Λίγες εταιρείες έχουν χάσει περισσότερα από τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια που έχει απωλέσει η Boeing τα τελευταία πέντε χρόνια. Και λιγότερες εταιρείες θα μπορούσαν να χάσουν αυτού του μεγέθους τα χρήματα και να μην βρεθούν αντιμέτωπες με χρεοκοπία -ή με κάτι χειρότερο.
Από τον Chris Isidore/CNN Business
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Boeingείναι μέρος ενός μοναδικού διπωλίου, δηλαδή των δύο μόλις κατασκευαστών επιβατικών αεροσκαφών πλήρους μεγέθους στις ΗΠΑ με μεγάλη ζήτηση από τις αεροπορικές εταιρείες. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να συνεχίσει να πουλά, να κατασκευάζει και να παραδίδει αεροπλάνα για πολλά χρόνια ακόμα, ακόμη και με τεράστια και καλά τεκμηριωμένα προβλήματα.
«Δεδομένης της δυναμικής της θέσης τους στη βιομηχανία και στον ίδιο τον κλάδο, έχουν την πολυτέλεια του χρόνου», δήλωσε ο Richard Aboulafia, διευθύνων σύμβουλος της AeroDynamic Advisory, σύμβουλος αεροδιαστημικής και αμυντικής βιομηχανίας. «Είναι ένας κλάδος με τα υψηλότερα δυνατά εμπόδια εισόδου και πολύ μεγάλη ζήτηση για τα προϊόντα του. Αλλά έχουν χάσει πολύ από αυτόν τον χρόνο».
Η Boeing, παρά τα πολλά δεινά της, έχει παραγγελίες για περισσότερα 5.600 εμπορικά τζετ, αξίας 529 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Είναι παραγγελίες πολλών ετών. Το πρόβλημα είναι ότι η εταιρεία μείωσε τόσο πολύ τον ρυθμό της παραγωγής της για να αντιμετωπίσει ζητήματα ποιότητας, κάτι που σημαίνει ότι δεν μπορεί να κατασκευάζει αρκετά αεροπλάνα το χρόνο ώστε να βγάζει κέρδη.
«Μπορεί η τρέχουσα κατάσταση να συνεχιστεί για πάντα; Όχι, δεν μπορεί», δήλωσε ο Ron Epstein, αναλυτής αεροδιαστημικής για την Bank of America. «Βέβαια έχουν κάποια περιθώρια. Δεν θα έχουν πρόβλημα αύριο για παράδειγμα».
Η διοίκηση της Boeing λέει ότι επικεντρώνεται στη διόρθωση των καλά τεκμηριωμένων ζητημάτων ασφάλειας και ποιότητας -όπως τα μπουλόνια που έλειπαν και που οδήγησαν σε έκρηξη της ατράκτου στον αέρα τον Ιανουάριο- αντί να προβλέψει πότε θα επιστρέψει στην κερδοφορία. Αλλά η διοίκηση τονίζει ότι η οικονομική κατάσταση δεν είναι τόσο τρομερή όσο φαίνεται.
«Είναι σημαντικό οι άνθρωποί μας και τα ενδιαφερόμενα μέρη μας να κατανοήσουν πόσο πολλά υποσχόμενο φαίνεται το μέλλον της Boeing», είπε ο διευθύνων σύμβουλος Dave Calhoun στους επενδυτές τον περασμένο μήνα. «Η ζήτηση σε όλο το χαρτοφυλάκιό μας παραμένει απίστευτα ισχυρή. Οι άνθρωποι μας είναι παγκόσμιας κλάσης. Έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας, αλλά είμαι περήφανος για την ομάδα μας και παραμένω απόλυτα σίγουρος για το μέλλον μας».
Dave Calhoun
Ωστόσο, δεν είναι ότι τα προβλήματα της Boeing δεν είναι σοβαρά. Ερωτήματα ποιότητας και ασφάλειας έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη ορισμένων ιπτάμενων στα αεροπλάνα της, κάτι που πυροδότησε πολλές ομοσπονδιακές έρευνες και προκάλεσε τεράστια προβλήματα στους πελάτες των αεροπορικών εταιρειών. Ακόμη και πριν από το τελευταίο περιστατικό της Alaska Air, και μετά από ένα από τα καλύτερα χρόνια πωλήσεων που έχει καταγραφεί πέρυσι, η Boeing έχει υποχωρήσει πολύ πίσω από την αντίπαλη Airbus σε παραγγελίες για νέα τζετ και παραδόσεις.
Από το δεύτερο τρίμηνο του 2019, αμέσως μετά τη δεύτερη θανατηφόρα συντριβή ενός 737 Max που οδήγησε σε προσάραξη 20 μηνών του αεροπλάνου της με τις περισσότερες πωλήσεις, έως το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, το οποίο περιελάμβανε το περιστατικό σε ένα Boeing 737 Max της Alaska Airlines, η Boeing ανέφερε βασικές λειτουργικές απώλειες συνολικού ύψους 31,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι καθαρές ζημίες την ίδια περίοδο ανήλθαν σε 27 δισεκατομμύρια δολάρια.
Καμία άλλη εταιρεία στον χρηματιστηριακό πίνακα S&P δεν έχει χάσει τόσα χρήματα τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με το FactSet, το οποίο παρακολουθεί τα οικονομικά αποτελέσματα. Μόνο δύο -η Uber και η εταιρεία κρουαζιέρας Carnival Corp.- έχουν φτάσει κοντά. Και οι τεράστιες απώλειες είχαν ως αποτέλεσμα το επίπεδο του χρέους της εταιρείας να εκτιναχθεί στα ύψη, από 13 δισεκατομμύρια δολάρια στο τέλος του 2018 σε 48 δισεκατομμύρια δολάρια σήμερα.
Περαιτέρω απώλειες θα μπορούσαν να βυθίσουν το χρέος της εταιρείας σε καθεστώς junk bond για πρώτη φορά.
Ο Moody’s Ratings ανέφερε ότι ακόμη και με βελτιωμένες οικονομικές επιδόσεις, οι ταμειακές ροές της Boeing δεν θα επαρκούν για να καλύψει χρέη 4,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα λήξουν το 2025 και 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2026. Η Boeing πιθανότατα θα πρέπει να εκδώσει νέο χρέος για να χρηματοδοτήσει αυτές τις ελλείψεις, σύμφωνα με τον Moody’s.
Ερωτηθείσα για τα οικονομικά της ζητήματα, η Boeing επεσήμανε τα σχόλια του CFO Brian West σε πρόσφατη κλήση επενδυτών: «Είμαστε δεσμευμένοι στη διαχείριση του ισολογισμού με συνετό τρόπο με δύο βασικούς στόχους», είπε τότε. «Πρώτον, δίνοντας προτεραιότητα στην αξιολόγηση του επενδυτικού βαθμού και δεύτερον, επιτρέποντας στο εργοστάσιο και την αλυσίδα εφοδιασμού να σταθεροποιηθούν για μια ισχυρότερη τροχιά φέτος».
Αλλά η Boeing έχει δύο πλεονεκτήματα που δεν έχουν άλλες εταιρείες.
Πρώτον, ακόμα κι αν όλοι οι πελάτες της Boeing αποφασίσουν να στραφούν στην Airbus, η δεύτερη έχει περισσότερες από 8.000 δικές της παραγγελίες εμπορικών τζετ και προβλέπεται να παραδώσει περίπου μόλις 800 αεροπλάνα φέτος. Αυτή η πολυετής αναμονή για παραγγελίες αεροσκαφών που γίνονται σήμερα, ίσως και 10 χρόνια, σημαίνει ότι οι αεροπορικές εταιρείες που έχουν κάνει παραγγελίες στην Boeing δεν είναι πολύ πιθανό να τις ακυρώσουν.
Εάν ένας νέος κατασκευαστής προσπαθούσε να μπει στο χώρο, θα χρειαζόταν χρόνια και δισεκατομμύρια δολάρια για να καταλήξει σε ένα ανταγωνιστικό μοντέλο που θα πιστοποιείται για τη μεταφορά επιβατών σε όλο τον κόσμο. Ακόμα κι αν οι πελάτες μπορούσαν να πάρουν αμέσως τα χέρια τους στα αεροσκάφη Airbus, υπάρχει τεράστιο κόστος για τους πελάτες της Boeing να χειριστούν ταυτόχρονα τα υπάρχοντα αεροσκάφη Boeing και έναν στόλο συγκρίσιμων αεροπλάνων Airbus.
Επίσης, οι πιλότοι αεροπορικών εταιρειών μπορούν να πετάξουν μόνο με το τζετ στο οποίο είναι πιστοποιημένοι. δεν μπορούν απλά να αλλάζουν μεταξύ ανταγωνιστικών μοντέλων. Και οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει επίσης να διατηρούν ένα ακριβό απόθεμα ανταλλακτικών για να εξυπηρετήσουν τα αεροπλάνα που διαθέτουν. Έτσι, όταν μια αεροπορική εταιρεία επιλέξει ένα αεροπλάνο, όπως το 737 Max, είναι πολύ ακριβό να προσθέσει στο στόλο της την ανταγωνιστική έκδοση αυτού του τζετ.
Έτσι, αφού η Alaska Air αγόρασε την Virgin America το 2016, απαλλάχθηκε από τα αεροσκάφη Airbus που πετούσε η Virgin και έγινε αεροπορική εταιρεία αποκλειστικά με Boeing.
«Ο λόγος που πήγαμε με έναν στόλο είναι ότι είχαμε δύο τύπους αεροσκαφών που εκτελούσαν την ίδια αποστολή», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος Ben Minicucci τον Ιανουάριο, μιλώντας σε επενδυτές. «Μας στοίχιζε 75 έως 100 εκατομμύρια δολάρια ετησίως η λειτουργία αυτού του διπλού στόλου μεταξύ εκπαίδευσης πιλότων και εφεδρειών και συντήρησης και ανταλλακτικών και όλα αυτά τα πράγματα».
Αλλά ακόμα και με αυτά τα ενσωματωμένα πλεονεκτήματα, η Boeing δεν μπορεί να ακολουθεί την Airbus για πάντα. Αυτός είναι ένας λόγος που το ερώτημα ποιος θα ηγηθεί της Boeing μετά είναι τόσο σημαντικό.
Ο Calhoun, ο οποίος ηγείται της εταιρείας από το 2020, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να συνταξιοδοτηθεί μέχρι το τέλος του έτους. Είπε ότι έχει έναν εσωτερικό υποψήφιο τον οποίο θα ήθελε να τον διαδεχθεί, αλλά τον οποίο δεν κατονόμασε. Άλλοι πιστεύουν ότι είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της εταιρείας η θέση να πάει σε κάποιον εκτός της εταιρείας ώστε να της προσφέρει μια νέα προοπτική.
«Είναι ένας μακρύς δρόμος πίσω, είναι μια διαδικασία δεκαετίας. Αλλά η αλλαγή της διοίκησης είναι μια πολύ καλή ράμπα για πρώτη φορά [στα τρέχοντα προβλήματα]», είπε ο Aboulafia. «Είναι θέμα του τι σκέφτεται το διοικητικό συμβούλιο».
Αν δεν συμβεί κάτι το εντελώς ανατρεπτικό, το προβάδισμα που έχει δημιουργήσει η Airbus μετά τα προβλήματα της Boeing τα τελευταία πέντε χρόνια θα μπορούσε να γίνει μόνιμο. Τότε τα πλεονεκτήματα ενός διπωλίου δεν θα είναι αρκετά για να σώσουν την Boeing από τη μακροπρόθεσμη παρακμή. «Πιστεύω ότι θα μπορούσατε να κάνετε μια αναλογία με την (αυτοβιομηχανία) GM, και την κυρίαρχη δύναμη που ήταν κάποτε, και πώς δεν είναι πια έτσι», είπε ο Epstein. «Θα μπορούσαν να γίνουν ένα πολύ μικρότερο κομμάτι της πίτας αν δεν κάνουν κάτι διαφορετικό; Απολύτως. Συμβαίνει ήδη».
