Ο David Little είχε αρχίσει να απελπίζεται. Όπως χιλιάδες άλλοι επενδυτές, έχασε ένα μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεών του σε κρυπτονομίσματα, ένα ποσό που κάποτε αντιστοιχούσε σε περισσότερο από το μισό της καθαρής τους αξίας, όταν η εναλλακτική τράπεζα κρυπτογράφησης Celsius Network υπέβαλε αίτηση πτώχευσης αυτό το καλοκαίρι.
Από τον David Yaffe-Bellany/New York Times
Τότε είχε μια ιδέα. Τον Ιούλιο, ο 35χρονος Little, μηχανικός στο Houston του Texas, έστειλε μια επιστολή στο Δικαστήριο Πτωχεύσεων των ΗΠΑ για τη Νότια Περιφέρεια της Νέας Υόρκης, υποστηρίζοντας ότι αυτός και άλλοι, που είχαν καταθέσει τα ψηφιακά τους νομίσματα σε έναν ειδικό τραπεζικό λογαριασμό της Celsius Network, θα έπρεπε να μπορούν να αποσύρουν τα χρήματα τους. Σύντομα, άρχισε να δέχεται κλήσεις από συναδέλφους καταθέτες, έναν άντρα που δυσκολευόταν να πληρώσει το ενοίκιο, μια γυναίκα που είχε χάσει τις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις της και πολλούς άλλους.
Ο Little ξεκίνησε μια ομαδική συνεννόηση που μεγάλωνε μέρα με την ημέρα και τελικά συμπεριέλαβε εκατοντάδες πελάτες της Celsius Network. Μέσα σε λίγες μέρες, συγκέντρωσαν 100.000 δολάρια για να προσλάβουν τη δικηγορική εταιρεία Togut, Segal & Segal προκειμένου να υποστηρίξει την υπόθεσή τους στο δικαστήριο. «Αν γίνω μέρος μίας δικαστικής απόφασης που θα προειδοποιεί για τα κρυπτονομίσματα, τότε θα μπορώ να λέω ότι δεν έκατσα και δεν έκανα τίποτα», είπε ο Little.
Η κατάρρευση της συγκεκριμένης ψηφιακής τράπεζας ήταν ένα από τα πιο επιζήμια επεισόδια της κατάρρευσης της κρυπτογράφησης του καλοκαιριού, η οποία, εκτός των άλλων, εξέθεσε τις επικίνδυνες πρακτικές του κλάδου και κατέστρεψε χιλιάδες επενδυτές. Μόνο οι πελάτες της Celsius Network έχασαν 5 δισεκατομμύρια δολάρια και η κατάρρευση της εταιρείας προκάλεσε δονήσεις στην αγορά ψηφιακών νομισμάτων, μειώνοντας την τιμή του Bitcoin και του Ether.
Τώρα το κραχ έχει εισέλθει σε μια κρίσιμη, νέα φάση: Σε μια ξέφρενη βιασύνη για την ανάκτηση χαμένων κεφαλαίων. Η προσπάθεια εκτείνεται πέρα από το Celsius Network, καθώς οι ερασιτέχνες επενδυτές που στοιχημάτισαν σε μια σειρά αποτυχημένων projects κρυπτογράφησης αναζητούν αποζημιώσεις, υποβάλλουν αγωγές και κινητοποιούνται διαδικτυακά. Ταυτόχρονα, μερικές από τις πιο ισχυρές εταιρείες του κλάδου εξετάζουν τι έχει απομείνει από τις αναξιοπαθούντες εταιρείες σε ένα κυνήγι πιθανών συμφωνιών.
Το διακύβευμα είναι υψηλότερο για τους απλούς επενδυτές που έχασαν τα πάντα. Οι καταθέτες της Celsius Network, που προσπαθούν να διασώσουν ένα μέρος των αποταμιεύσεών τους, συγκεντρώνονται σε διαδικτυακά φόρουμ για να συζητήσουν τη νομική στρατηγική τους και να προσφέρουν συναισθηματική υποστήριξη. Για εβδομάδες, έχουν κατακλύσει το Πτωχευτικό Δικαστήριο των ΗΠΑ με εκατοντάδες επιστολές που περιγράφουν λεπτομερώς τις απώλειές τους και προτείνουν ιδέες για τη μεγιστοποίηση όλων όσων, ίσως, θα μπορούσαν να ανακτήσουν. Εκτός από την ομάδα του Little, τουλάχιστον ένας άλλος συνασπισμός πελατών έχει προσλάβει δικηγόρους προκειμένου να ανακτήσει ένα μερίδιο από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία του Celsius, μια ασυνήθιστη επίδειξη ακτιβισμού στη βάση για μια υπόθεση χρεοκοπίας.
Οι προσπάθειες ανάκτησης χαμένων περιουσιακών στοιχείων από μικροεπενδυτές αυξάνονται καθώς η αγορά κρυπτονομισμάτων σταθεροποιήθηκε σταδιακά. Η τιμή του Bitcoin αυξήθηκε σε περίπου 25.000 δολάρια αυτήν την εβδομάδα από το χαμηλό των 18.000 δολαρίων τον Ιούνιο, αν και παραμένει αρκετά μακριά από το ανώτατο όριο των 68.000 δολαρίων τον περασμένο Νοέμβριο. Ωστόσο, είναι αβέβαιο εάν η οργάνωση της βάσης των μικροεπενδυτών και οι συμφωνίες στο παρασκήνιο θα οδηγήσουν σε σημαντικές αποζημιώσεις ατόμων που έχασαν χρήματα.
Η υπόθεση της Celsius Network είναι περίπλοκη νομικά και η ιστορία δεν ευνοεί όσους έχασαν χρήματα. Η πτώχευση του Mt. Gox το 2014, ένα πρώιμο ψηφιακό ανταλλακτήριο, κόστισε στους επενδυτές δισεκατομμύρια και οδήγησε σε χρόνια νομικής διαμάχης.
Ωστόσο, πολλοί ελπίζουν ότι η πτώχευση της Celsius αφορά λιγότερα χρήματα. Για χρόνια, ο Alex Mashinsky, ιδρυτής της συγκεκριμένης τράπεζας κρυπτονομισμάτων, διαλαλούσε μια ευκαιρία που φαινόταν πολύ καλή για να χαθεί: Έναν λογαριασμό ταμιευτηρίου όπου οι άνθρωποι θα μπορούσαν να καταθέσουν κρυπτονομίσματα και να λαμβάνουν ετήσιες αποδόσεις έως και 18%. Σε εβδομαδιαία βίντεο του τύπου «ρωτήστε με οτιδήποτε», ο ίδιος περιέγραφε το Celsius ως μια δημοφιλή εναλλακτική σε σχέση με τις παραδοσιακές τράπεζες, οι οποίες πληρώνουν πολύ λιγότερους τόκους.
Alex Mashinsky
Πέρυσι, η εταιρεία, η οποία εδρεύει στο Νιου Τζέρσεϊ, είχε ένα εκατομμύριο πελάτες και διαχειριζόταν περιουσιακά στοιχεία αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Λάτρης των κρυπτονομισμάτων, ο Little επένδυσε το μεγαλύτερο μέρος των Bitcoin που κατείχε στην Celsius στις αρχές του 2021 (αρνήθηκε να αποκαλύψει τη συνολική αξία της κατάθεσής του). «Έδειχνε μια πολύ αξιόπιστη πλατφόρμα», είπε. «Τελικά, δεν είχε τίποτα κοινό με αυτό που διαφήμιζε».
Για να δημιουργήσει τις αποδόσεις του 18%, η Celsius πήρε ρίσκα, επενδύοντας καταθέσεις πελατών σε πειραματικά προϊόντα κρυπτογράφησης, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα (η εταιρεία δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό από τους New York Times). Τον Ιούνιο, το κραχ της αγοράς κρυπτογράφησης, προκάλεσε την κατάρρευση της Celsius, ισοδύναμης με την πτώχευση μιας παραδοσιακής τράπεζας, αναγκάζοντας την να σταματήσει τις αναλήψεις των πελατών της και τελικά να υποβάλει αίτηση πτώχευσης.
Σε νομικά έγγραφα, η Celsius ανέφερε ότι είχε συνολικά περιουσιακά στοιχεία 4,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά υποχρεώσεις 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων 4,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων που οφείλει σε πελάτες. Αυτό το κενό θα δυσκολέψει την Celsius να επιστρέψει τις καταθέσεις των χρηστών της. Σε μία από τις εκατοντάδες επιστολές που στάλθηκαν στο Πτωχευτικό Δικαστήριο, ένα ζευγάρι στην Αυστραλία, η Katie και ο Christopher Davis, είπαν ότι είχαν επενδύσει περίπου 150.000 δολάρια στην Celsius, ελπίζοντας να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα για να δημιουργήσουν οικογένεια. «Αυτές ήταν οι οικονομίες της ζωής μας», έγραψαν. «Ήταν η ευκαιρία μας να κάνουμε παιδί».
Η τύχη αυτών των κεφαλαίων εξαρτάται πλέον από μια περίπλοκη νομική διαδικασία που θα χρειαστούν μήνες για να επιλυθεί.
Στο δικαστήριο, οι δικηγόροι της Celsius αναφέρθηκαν στους όρους χρήσης που υπέγραψαν οι πελάτες όταν μεταβίβασαν την κυριότητα των κρυπτονομισμάτων τους στην εταιρεία, κανόνες που περιείχαν τον όρο «μεταβίβαση κυριότητας». Αυτός ο ισχυρισμός έχει καίρια νομική σημασία: Εάν ο δικαστής απορρίψει το επιχείρημα της εταιρείας και κρίνει ότι απλώς αποθήκευε την περιουσία των πελατών της, τότε θα πρέπει να επιστρέψει αμέσως ό,τι έχει απομείνει από αυτές τις καταθέσεις.
Η Celsius επιδιώκει εναλλακτικές διαδρομές προκειμένου να αποπληρώσει τους πελάτες της και ακόμη και να επανεκκινήσει την επιχείρηση. Η εταιρεία διαθέτει μία επιχείρηση «εξόρυξης» Bitcoin, η οποία σύμφωνα με τους δικηγόρους της θα μπορούσε να βοηθήσει στη δημιουργία κεφαλαίων για τους καταθέτες.
Ο Little, ωστόσο, πιέζει για μια ταχύτερη επίλυση. Πριν από την πτώχευση της Celsius, μετέφερε τις αποταμιεύσεις του από έναν από τους δημοφιλείς έντοκους λογαριασμούς της εταιρείας σε έναν λογαριασμό «θεματοφυλακής» που δεν προσέφερε τόκο και υποτίθεται ότι παρείχε μια ασφαλή μέθοδο αποθήκευσης. Περίπου 58.000 πελάτες διατηρούσαν κρυπτονομίσματα στους λογαριασμούς φύλαξης της εταιρείας. Ο δικηγόρος που προσέλαβε η ομάδα του Little, Kyle Ortiz, σχεδιάζει να υποστηρίξει ότι αυτά τα κεφάλαια —αξίας 180 εκατομμυρίων δολαρίων— παραμένουν ιδιοκτησία των πελατών σύμφωνα με τους όρους παροχής υπηρεσιών. Για τους έντοκους λογαριασμούς της Celsius, κάτι ανάλογο θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να λεχθεί, ανέφεραν νομικοί εμπειρογνώμονες.
Σε μια ακρόαση την Τρίτη, ένας δικηγόρος της Celsius, ο Joshua Sussberg, έδωσε κάποιες περισσότερες ελπίδες. Η εταιρεία εργάζεται για να επιλύσει το ζήτημα της κυριότητας, είπε στον δικαστή, και ενδεχομένως να επιστρέψει αυτά τα περιουσιακά στοιχεία στους πελάτες.
Η Celsius έχει προσελκύσει επίσης το ενδιαφέρον από πιθανούς αγοραστές. Την περασμένη εβδομάδα, η εταιρεία κρυπτογράφησης Ripple δήλωσε ότι «ενδιαφέρεται να μάθει για την Celsius και τα περιουσιακά της στοιχεία και για το εάν κάποια από αυτά θα μπορούσαν να σχετίζονται με την επιχείρησή μας». Ωστόσο, μία πιθανή εξαγορά να προκαλούσε περισσότερες επιπλοκές.
Ανεξάρτητα από το αν θα προκύψει κάποιος αγοραστής, η επίλυση του ζητήματος της Celsius φαντάζει απίθανο να συμβεί σύντομα. Ο Little είπε ότι θα περιμένει να λάβει πίσω τις οικονομίες που έχασε. «Δυστυχώς είναι κάτι που θα κρατήσει πολύ», είπε. Τον Ιούνιο, προσπάθησε να μετακινήσει τα χρήματά του από την Celsius, αλλά η μεταφορά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Τώρα, όταν ελέγχει τον λογαριασμό του, η αβεβαιότητα εκφράζεται με μία μόνο λέξη: «Σε εκκρεμότητα».
