Δύο κορυφαίοι επιστήμονες της κυβέρνησης των ΗΠΑ κατηγορούνται για λαθρεμπόριο φιαλιδίων mpox (Ευλογιά των πιθήκων) στη χώρα, ενώ παράλληλα φέρονται να είπαν ψέματα όταν ερωτήθηκαν από Αμερικανούς αξιωματούχους.
Σύμφωνα με ποινική καταγγελία από το Γραφείο του Εισαγγελέα των ΗΠΑ, ο Vincent Munster, 53 ετών, και ο Claude Kwe, 38 ετών, ερευνητές στα Εργαστήρια Rocky Mountain του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας στη Montana, έφτασαν στο αεροδρόμιο McNamara στο Detroit στις 25 Ιανουαρίου από τη Δημοκρατία του Κονγκό, όπου εκδηλωνόταν ξέσπασμα mpox.
Οι συνοριοφύλακες τους σταμάτησαν αφού διαπίστωσαν ότι μετέφεραν μια μεγάλη μαύρη πλαστική θήκη.
Όταν ρωτήθηκε, ο Munster φέρεται – σύμφωνα με την ποινική καταγγελία – να «αρνήθηκε κατηγορηματικά» την επιστροφή του στις ΗΠΑ με βιολογικά υλικά ή δείγματα και να είπε ότι η θήκη περιείχε διαγνωστικό υλικό και εξοπλισμό δοκιμών.
Όμως, όταν οι αξιωματούχοι εξέτασαν την υπόθεση, σύμφωνα με την καταγγελία, βρήκαν 113 φιαλίδια σφιχτά συσκευασμένα μέσα σε ψυγεία αφρού. Οι εξετάσεις έδειξαν ότι ορισμένα από τα φιαλίδια περιείχαν απενεργοποιημένο ιό mpox, ιό ανεμοβλογιάς και ανθρώπινο DNA.
Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι επιστήμονες δεν τα δήλωσαν ούτε έλαβαν τις απαραίτητες άδειες πριν επιδιώξουν να εισέλθουν στις ΗΠΑ.
Αυτή τη στιγμή, αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης έως και πέντε ετών εάν καταδικαστούν.
Ο Marcus Sykes, αξιωματούχος του Γραφείου του Γενικού Επιθεωρητή του αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών, δήλωσε στο AP σε ανακοίνωσή του: «Οποιαδήποτε σκόπιμη προσπάθεια απόκρυψης και λαθραίας εισαγωγής βιολογικών υλικών στις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς την κατάλληλη άδεια αποτελεί παραβίαση της εμπιστοσύνης του κοινού και θα μπορούσε να θέσει το κοινό σε κίνδυνο».
Ένας εκπρόσωπος των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας, τα οποία επιβλέπουν το εργαστήριο, δήλωσε στο AP σε ανακοίνωσή του: «Το θέμα αυτό βρίσκεται υπό διερεύνηση και το NIH συνεργάζεται πλήρως με τις αρχές επιβολής του νόμου και τις αρμόδιες αρχές. Επειδή πρόκειται για μια συνεχιζόμενη έρευνα και ζήτημα προσωπικού, είμαστε περιορισμένοι σε ό,τι πρόσθετες πληροφορίες μπορούμε να παρέχουμε αυτή τη στιγμή».
Οι δύο ερευνητές αποβιβάστηκαν στο αεροδρόμιο McNamara του Detroit. Είχαν πετάξει εκεί μέσω Παρισιού αφού πέρασαν εννέα ημέρες στη Δημοκρατία του Κονγκό. Εκείνη την εποχή, η χώρα κατέγραφε ένα μεγάλο ξέσπασμα mpox που οδήγησε σε περισσότερους από 2.000 θανάτους. Ο συναγερμός έληξε τον Απρίλιο.
Το ξέσπασμα προκλήθηκε από το clade I mpox, ένα πιο θανατηφόρο στέλεχος που μπορεί να σκοτώσει έως και έναν στους 10 ασθενείς εφόσον δεν υποβληθεί σε θεραπεία. Το σημαντικότερο ξέσπασμα mpox στις ΗΠΑ το 2022 προκλήθηκε από την παραλλαγή clade II, η οποία οδηγεί σε μια λιγότερο σοβαρή ασθένεια.
Δεν είναι σαφές από την ποινική μήνυση ποιο στέλεχος mpox φέρεται να μετέφεραν οι δύο ερευνητές ή από πού ελήφθησαν τα δείγματα.
Η μήνυση, που αποκαλύφθηκε την Τρίτη μετά την κατάθεσή της στο δικαστήριο της Ανατολικής Περιφέρειας του Michigan, δεν αναφέρει γιατί οι επιστήμονες μετέφεραν τα φιαλίδια, αλλά αναφέρεται ότι τόσο ο Munster όσο και ο Kwe εργάζονται τακτικά με τον ιό.
Στο διαδίκτυο, οι κύριοι τομείς έρευνας του Munster αναφέρονται ως η διερεύνηση του τι επιτρέπει στους ιούς στα ζώα να μεταπηδούν στους ανθρώπους.
Ο Kwe περιγράφεται στο διαδίκτυο ως άτομο που εργάζεται για τη διερεύνηση ιογενών γαστρεντερικών λοιμώξεων στους ανθρώπους και των απειλών που μπορεί να δημιουργήσουν για την ανθρώπινη υγεία.
Σύμφωνα με την καταγγελία, ο Munster είπε στους ερευνητές στο αεροδρόμιο ότι όλα τα απαραίτητα έγγραφα βρίσκονταν στον φορητό υπολογιστή του, προσθέτοντας, «αλλά δεν τα χρειάζεστε, το κάνω αυτό συνέχεια».
Μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιηθεί ανάλυση σε 20 από τα 113 φιαλίδια.
Από αυτά, τα 17 περιείχαν απενεργοποιημένο ιό mpox, ενώ ένα περιείχε ιό ανεμοβλογιάς και δύο περιείχαν ανθρώπινο DNA, σύμφωνα με την ποινική καταγγελία.
Δεν είναι σαφές εάν ο ιός της ανεμοβλογιάς ήταν ενεργοποιημένος ή απενεργοποιημένος.
Ο απενεργοποιημένος mpox δεν θεωρείται σημαντική απειλή για το κοινό, επειδή ο ιός έχει υποστεί επεξεργασία με τρόπο που να διασφαλίζει ότι δεν μπορεί να δημιουργήσει αντίγραφα του εαυτού του.
Ο εισαγγελέας των ΗΠΑ, Jerome Gorgon, ο οποίος εκπροσωπεί την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, δήλωσε σε δελτίο τύπου: «Αυτοί οι εμπειρογνώμονες του NIH προφανώς παραβίασαν τους νόμους μας, μεταφέροντας λαθραία ιογενή παθογόνα σε ένα γεμάτο εμπορικό αεροπλάνο από μια επιδημία στη Δημοκρατία του Κονγκό. Ας το καταλάβουμε αυτό».
Η Jennifer Runyan, ειδική πράκτορας υπεύθυνη του Γραφείου Πεδίου του FBI στο Detroit, δήλωσε: «Κανένας ερευνητής δεν πρέπει να πιστεύει ότι οι θέσεις, τα διαπιστευτήριά του ή η επαγγελματική του κατάσταση τον θέτουν υπεράνω του νόμου. Οι ισχυρισμοί σε αυτή την υπόθεση είναι σοβαροί. Αφορούν το επικίνδυνο και παράνομο λαθρεμπόριο απενεργοποιημένου ιού Mpox στις Ηνωμένες Πολιτείες και φερόμενες προσπάθειες παραπλάνησης των ομοσπονδιακών μας πρακτόρων.
Είμαι ευγνώμων για την εξαιρετική και επιμελή εργασία του FBI Detroit JTTF, του FBI Billings’ Missoula Resident Agency, της ομάδας Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ στο αεροδρόμιο Detroit Metro και του Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ – OIG, για τη διατήρηση της ασφάλειας των κοινοτήτων μας».
Οι κατηγορούμενοι αναμένεται να εμφανιστούν στο ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Missoula της Montana. Δεν έχει ακόμη υποβληθεί ένσταση.
