Κανείς δεν ήθελε να μείνει έξω από τη μανία των κρυπτονομισμάτων. Τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς οι τιμές του Bitcoin και άλλων εικονικών νομισμάτων αυξάνονταν, οι νεοφυείς επιχειρήσεις κρυπτογράφησης πολλαπλασιάστηκαν. Εταιρείες που εμπορεύονται ψηφιακά νομίσματα σε επενδυτές πλημμύρισαν τα ερτζιανά με τηλεοπτικές διαφημίσεις, οι νέες δανειοδοτικές πράξεις πρόσφεραν υψηλά επιτόκια σε καταθέσεις κρυπτογράφησης και ανταλλακτήρια όπως το Coinbase, που επιτρέπουν στους επενδυτές να εμπορεύονται ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, συνέχισαν τις προσλήψεις.
Μια παγκόσμια βιομηχανία αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων αναπτύχθηκε σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη. Τώρα καταρρέει…
Από τους David Yaffe-Bellany και Erin Griffith/New York Times
Μετά από εβδομάδες κατακόρυφης πτώσης των τιμών των κρυπτονομισμάτων, η Coinbase δήλωσε την Τρίτη ότι περικόπτει το 18% των εργαζομένων της, σε συνέχεια των απολύσεων άλλων εταιρειών κρυπτονομισμάτων όπως οι Gemini, BlockFi και Crypto.com. Οι νεοσύστατες εταιρείες υψηλού προφίλ όπως η Terraform Labs έχουν καταρρεύσει, εξαφανίζοντας επενδύσεις ετών. Την Κυριακή, μια πειραματική τράπεζα κρυπτογράφησης, η Celsius, σταμάτησε απότομα τις αναλήψεις.
Η απόσυρση από το σύστημα κρυπτογράφησης δείχνει την επισφάλεια της δομής που χτίστηκε γύρω από αυτά τα επικίνδυνα και μη ρυθμιζόμενα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Η συνολική αξία της αγοράς κρυπτονομισμάτων έχει μειωθεί κατά περίπου 65% από το φθινόπωρο και οι αναλυτές προβλέπουν ότι το sell-off θα συνεχιστεί. Οι τιμές των μετοχών των εταιρειών κρυπτογράφησης έχουν βαλτώσει, οι έμποροι λιανικής αποχωρούν και τα στελέχη του κλάδου προβλέπουν μια παρατεταμένη πτώση που θα μπορούσε να θέσει περισσότερες εταιρείες σε κίνδυνο.
«Η παλίρροια έχει εξαφανιστεί στην κρυπτογράφηση και βλέπουμε ότι πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις και πλατφόρμες να στηρίζονται σε σαθρά και μη βιώσιμα θεμέλια», δήλωσε ο Lee Reiners, πρώην στέλεχος της Federal Reserve που διδάσκει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Duke. «Το πάρτυ έχει τελειώσει».
Τα κρυπτονομίσματα είναι ψηφιακά νομίσματα που ανταλλάσσονται χρησιμοποιώντας δίκτυα υπολογιστών που επαληθεύουν τις συναλλαγές, αντί για μια κεντρική οντότητα, όπως μια τράπεζα. Εδώ και χρόνια, διατίθενται στην αγορά ως αντιστάθμισμα έναντι του πληθωρισμού που προκαλείται από τις κεντρικές τράπεζες οι οποίες πλημμυρίζουν την οικονομία με χρήματα. Το Bitcoin, το υψηλότερης αξίας κρυπτονόμισμα, έχει ενσωματωμένο όριο στην προσφορά του.
Αλλά σήμερα, με τις μετοχές να καταρρέουν, τα επιτόκια να εκτινάσσονται στα ύψη και τον πληθωρισμό υψηλό, οι τιμές των κρυπτονομισμάτων καταρρέουν επίσης, δείχνοντας ότι έχουν συνδεθεί τελικά με τη συνολική αγορά. Και καθώς οι άνθρωποι αποσύρονται από τις επενδύσεις κρυπτογράφησης, η εκροή αποκαλύπτει τα ασταθή θεμέλια πολλών από τις πιο δημοφιλείς εταιρείες του κλάδου.
Περισσότερες από 62 νεοφυείς επιχειρήσεις κρυπτογράφησης αξίζουν τώρα 1 δισεκατομμύριο δολάρια ή λίγο περισσότερο, σύμφωνα με την CB Insights, μια εταιρεία που παρακολουθεί την ιδιωτική χρηματοδότηση. Πέρυσι, η βιομηχανία έλαβε περισσότερα από 25 δισεκατομμύρια δολάρια σε επιχειρηματική χρηματοδότηση μέσω 1.700 συμφωνιών, σύμφωνα με έρευνα του The Block. Η OpenSea, η μεγαλύτερη αγορά για τις μοναδικές ψηφιακές εικόνες (NFT) που είναι γνωστά ως Μη Εναλλάξιμα Κρυπτοπαραστατικά, έφτασε σε μια εκπληκτική αποτίμηση 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και τράπεζες της Wall Street, όπως η JPMorgan Chase, η οποία στο παρελθόν απέφευγε τα περιουσιακά στοιχεία κρυπτογράφησης, και οι εταιρείες του Fortune 500 όπως το PayPal κυκλοφόρησαν προσφορές κρυπτογράφησης.
Πολλές από αυτές τις εταιρείες θεωρούνται κατάλληλα προετοιμασμένες προκειμένου να επιβιώσουν από την πτώση των τιμών των κρυπτονομισμάτων. Ωστόσο, οι περικοπές είναι πιθανό να συνεχιστούν καθώς προσαρμόζουν τις στρατηγικές τους μετά από χρόνια υπερβολικής ανάπτυξης. Μεταξύ των πιο ευάλωτων φαίνεται να είναι νεοφυείς επιχειρήσεις που κυκλοφόρησαν τα δικά τους κρυπτονομίσματα, καθώς οι τιμές πέφτουν κατακόρυφα.
Ορισμένοι ειδικοί του κλάδου έχουν πει εδώ και καιρό ότι η πληθωρική ανάπτυξη των τελευταίων δύο ετών δεν επρόκειτο να διαρκέσει για πάντα, συγκρίνοντάς την με την έκρηξη των dot-com στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Εκείνη την εποχή, δεκάδες εταιρείες dot-com έβγαιναν στο χρηματιστήριο, εν μέσω πραγματικής υστερίας σχετικά με τις δυνατότητες και τις «υποσχέσεις του Διαδικτύου», παρόλο που λίγες από αυτές έβγαζαν χρήματα. Όταν η εμπιστοσύνη εξατμίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, πολλά από τα dot-com κατέρρευσαν, αφήνοντας μόνο τα μεγαλύτερα —όπως το eBay, το Amazon και το Yahoo— να διατηρηθούν.
Αυτή τη φορά, οι επενδυτές προβλέπουν ότι θα υπάρχουν περισσότεροι… επιζώντες. «Σίγουρα έχουμε κάποιες υπερδιαφημισμένες εταιρείες που δεν διαθέτουν τα θεμελιώδη μεγέθη», είπε ο Mike Jones, επενδυτής στην εταιρεία επιχειρηματικών συμμετοχών Science Inc. «Αλλά έχουμε επίσης μερικές πολύ ισχυρές εταιρείες που διαπραγματεύονται πολύ πιο κάτω από εκεί που θα έπρεπε».
Υπήρξαν προειδοποιητικές ενδείξεις ότι ορισμένες εταιρείες κρυπτογράφησης δεν θα ήταν βιώσιμες. Οι σκεπτικιστές έχουν επισημάνει ότι πολλές από τις πιο δημοφιλείς εταιρείες προσέφεραν προϊόντα τα οποία στηρίζονται σε μία ιδιαιτέρως επικίνδυνη χρηματοοικονομική μηχανική.
Η Terraform Labs, για παράδειγμα, πρόσφερε το TerraUSD, ένα λεγόμενο stablecoin με σταθερή αξία συνδεδεμένη με τα αμερικάνικα δολάρια. Το συγκεκριμένο νόμισμα διαφημίστηκε από τον ιδρυτή του, Do Kwon, ο οποίος συγκέντρωσε περισσότερα από 200 εκατομμύρια δολάρια από μεγάλες επενδυτικές εταιρείες όπως η Lightspeed Venture Partners και η Galaxy Digital, ακόμη και όταν οι επικριτές προειδοποιούσαν ότι το project ήταν ασταθές.
Η τιμή του νομίσματος συνδέθηκε αλγοριθμικά με ένα αδελφό κρυπτονόμισμα, το Luna. Όταν η τιμή του Luna έπεσε κατακόρυφα τον Μάιο, το TerraUSD έπεσε παράλληλα —μια «σπείρα θανάτου» που αποσταθεροποίησε την ευρύτερη αγορά και βύθισε ορισμένους επενδυτές σε οικονομική καταστροφή.
Αυτή την εβδομάδα, η ανακοίνωση της Celsius ότι παγώνει τις αναλήψεις είχε παρόμοιο αντίκτυπο. Η Celsius είχε διαθέσει επιθετικά την τραπεζική της υπηρεσία δανεισμού σε πελάτες, υποσχόμενη αποδόσεις έως και 18% εάν κατέθεταν τα κρυπτονομίσματα τους στην εταιρεία.
Για μήνες, οι επικριτές αναρωτιόντουσαν πώς η Celsius θα μπορούσε να διατηρήσει τόσο υψηλές αποδόσεις χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τα κεφάλαια των καταθετών του μέσω ριψοκίνδυνων επενδύσεων. Η εταιρεία υπέστη έλεγχο από πολλές κρατικές ρυθμιστικές αρχές. Στο τέλος, μια πτώση στις τιμές των κρυπτονομισμάτων φάνηκε να θέτει την εταιρεία υπό μεγαλύτερη πίεση από ό,τι θα μπορούσε η ίδια να αντέξει.
Με την πτώση της τιμής του Bitcoin, η Celsius ανακοίνωσε την Κυριακή ότι παγώνει τις αναλήψεις «λόγω ακραίων συνθηκών της αγοράς». Η εταιρεία δεν απάντησε σε αίτημα των New York Times για σχολιασμό.
Η αστάθεια της αγοράς έχει επίσης πυροδοτήσει κρίση και στην Coinbase, τη μεγαλύτερη πλατφόρμα ανταλλαγής κρυπτονομισμάτων στις ΗΠΑ. Από το τέλος του 2021 έως τα τέλη Μαρτίου, η Coinbase έχασε 2,2 εκατομμύρια ενεργούς πελάτες, ή το 19% του συνόλου της, καθώς οι τιμές των κρυπτονομισμάτων μειώθηκαν. Τα καθαρά έσοδα της εταιρείας τους πρώτους τρεις μήνες του έτους συρρικνώθηκαν κατά 27% σε σχέση με το προηγούμενο, στα 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Η τιμή της μετοχής της έχει πέσει 84% από τότε που εισήλθε στο χρηματιστήριο, πέρυσι.
Αυτόν τον μήνα, η Coinbase είπε ότι θα ακυρώσει τις προσφορές για εργασία και ότι θα επεκτείνει το πάγωμα των προσλήψεων προκειμένου να αντιμετωπίσει την οικονομική ύφεση. Την Τρίτη, ανέφερε ότι θα περικόψει περίπου 1.100 θέσεις εργασίας.
Ο Brian Armstrong, διευθύνων σύμβουλος της Coinbase, ενημέρωσε τους υπαλλήλους του για τις απολύσεις σε ένα σημείωμα το πρωί της Τρίτης, λέγοντας ότι η εταιρεία «αναπτύχθηκε πολύ γρήγορα» καθώς τα προϊόντα κρυπτογράφησης έγιναν δημοφιλή. «Είναι πλέον ξεκάθαρο σε μένα ότι υπερπροσλάβαμε», έγραψε. Ένας εκπρόσωπος της Coinbase αρνήθηκε να σχολιάσει στους New York Times.
«Ήταν μία ανάπτυξη με κάθε κόστος τα τελευταία χρόνια», είπε ο Ryan Coyne, ο οποίος καλύπτει τις εταιρείες κρυπτογράφησης και την χρηματοοικονομική τεχνολογία στον Όμιλο Mizuho. «Τώρα όλοι έχουν στραφεί προς την κερδοφόρα ανάπτυξη».
Το Gemini, το χρηματιστήριο κρυπτογράφησης με επικεφαλής τους δισεκατομμυριούχους Tyler και Cameron Winklevoss, ανακοίνωσε επίσης αυτόν τον μήνα ότι απολύει το 10% του εργατικού δυναμικού του. Σε ένα σημείωμα προς το προσωπικό, οι δίδυμοι Winklevoss είπαν ότι η βιομηχανία έχει εισέλθει σε έναν «χειμώνα κρυπτογράφησης», παραπέμποντας στην περίφημη ατάκα του «Game Of Thrones».
Εξέφρασαν όμως και αισιοδοξία για το μέλλον του κλάδου. «Η επανάσταση των κρυπτονομισμάτων βρίσκεται σε εξέλιξη και ο αντίκτυπός της θα συνεχίσει να είναι βαθύς», έγραψαν στο ίδιο σημείωμα. «Αλλά η πορεία θα είναι κάθε άλλο παρά σταδιακή ή προβλέψιμη».
Πέρυσι, το χρηματιστήριο Crypto.com με έδρα τη Σιγκαπούρη μετέδωσε ένα διαβόητο πλέον τηλεοπτικό διαφημιστικό με πρωταγωνιστή τον ηθοποιό Matt Damon, ο οποίος δήλωνε ότι «η τύχη ευνοεί τους γενναίους» καθώς ενθάρρυνε τους επενδυτές να βάλουν τα χρήματά τους στην αγορά κρυπτογράφησης. Την περασμένη εβδομάδα, ο διευθύνων σύμβουλος του Crypto.com ανακοίνωσε ότι απολύει το 5% του προσωπικού, δηλαδή 260 άτομα. Τη Δευτέρα, η BlockFi, μια επιχείρηση δανεισμού κρυπτονομισμάτων, δήλωσε ότι μειώνει το προσωπικό της κατά περίπου 20%.
Οι Gemini και BlockFi αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Ένας εκπρόσωπος του Crypto.com είπε ότι η εταιρεία παραμένει επικεντρωμένη στην «επένδυση πόρων σε προϊόντα και δυνατότητες μηχανικής για την ανάπτυξη προϊόντων παγκόσμιας κλάσης».
Τα κρυπτονομίσματα είναι από καιρό ασταθή και επιρρεπή σε κύκλους άνθησης και κατάρρευσης. Το 2013, μια κινεζική απαγόρευση σχετικά με το Bitcoin έκανε την τιμή του να πέσει. Το 2017, ένας πολλαπλασιασμός εταιρειών που δημιουργούσαν και πουλούσαν τα δικά τους κρυπτονομίσματα οδήγησε σε αύξηση των τιμών τους, οι οποίες κατέρρευσαν αφού οι ρυθμιστικές αρχές κατέβαλαν τις λεγόμενες αρχικές προσφορές νομισμάτων.
Αυτές οι φούσκες είναι ενσωματωμένες στο οικοσύστημα, είπαν οι λάτρεις των κρυπτονομισμάτων. Προσελκύουν ταλαντούχους ανθρώπους στον κλάδο, οι οποίοι συνεχίζουν να κατασκευάζουν πολύτιμα projects. Πολλοί από τους πιο θορυβώδεις ενθαρρύνουν τους επενδυτές να «αγοράσουν την περίοδο της κατάρρευσης» ή να επενδύσουν περισσότερο όταν οι τιμές είναι απλώς χαμηλές.
«Ήμασταν σε αυτές τις καθοδικές σπείρες στο παρελθόν και ανακάμψαμε», είπε ο Jones, επενδυτής της Science Inc. «Όλοι πιστεύουμε στα θεμελιώδη».
Ορισμένες από τις εταιρείες παρέμειναν επίσης προκλητικές. Κατά τη διάρκεια του 5ου αγώνα του NBA στους τελικούς το βράδυ της Δευτέρας, το Coinbase μετέδωσε μια διαφήμιση που παρέπεμπε σε προηγούμενους κύκλους άνθησης και κατάρρευσης. «Το Crypto είναι νεκρό», ανέφερε. «Ζήτω η κρυπτογράφηση!».
