Η απόφαση της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια κατά 75 μονάδες βάσης ήταν η μεγαλύτερη αύξηση από το 1994 και οι οικονομολόγοι στις ΗΠΑ ξεκινούν να χωνεύουν πλέον για τα καλά ότι η ύφεση βρίσκεται προ των πυλών.
Από τον Colin Lodewick/Fortune
Ένας από τους πιο εξέχοντες παρατηρητές της Fed στον κόσμο, ο Mohamed El-Erian, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της εταιρείας χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών Allianz και πρόεδρος του Queens’ College στο Cambridge, τόνισε ότι η απόφαση της Fed είναι μέρος μιας «μεγάλης αφύπνισης» για τις κεντρικές τράπεζες, καθώς αρκετές άλλες ανέλαβαν επίσης δράση την περασμένη εβδομάδα.
Για παράδειγμα, η Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας επέβαλε αύξηση 50 μονάδων βάσης, την πρώτη της από το 2007, και η Τράπεζα της Αγγλίας ξεκίνησε μια πιο μέτρια αύξηση 25 μονάδων. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανακοίνωσε πρόσφατα σε έκτακτη συνεδρίαση για τη νομισματική πολιτική ότι θα ξεκινήσει την πρώτη της αύξηση των επιτοκίων σε πάνω από μια δεκαετία τον επόμενο μήνα και ότι θα συνεχίσει με μια άλλη τον Σεπτέμβριο.
Πριν από αυτό το κύμα δραματικών αυξήσεων, οι κεντρικές τράπεζες παρέσυραν σημαντικά τους επενδυτές, τόνισε ο El-Erian στο Squawk Box του CNBC την Πέμπτη. «Είναι καιρός να βγούμε από αυτόν τον τεχνητό κόσμο των προβλέψιμων τεράστιων εγχύσεων ρευστότητας, όπου όλοι συνήθισαν στα μηδενικά επιτόκια, όπου κάνουμε ανόητα πράγματα επενδύοντας σε τομείς της αγοράς στους οποίους δεν θα έπρεπε με τίποτα ή επενδύουμε στην οικονομία με τρόπους που δεν έχουν νόημα», είπε. «Βγαίνουμε από αυτό το καθεστώς και θα είναι ανώμαλο».
Ο El-Erian αναφέρθηκε στο γεγονός ότι τα περισσότερα από τα τελευταία 14 χρόνια, η νομισματική πολιτική στις ΗΠΑ και διεθνώς ήταν σταθερά χαλαρή, με τη Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες να ορίζουν χαμηλά επιτόκια και να αφήνουν χρήματα να ρέουν προς τις εμπορικές τράπεζες αγοράζοντας περιουσιακά στοιχεία και μετοχές (ορισμένοι επικριτές υποστηρίζουν ότι η δεκαετία του 1990 ήταν επίσης εξαιρετικά χαλαρή).
Αυτό ώθησε την οικονομική ανάπτυξη μπροστά σε αρκετές οικονομικές κρίσεις, αλλά οδήγησε επίσης σε πολλαπλές οικονομικές φούσκες —από τη στέγαση μέχρι την κρυπτογράφηση και τις επιδοτήσεις που υποστηρίζονται για τομείς όπως οι φτηνές τιμές Uber. Τώρα, όλες αυτές οι φούσκες είναι έτοιμες να σκάσουν καθώς οι τράπεζες αυστηροποιούν τις πολιτικές τους και σταματούν την ελεύθερη ροή μετρητών.
Η ώθηση για αυτή τη στροφή είναι ήδη εμφανής. Την προπερασμένη Παρασκευή, το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ αποκάλυψε ότι ο πληθωρισμός για όλα τα καταναλωτικά αγαθά αυξήθηκε τον Μάιο στο 8,6%, μετά από μια ελαφρά μείωση στο 8,3% τον Απρίλιο, μετά από το ανώτατο όριο του 8,5% τον Μάρτιο.
«Το 8,6% είναι ορόσημο», είπε ο El-Erian. Δεν μπορείτε να αγνοήσετε τον πληθωρισμό του 8,6%. Η αύξηση 75 μονάδων βάσης της Τετάρτης ακολούθησε δύο προηγούμενες αυξήσεις φέτος, μια αύξηση 25 bps τον Μάρτιο και μια αύξηση 50 bps τον Μάιο.
Τα σχόλια της Πέμπτης δεν είναι τα πρώτα που κάνει ο οικονομολόγος για τον πληθωρισμό αυτή την εβδομάδα. Την Κυριακή, εμφανίστηκε στο Face the Nation του CBS για να εξηγήσει ότι οι προβλέψεις των ειδικών είναι πολύ αισιόδοξες όσον αφορά τον πληθωρισμό. «Και φοβάμαι ότι θα επιδεινωθεί ακόμα», είπε. «Μπορεί κάλλιστα να φτάσουμε στο 9% με αυτόν τον ρυθμό».
Στο Squawk του CBS, ο El-Erian τόνισε ότι η αύξηση των επιτοκίων της Εθνικής Τράπεζας της Ελβετίας ήταν στην πραγματικότητα πιο σημαντική από αυτή της Fed. «Η Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας πάντα πολεμά ένα ισχυρό νόμισμα», είπε. «Για να ξεπεράσει την ΕΚΤ και να ανέβει όχι 25, αλλά 50, δείχνει ότι βρισκόμαστε στο μέσο μιας κοσμογονικής αλλαγής».
Όσον αφορά τις ΗΠΑ συγκεκριμένα, ο El-Erian είπε ότι υπάρχουν τρία τεστ για να καθοριστεί εάν η Fed έχει πάρει τον έλεγχο του πληθωρισμού. Ο πρώτος είναι να ρωτήσουμε εάν οι οικονομικές συνθήκες έχουν γίνει πιο αυστηρές, κάτι που ο El-Erian είπε ότι έχει συμβεί. Το δεύτερο είναι να ρωτήσετε εάν τα οικονομικά έχουν σφίξει με τακτοποιημένο τρόπο. Ο El-Erian είπε ότι είναι ελαφρώς άτακτος.
Το τρίτο είναι να αναρωτηθεί κανείς εάν η τράπεζα προηγείται ή υστερεί όσον αφορά την προσέγγισή της στον πληθωρισμό. «Όσο η Fed καθυστερεί τη διαδικασία, θα είναι προβληματική για τις αγορές», είπε.
