9 Απριλίου 2020
Περιεχόμενο:
1. Μια πιθανή εξήγηση για τις τεράστιες διαφορές στην εξέλιξη της επιδημίας σε διαφορετικά κράτη. Να κρατάμε μικρό καλάθι αλλά ίσως κρύβεται εδώ ένα πολύ καλό νέο.
2. Παραίτηση τεχνοκράτη στην ΕΕ αναδεικνύει το ίδιο δομικό πρόβλημα που συζήτησα τις προάλλες και που εξηγεί την αποτυχία πολλών κυβερνήσεων αλλά και υπερεθνικών οργανισμών της Δύσης να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την πανδημία.
3. Ένας καινούργιος ιστότοπος με προβλέψεις για την εξέλιξη της πανδημίας σε πληθώρα κρατών. Και ως προς κρούσματα και θανάτους, και ως προς το αν το σύστημα υγείας θα μπορέσει να ανταπεξέλθει.
4. Βελτιώσεις στα λογιστικά φύλλα με πλήρη στοιχεία για την εξάπλωση της πανδημίας.
Αναλυτικά:
1. Οι τεράστιες διαφορές μεταξύ κρατών.
Στο πρώτο γράφημα επέλεξα να απεικονίσω τα στοιχεία για μια σειρά μεγάλων χωρών. Βγάζει μάτι πόσο διαφορετική φαίνεται να είναι η εξέλιξη της επιδημίας σε αυτά τα κράτη. Είναι γνωστό ότι τα μέτρα που εφαρμόζονται κατά της διασποράς του ιού είναι αποτελεσματικά, με ιδιαίτερα σημαντική παράμετρο το πόσο νωρίς εφαρμόστηκαν.
Αλλά και πάλι είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς διαφορές τριών τάξεων μεγέθους μεταξύ κρατών – έτσι π.χ. το Ταιβάν ανακοινώνει 0,2 θανάτους ανά εκατομμύριο ενώ η Ισπανία 300 (στην ΕΕ οι θάνατοι είναι 100 το εκατομμύριο). Τόσο μεγάλες διαφορές μπορεί να οφείλονται στα μέτρα καθώς θεωρητικά ένα κράτος που εφαρμόζει δρακόντια μέτρα στις πύλες εισόδου μπορεί να έχει μηδέν θανάτους ενώ ένα κράτος που δεν εφαρμόζει κανένα μέτρο και αφήνει τον ιό να μεταδοθεί ελεύθερα μπορεί να έχει τελικά 10000 θανάτους ανά εκατομμύριο.
Όμως πολλά κράτη που μοιάζουν να μην έχουν πάρει ιδιαίτερα αυστηρά μέτρα φαίνεται να έχουν πολύ λιγότερους θανάτους (π.χ. Ρωσία και Ινδία). Εντύπωση κάνουν και τα μικρά ποσοστά στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης (παρεμπιπτόντως οι καλές επιδόσεις της Ελλάδας έχουν αναφερθεί σε εφημερίδες του εξωτερικού [1]). Μια εξήγηση που έχει προταθεί είναι ότι σε αυτά κράτη έχει υπάρξει για πολλά χρόνια πολιτική καθολικού εμβολιασμού για φυματίωση (το λεγόμενο BCG).
Συζητήσαμε ήδη σε ανάρτηση της 29 Μαρτίου [2] για την πιθανή προστασία που δίνει αυτό το εμβόλιο ως μια εξήγηση γιατί (αντίθετα με τις άλλες ιώσεις) παιδιά και νέοι φαίνονται να είναι θωρακισμένα απέναντι στον νέο κορονοϊό. Συγκριτικά στοιχεί που παίρνουν μέρος στατιστικές ως προς το εμβόλιο για φυματίωση μοιάζουν να υποστηρίζουν την υπόθεση ότι αυτό κατά τα άλλα άσχετο εμβόλιο βοηθάει σημαντικά.[3] Η υπόθεση θεωρείται αρκετά σοβαρή και ήδη γίνονται τυχαιοποιημένα πειράματα με αυτό το γνωστό εμβόλιο για να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορεί να προστατεύει. Αν έχουμε τόση τύχη και το εμβόλιο κατά της φυματίωσης είναι αποτελεσματικό και για τον νέο ιό τότε η έξοδος από την πανδημία μπορεί να έρθει πολύ νωρίτερα απ’ ότι φανταζόμασταν.
2. Παραίτηση τεχνοκράτη
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας Mauro Ferrari παραιτήθηκε στις 7 Απριλίου εξηγώντας ότι όταν προσπάθησε να προωθήσει κοινές και ορθολογικές πολιτικές αντιμετώπισης της επιδημίας στην ΕΕ βρέθηκε αντιμέτωπος με μεγάλη αντίσταση από το “σύστημα”, και δη πολιτικών διαπλοκής ως προς το πως πρέπει να διατίθενται οι πόροι του οργανισμού που διεύθυνε. [4] Αυτά που αναφέρει ως τον λόγο παραίτηση μου ακούγονται πολύ λογικά. Προκύπτει ότι το κεντρικό όργανο επιστημονικής έρευνας της ΕΕ όρισε το τεράστιο ποσό των 10 εκατομμυρίων ευρώ, για την αντιμετώπιση της πανδημίας που μπορεί να κάνει ζημιά τρισεκατομμυρίων. Η απάντηση του πολιτικού του προϊστάμενου (κάποιου ευρωβουλευτή του Λαϊκού Κόμματος δηλ. της κεντροδεξιάς στην ΕΕ) μου ακούστηκε αστεία καθώς πέραν μιας προσωπικής επίθεσης το μόνο επιχείρημα που χρησιμοποίησε ήταν γραφειοκρατικό. Εμένα μου φαίνεται προφανές ότι ενοχλήθηκαν κάποιοι που είχαν το χέρι τους στο μέλι των ευρωπαϊκών πόρων και έτρεξαν στον πολιτικό προϊστάμενο για να τους βοηθήσει να διατηρήσουν τα προνόμιά τους. Ο Ferrari πήγε και μίλησε ακόμα και με την Van der Leyen, όμως χωρίς αποτέλεσμα.
Είναι αναμφισβήτητο ότι η ΕΕ απέτυχε οικτρά να προστατέψει το συμφέρον των λαών της Ένωσης. Όπως βλέπουμε στο γράφημα οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι στην ΕΕ είναι ήδη 50 *φορές* περισσότεροι απ’ ότι στην Κίνα. Ένας λόγος για την αποτυχία της ΕΕ είναι σίγουρα είναι θεσμικός καθώς δυστυχώς στο θέμα της υγείας η ΕΕ δεν έχει καμία αρμοδιότητα και θεωρείται ότι κάθε κράτος μέλος έχει πλήρη ευθύνη. Όμως ήταν γνωστό ότι αργά ή γρήγορα μια μεγάλη επιδημία θα ερχόταν, και βλέπουμε ότι και πάλι – σίγουρα για πολιτικούς λόγους – η ΕΕ δεν κουνήθηκε για να δημιουργήσει τις κεντρικές δομές που θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν σε μια κρίση. Και βλέπουμε ότι ακόμα όταν παίζονται ανθρώπινες ζωές (δυνητικά εκατοντάδες χιλιάδες ζωές) το πάνω χέρι το έχουν πολιτικοί που νοιάζονται για κάτι διαφορετικό από το γενικό συμφέρον. Πρόσφατα έκανα μια ανάρτηση όπου κατηγορώ τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για τεράστια λάθη της ηγεσίας του ακριβώς στις πρώτες και άρα πιο κρίσιμες μέρες της επιδημίας (όταν συμβούλευε κατά των περιορισμών στις στις διεθνείς πτήσεις).[5] Το πρόβλημα στην ΕΕ σίγουρα είναι το ίδιo: Όταν αποφασίζουν πολιτικοί τότε κάποιο βάρος θα έχουν πάντα υπολογισμοί που αφορούν την δική τους πολιτική καριέρα. Είναι λογικό και ανθρώπινο, αλλά δεν μας συμφέρει κρίσιμες και δύσκολες αποφάσεις να μην παίρνονται με μοναδικό κριτήριο τα επιστημονικά δεδομένα και το γενικό συμφέρον. Η δημοκρατία και η αρχή της επικουρικότητας είναι βασικές αρχές της ΕΕ, αλλά πρέπει να βρούμε τον τρόπο πως να βελτιώσουμε την λειτουργικότητα της Ένωσης σεβόμενοι αυτές τις αρχές.
3. Προβλέψεις, προβλέψεις.
Όταν η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με αυτό το πρωτοφανές φαινόμενο είναι λογικό όλοι να θέλουμε να γνωρίζουμε τι μέλλει γενέσθαι. Στις 16 Μαρτίου δοκίμασα να κάνω μια πρώτη πρόβλεψη για την εξέλιξη της επιδημίας στην Ιταλία με βάση τα πρώτα φαινομενικά θετικά στοιχεία [6], αλλά απέτυχα τελείως. Είχα προβλέψει ότι τα κρούσματα στην Ιταλία θα σταματούσαν κάτω των 70.000 όταν σήμερα είναι ήδη 140.000. Πρόσφατα ένας εξειδικευμένος διεθνής οργανισμός ονόματι Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME) ανάρτησε μια πολύ ενδιαφέρουσα σελίδα όπου με βάση όλα τα δεδομένα και με την υπόθεση εφαρμογής μέτρων κοινωνικής αποστασοποίησης κάνει προβλέψεις για πολλές χώρες του κόσμου.[7] Στο δεύτερο γράφημα που συνoδεύει αυτή την ανάρτηση αντέγραψα τις προβλέψεις του για την Ελλάδα.
Προβλέπει ότι η χειρότερη μέρα της πανδημίας στην χώρα μας θα είναι στην γρουσούζικη ημερομηνία 21 Απριλίου – με μεταξύ 5 και 36 θανάτους εκείνη την μέρα, και ότι μέχρι τέλος Μαίου αυτό το πρώτο κύμα της επιδημίας θα έχει πρακτικά τελειώσει.
Ο συνολικός αριθμός θανάτων υπολογίζεται ότι θα είναι μεταξύ 220 και 450. Αν αυτές οι προβλέψεις επαληθευθούν θα είναι μια εξαιρετική επίδοση για την χώρα μας και η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα αξίζει συγχαρητήρια. Π.χ. στην Σουηδία που έχει τον δικό μας πληθυσμό προβλέπονται μεταξύ δυο και δέκα χιλιάδες θάνατοι (ίσως μέρος της εξήγησης είναι ότι εκεί ο εμβολιασμός κατά της φυματίωσης δεν είναι κανόνας). Ως προς την Ιταλία η σελίδα θεωρεί ότι ο αριθμός θανάτων θα είναι μεταξύ 19 και 22 χιλιάδες. Για το ΗΒ που πήρε μέτρα πιο αργά προβλέπεται ότι ο αριθμός θανάτων θα είναι μεταξύ 27 και 150 χιλιάδες. Θετική (μεταξύ εισαγωγικών) η πρόβλεψη για τις ΗΠΑ με μεταξύ 30 και 130 χιλιάδες θανάτους. Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε πόσο κοντά θα πέσουν αυτές οι προβλέψεις.
4. Βελτιώσεις στο αρχείο λογιστικών φύλλων
Συνεχίζω να αναρτώ στο www.pandemic-data.org επικαιροποιημένα λογιστικά φύλλα (spreadsheet) με τα πλήρη δεδομένα για την εξάπλωση της πανδημίας. Παράλληλα κάνω βελτιώσεις, π.χ. έχω προσθέσει νέα γραφήματα στην σελίδα “Country” που τώρα έχουν και γραμμές τάσεων (trend lines). Στο τρίτο γράφημα βλέπουμε πως φαίνονται αυτά τα γραφήματα (σε screenshot) για την περίπτωση της Γερμανίας. Είναι ενδιαφέρον να βάζει κανείς στο Α1 τον αριθμό ενός κράτους και να βλέπει άμεσα τόσα δεδομένα και γραφήματα γι’ αυτό. Προς το παρόν η γενική εικόνα δείχνει ότι στις περισσότερες χώρες (αλλά και διεθνώς) τα χειρότερα θα περάσουν τον Απρίλη.
Σημειώσεις:
[1] https://www.independent.co.uk/…/coronavirus-greece-cases-de…
[2] https://web.facebook.com/antiantimnimonio/posts/4263484087010409
[3] https://www.bloomberg.com/…/fewer-coronavirus-deaths-seen-i…
[4] https://www.politico.eu/…/eu-science-chief-resigns-slammin…/
https://www.theguardian.com/…/eu-most-senior-scientist-maur…
[5] https://www.facebook.com/antiantimnimonio/posts/4279705432054941
[6] https://www.facebook.com/antiantimnimonio/posts/4213062772052541
[7] https://covid19.healthdata.org/greece
Διανέλος Γεωργούδης, 9 Απριλίου 2020
