΑ, με ποινές φυλάκισης μέχρι και 21 χρόνια για την κατηγορία της κατασκοπείας.
Οι αναφορές του Κrokus
Ολες οι αρχειοθετημένες, στο SIRA, αναφορές του Krokus (Σ. Κόκκαλης) περιγράφονται με τίτλους, με τους οποίους κάθε φορά προσδιορίζεται το θέμα της «έκθεσής» του «καθώς και τα πρόσωπα που «αναλύονται» σε αυτήν.
Ο Krokus φαίνεται ότι δεν είχε φραγμό! – Πληροφορεί τις μυστικές υπηρεσίες για τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Χρήστο Σαρτζετάκη, όταν αυτός επρόκειτο (το 1986) να επισκεφθεί επισήμως την Ανατολική Γερμανία.
Συχνές είναι οι αναφορές του στον τότε πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου και στον μετέπειτα πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Μητσοτάκη που τότε ηγείτο του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Στις εκθέσεις του δεσπόζουν τα ονόματα των: Κώστα Λαλιώτη (νυν γραμματέας του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός), Ανδρέα Ανδριανόπουλου, Γεράσιμου Αρσένη, Γιάννη Χαραλαμπόπουλου και Γ. Μπούτου (πρώην υπουργός και μετέπειτα διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος).
Από την άλλη, η «θεματολογία» που ο Krokus προσέφερε στον τομέα των μυστικών υπηρεσιών και αντικατασκοπείας της τέως Ανατολικής Γερμανίας είναι πλούσια, καθώς οι καταγεγραμμένες στο SIRA αναφορές του έχουν να κάνουν με:
Την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και τον κρατικό μηχανισμό.
Τις σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ υπό την πολιτική που ασκούσε ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Την εσωτερική κατάταση της χώρας.
Τις μυστικές υπηρεσίες.
Την τρομοκρατία.
Τη στρατιωτική και αμυντική πολιτική της χώρας.
Την οικονομική κατάσταση της χώρας.
Την πολιτική κατάσταση το έτος 1989, όπως αυτή διαμορφωνόταν πριν από τις εκλογές και όπως πιθανώς θα εξελισσόταν μετά τις εκλογές του Ιουνίου με κυβέρνηση από τη Νέα Δημοκρατία.
Οπως προκύπτει από τα ντοκουμέντα του SIRA που διαθέτει η «K», ο κ. Σωκράτης Κόκκαλης καταγράφεται από την ίδια τη ΣΤΑΖΙ ως ενεργή πηγή (επακριβώς αναφέρεται ως AKTIVE ERFASSUNG), ενώ βαθμολογείται κιόλας, έπειτα από την αξιολόγηση της Υπηρεσίας, βάσει των πληροφοριών που αυτός… μεταδίδει κάθε φορά.
Ο Krokus χαρακτηρίζεται ως εξαιρετική πηγή!
Μετά την καταχώρηση και αξιολόγησή τους όλες οι πληροφορίες του βαθμολογούνται με τα σύμβολα II και III. Το πρώτο σημαίνει πολύ καλά και σπάνια συναντάται σε άλλους αντίστοιχους φακέλους, ενώ το δεύτερο σημαίνει καλά.
Τι είναι το SΙRΑ;
Το System InformatioRecherche Aufklarung ή SIRA είναι η ηλεκτρονική τράπεζα πληροφοριών (database) της ΣΤΑΖΙ, στην οποία περιέχονται πληροφορίες και αναφορές υψηλόβαθμων πρακτόρων της. Λίγο πριν από την πτώση του τείχους, το περιεχόμενο του SIRA κατεγράφη σε δισκέτες που φέρονταν ότι καταστράφηκαν στις αρχές του 1990. Ωστόσο, αντίγραφά τους υπήρχαν σε θυρίδες που ήλεγχε ο ανατολικογερμανικός στρατός και τις ανακάλυψε η Αρχή Gauck.
Οι κασέτες SIRA έγιναν ο πονοκέφαλος των Ομοσπονδιακών Αρχών που πάλευαν να σπάσουν τους κωδικούς για διάστημα περίπου οκτώ ετών. Ενας πρώην τηλεπικοινωνιακός μηχανικός κατάφερε να σπάσει τους μυστικούς κωδικούς του SIRA στο οποίο, όπως αποκαλύφθηκε είχαν καταχωρισθεί στοιχεία από 4.500 «πηγές», στην πραγματικότητα πράκτορες της ΣΤΑΖΙ σε όλο τον κόσμο με τα κωδικά τους ονόματα και για την περίοδο 1969 έως και 1989.
Στον διεθνή Τύπο έχει έντονα καταγραφεί η ανταλλαγή που πρότεινε να γίνει η CIA στους Γερμανούς των αντιγράφων του SIRA με τα μικροφίλμ του άλλου καυτού αρχείου που ονομάστηκε Rosenholz (Ρόζενχολτς) και εξαγοράσθηκε από τις ΗΠΑ.
Πρόκειται για το αρχείο των μικροφίλμ που φτιάχτηκε το 1985 κατόπιν εντολής του υπουργού Ασφαλείας της DDR Ερικ Μίλκε για την προστασία 317.000 φακέλων πρακτόρων της ΣΤΑΖΙ και 77.000 φακέλων επιχειρήσεων του τομέα αντικατασκοπείας (ΗVΑ).
Το 1989 πολλοί φάκελοι καταστράφηκαν ή έκαναν φτερά, όμως οι συγκεκριμένοι που είχαν περιέλθει στην κατοχή της KGB πουλήθηκαν στις ΗΠΑ αντί 1,5 εκατ. δολαρίων. Εναν χρόνο αργότερα, ομοσπονδιακοί Γερμανοί αξιωματούχοι ζήτησαν από τους Αμερικανούς πρόσβαση στα μικροφίλμ κα αυτή τους επετράπη για την αντιγραφή όμως, μόνο μέρους των πληροφοριών που αφορούσαν ονόματα Δυτικογερμανών πρακτόρων της ΣΤΑΖΙ. H επιχείρηση αυτής της μερικής αντιγραφής έγινε στην περιοχή Rosenholz της Βόρειας Βιρτζίνια, γι’ αυτό και τα αρχεία βαπτίστηκαν έτσι.
Οι Αμερικανοί δεν δίστασαν να τα ανταλλάξουν με αυτά του SIRA ούτε βέβαια δίστασαν να χρησιμοποιήσουν την αποδεικτική τους αξία, στρεφόμενοι κατά δικών τους πρακτόρων.
Με βάση τα στοιχεία των φακέλων αυτών το FBI κατηγόρησε το ζεύγος των Αμερικανών πρακτόρων της ΣΤΑΖΙ Kurt Stand και Teresa Squillacot (εργαζόταν στο Πεντάγωνο) για κατασκοπεία εις όφελος της Νοτίου Αφρικής. O πρώτος καταδικάστηκε σε κάθειρξη 21 ετών και η δεύτερη σε 17χρονη φυλάκιση.
Πώς ο Krokus καρφώνει αλλά και φακελώνεται στο SIRA
H πρώτη καταγραφή του Σ. Κόκκαλη στο SIRA ως μυστικής πηγής γίνεται με την κωδική ονομασία Kaskade, οπότε και αναβαθμίζεται από τον εμπορικό κλάδο της ΣΤΑΖΙ στη διεύθυνση 3 της HVA του τομέα αντικατασκοπείας. H διεύθυνση αυτή ήταν υπεύθυνη για τις «διεθνείς σχέσεις», συνδεδεμένη με δίκτυο των σταθμαρχών της ΣΤΑΖΙ σε όλες τις πρεσβείες της DDR στο εξωτερικό. Ως πρώτος σύνδεσμος της HVA που φέρεται ότι καθοδηγεί και επιτηρεί τον Kaskade στην Αθήνα αναγράφεται ο Dietmar Lorenz, ο οποίος μάλλον έχει υπηρετήσει και στην εν Αθήναις πρεσβεία. Στην ίδια πρώτη εγγραφή στο σύστημα ως τελευταίος χειριστής του Kaskade αναγράφεται ο στρατηγός Koch της Διεύθυνσης 8 του υπουργείου Ασφαλείας.
Ωστόσο, ο φάκελος της πρώτης επαφής του με το τμήμα αντικατασκοπείας φέρει ημερομηνία 25/5/82 και αριθμό XV/3100/82, που σημαίνει ότι είναι ενεργοποιημένος από την Ανατολικογερμανική πρεσβεία της Αθήνας.
Από τις 17/6/85 σύμφωνα με μεταγενέστερη καταχώρηση, ο ενεργός πράκτωρ αναλαμβάνει ειδική αποστολή διευκόλυνσης της παραβίασης του εμπάργκο τεχνολογίας για την Ανατολική Γερμανία, πάντα σε συνεργασία με την πρεσβεία.
Ο Σ. Κόκκαλης, ως Krokus των αρχείων SIRA φέρεται να δίδει τις δύο τελευταίες του αναφορές με νέο κωδικό καταχώρηση, του XV/3149/84, με τελευταία ημερομηνία την Ανοιξη του 1989.
Σε λίγες ημέρες συμπληρώνεται ένας χρόνος από την άσκηση δίωξης σε βαθμό κακουργήματος κατά του επιχειρηματία Σωκράτη Κόκκαλη για κατασκοπεία εις βάρος της Ελλάδας και για άλλα πέντε βαρύτατα αδικήματα (ξέπλυμα χρήματος, απάτη, υπεξαίρεση, δωροδοκίες – ενεργητική και παθητική).
Στις 19 Φεβρουαρίου 2002 όταν δημοσιοποιήθηκε το βαρύ κατηγορητήριο στο οποίο κατέληξαν οι τρεις αυτεπάγγελτες προκαταρκτικές έρευνες, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που αμφισβήτησαν την ευθυκρισία ή ακόμα και τη νομική βάση της απόφασης που έλαβε ο εισαγγελέας Πρωτοδικών κ. Δημήτριος Παπαγγελόπουλος.
Κάποιοι μίλησαν για χαλκευμένα αρχεία της ΣΤΑΖΙ, για την επαμφοτερίζουσα και πιθανώς «ντιλαρισμένη» απόφαση του Γερμανικού Κοινοβουλίου (το οποίο κατέληξε στο ότι δεν στοιχειοθετείται διεκδίκηση περιουσιακών στοιχείων από την Intracom), ίσως και για κάποια μορφή παραπλάνησης του εισαγγελικού λειτουργού.
Σήμερα μετά και από την αποκάλυψη των δεδομένων του ηλεκτρονικού αρχείου SIRA, πολλοί θα σιωπήσουν. Ισως ο εισαγγελέας ήξερε περισσότερα απ’ όσα συμπεριέλαβε στην έκθεση με την οποία συνόδευσε την άσκηση δίωξης… Ισως να γνώριζε και τα αρχεία SIRA αλλά και άλλα μυστικά που κρατούνταν στην Αντιτρομοκρατική, από την οποία ζήτησε… φακέλους.
Ενα χρόνο μετά την άσκηση διώξεων, όσοι ζυγιάζουν από τη μια τη βαρύτητα των κατηγοριών κατά Κόκκαλη και από την άλλη τη βραδύτητα εξέλιξης της τακτικής ανάκρισης αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τα βάλτωμα της υπόθεσης στην Ευελπίδων…
«Κρόκους» ίσον Σωκράτης Κόκκαλης
Στις 22 Φεβρουαρίου 2002, λίγες ημέρες μετά την άσκηση των διώξεων κατά Κόκκαλη, και μέσα στο κλίμα των αποκαλύψεων, η Deutsche Welle έφερε στην επιφάνεια ένα ακόμη έγγραφο. Από αυτό προέκυψε ότι ο Ελληνας επιχειρηματίας Σωκράτης Κόκκαλης ήταν συνεργάτης του τμήματος κατασκοπείας της ΣΤΑΖΙ και αναβαθμίσθηκε από Ρόκκο σε Κρόκους. Στο έγγραφο αυτό, με ημερομηνία 24/1/1986, ο υποστράτηγος Κλάινε της Διεύθυνσης Κατασκοπείας δηλώνει εξαιρετικά ικανοποιημένος από τις πρώτες πληροφορίες που έχει λάβει από τον «Κρόκους» και ζητεί από την υπηρεσία του ο «Κρόκους» να υπαχθεί στο δικό του τμήμα, ανεξάρτητα από το αν αυτός θα συνεχίσει και τη συνεργασία του με τον εμπορικό τομέα της ΣΤΑΖΙ.
Το πλήρες κείμενο του εγγράφου έχει ως εξής:
«Χρησιμότητα του επιχειρησιακού συνδέσμου Κόκκαλης Σωκράτης (Κρόκους-Κrokus), ιδιοκτήτη της Fa. Integra και μετόχου της Fa. Intracom, για λογαριασμό της Ανώτατης Διοίκησης A (ΗVΑ).
»Επί τη βάσει των γραφομένων σας της 26ης/6/1985 διερευνήθηκαν, υπό την αιγίδα της HAXVIII/8 και από τον Οκτώβριο του 1985, οι δυνατότητες του επιχειρησιακού συνδέσμου του IM «Πέτερ Σούμαν».
»Οι από κοινού διεξαχθέντες έλεγχοι απέδειξαν ότι ο «Κρόκους» ενσαρκώνει μεγάλες προοπτικές για την HA. Αυτό είναι απολύτως εμφανές από τα πρώτα ήδη αποτελέσματα. »
Για τους λόγους αυτούς σας παρακαλώ να πράξετε τα δέοντα ώστε το ισχύον καθεστώς σχέσεων να μεταβληθεί προς όφελος της HA, τομέας ΙΙ.
Χάριν ενός αποτελεσματικού μετασχηματισμού στο πνεύμα των επιδιωκόμενων στόχων, αλλά και για να υπάρχουν οι αναγκαίες εγγυήσεις ασφαλείας κατά την πορεία, κρίνονται σκόπιμες και στη συνέχεια οι από κοινού συμφωνημένες και συντονισμένες ενέργειες. H περαιτέρω επιχειρησιακή δράση του K. θα συνεχιστεί, αφού ληφθούν υπόψη οι ειδικές επιχειρήσεις στον εμπορικό τομέα, τις οποίες εποπτεύει ο «Πέτερ Σούμαν»».
