kourdistoportocali.comNews DeskCNN Business> Γιατί οι Αμερικανοί και η Δύση παρακολουθούν με σκεπτικισμό την επίσκεψη Xi Jinping στη Σαουδική Αραβία

Γράφει η Laura He

CNN Business> Γιατί οι Αμερικανοί και η Δύση παρακολουθούν με σκεπτικισμό την επίσκεψη Xi Jinping στη Σαουδική Αραβία

Το Ριάντ βρίσκεται σε συνομιλίες με το Πεκίνο για να τιμολογήσει ορισμένες από τις πωλήσεις πετρελαίου του στην Κίνα στο κινεζικό νόμισμα, το γουάν, αντί στο αμερικάνικο δολάριο

Ο Κινέζος πρόεδρος Xi Jinping βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία αυτή την εβδομάδα για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν επτά χρόνια, επίσκεψη κατά την οποία αναμένεται να υπογράψει συμφωνίες δισεκατομμυρίων δολαρίων με τον μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο και να συναντήσει ηγέτες από όλη τη Μέση Ανατολή.

Από την Laura He/CNN Business

Η επίσκεψη είναι ένα σημάδι ότι η Κίνα και η περιοχή του Κόλπου εμβαθύνουν τις οικονομικές τους σχέσεις σε μια περίοδο που οι δεσμοί ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας έχουν καταρρεύσει λόγω της απόφασης του ΟΠΕΚ να μειώσει την προσφορά αργού πετρελαίου. Όπως έγραψε ο Xi σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στα μέσα ενημέρωσης της Σαουδικής Αραβίας, το ταξίδι έχει σκοπό να ενισχύσει τις σχέσεις της Κίνας με τον αραβικό κόσμο.

Το Πεκίνο είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Σαουδικής Αραβίας και πηγή αυξανόμενων επενδύσεων. Είναι επίσης ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου στον κόσμο. Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Κίνας στη Μέση Ανατολή και ο κορυφαίος παγκόσμιος προμηθευτής αργού πετρελαίου.

«Η ενεργειακή συνεργασία θα βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των συζητήσεων μεταξύ της σαουδαραβοκινεζικής ηγεσίας», δήλωσε ο Ayham Kamel, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας σε θέματα Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής του Ομίλου Eurasia. «Υπάρχει μεγάλη αναγνώριση της ανάγκης οικοδόμησης ενός πλαισίου για να διασφαλιστεί ότι αυτή η αλληλεξάρτηση θα διευθετηθεί πολιτικά, ειδικά δεδομένου του εύρους της ενεργειακής μετάβασης της Δύσης».

Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο έχουν δεσμευτεί να μειώσουν δραστικά τις εκπομπές άνθρακα τις επόμενες δεκαετίες. Χώρες όπως ο Καναδάς και η Γερμανία έχουν διπλασιάσει τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξήσει σημαντικά την εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη δεκαετία του 2000, ενώ επιτάχυναν τη μετάβασή τους στην καθαρή ενέργεια.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο έχει πυροδοτήσει μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση που άφησε όλες τις χώρες να αγωνίζονται για την ενίσχυση των προμηθειών τους. Και η Δύση έχει ανακατέψει περαιτέρω τις αγορές πετρελαίου, επιβάλλοντας εμπάργκο και ανώτατο όριο τιμών στον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα αργού στον κόσμο. Η ενεργειακή ασφάλεια γίνεται επίσης ολοένα και περισσότερο βασική προτεραιότητα για την Κίνα, η οποία αντιμετωπίζει από μόνη της σημαντικές προκλήσεις.

Πέρυσι, το διμερές εμπόριο μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και της Κίνας έφτασε τα 87,3 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 30% από το 2020, σύμφωνα με τα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων.

Μεγάλο μέρος του εμπορίου επικεντρώνεται στο πετρέλαιο. Οι εισαγωγές αργού της Κίνας από τη Σαουδική Αραβία ανήλθαν σε 43,9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2021, αντιπροσωπεύοντας το 77% των συνολικών εισαγωγών αγαθών της από το βασίλειο του Κόλπου. Το ποσό αυτό αποτελεί επίσης περισσότερο από το ένα τέταρτο των συνολικών εξαγωγών αργού της Σαουδικής Αραβίας.

«Η σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού, τόσο σε τιμές όσο και σε ποσότητες, είναι βασική προτεραιότητα για τον Xi Jinping, καθώς η κινεζική οικονομία παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου», δήλωσε ο Eswar Prasad, καθηγητής πολιτικής εμπορίου στο Πανεπιστήμιο Cornell.

Και η πραγματικότητα είναι ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ξένο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Το 72% της κατανάλωσης πετρελαίου της εισήχθη πέρυσι, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Το 44% της ζήτησης φυσικού αερίου ήταν επίσης από το εξωτερικό.

Στο 20ο Συνέδριο του Κόμματος τον Οκτώβριο, ο Xi τόνισε ότι η διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας αποτελεί τη βασική προτεραιότητα. Οι δηλώσεις ήρθαν μετά από μια σειρά σοβαρών ελλείψεων ηλεκτρικού ρεύματος στη χώρα και εκτίναξης των παγκόσμιων τιμών ενέργειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Καθώς η Δύση απέφευγε το ρωσικό αργό τους μήνες που ακολούθησαν την εισβολή, η Κίνα εκμεταλλεύτηκε την απεγνωσμένη αναζήτηση της Μόσχας για νέους αγοραστές. Μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου, η Ρωσία ήταν ο Νο. 1 προμηθευτής πετρελαίου της Κίνας, έως ότου η Σαουδική Αραβία ανέκτησε την πρώτη θέση τον Αύγουστο.

«Η ποικιλομορφία είναι ένα βασικό συστατικό για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, επειδή δεν έχει την πολυτέλεια να βάλει “όλα τα αυγά της σε ένα καλάθι” και να μετατραπεί σε δέσμιο των ενεργειακών και γεωστρατηγικών συμφερόντων μιας άλλης δύναμης», δήλωσε ο Ahmed Aboudouh, ένας μη κάτοικος της Κίνας, ειδικός στα Προγράμματα Μέσης Ανατολής στο Atlantic Council, ένα ερευνητικό ινστιτούτο με έδρα την Ουάσινγκτον.

«Παρόλο που η Ρωσία είναι πηγή φθηνότερων αλυσίδων εφοδιασμού, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί, με απόλυτη βεβαιότητα, ότι η σχέση Κίνας και Ρωσίας θα συνεχίσει να στηρίζεται σε ασφαλείς βάσεις σε 50 χρόνια από τώρα», πρόσθεσε ο Aboudouh.

Η Σαουδική Αραβία έχει επίσης ισχυρά κίνητρα να εμβαθύνει τους ενεργειακούς δεσμούς της με την Κίνα, σύμφωνα με τον Gal Luft, συνδιευθυντή του Ινστιτούτου για την Ανάλυση της Παγκόσμιας Ασφάλειας.

«Οι Σαουδάραβες ανησυχούν για την απώλεια μεριδίου αγοράς στην Κίνα ενόψει ενός τσουνάμι ρωσικού και ιρανικού αργού πετρελαίου με μεγάλη έκπτωση», είπε. «Στόχος τους είναι να διασφαλίσουν ότι η Κίνα θα παραμείνει πιστός πελάτης της ακόμη και όταν οι ανταγωνιστές προσφέρουν [ένα] φθηνότερο προϊόν».

Προς το παρόν, Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει ξανά στο σημείο που βρίσκονταν πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία υπό τους φόβους μιας απότομης παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης. Ο βαθμός στον οποίο η κινεζική οικονομία μπορεί να ανεβάσει ρυθμούς το επόμενο έτος θα έχει τεράστιο αντίκτυπο στο πόσο άσχημη θα είναι αυτή η ύφεση.

Μετάβαση στο γουάν;

Πέρα από την ασφάλεια του εφοδιασμού, η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να προσφέρει στο Πεκίνο άλλο ένα σημαντικό ατού με μεγαλύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις.

Το Ριάντ βρίσκεται σε συνομιλίες με το Πεκίνο για να τιμολογήσει ορισμένες από τις πωλήσεις πετρελαίου του στην Κίνα στο κινεζικό νόμισμα, το γουάν, αντί στο αμερικάνικο δολάριο, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να δώσει ώθηση στις φιλοδοξίες του Πεκίνου να επεκτείνει την παγκόσμια επιρροή του κινεζικού νομίσματος.

Θα έβλαπτε επίσης τη μακροχρόνια συμφωνία μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Πολιτειών που απαιτεί από τη Σαουδική Αραβία να πουλάει το πετρέλαιο της μόνο με αμερικάνικα δολάρια και να διατηρεί τα αποθέματά της εν μέρει σε ομόλογα των ΗΠΑ, όλα σε αντάλλαγμα για τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ. Το «σύστημα πετρελαιοδολαρίων» συνέβαλε στη διατήρηση της θέσης του δολαρίου ως το κορυφαίο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και μέσο πληρωμής για το πετρέλαιο και άλλα εμπορεύματα.

Αν και το Πεκίνο και το Ριάντ δεν επιβεβαίωσαν ποτέ τις αναφερθείσες συνομιλίες, οι αναλυτές είπαν ότι είναι λογικό οι δύο πλευρές να διερευνούν αυτή την πιθανότητα.

«Στο εγγύς μέλλον, η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να πουλήσει μέρος του πετρελαίου της και να λάβει έσοδα σε κινεζικό γουάν, κάτι που είναι λογικό καθώς η Κίνα είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος του βασιλείου του Κόλπου», δήλωσε ο Naser Al Tamimi, ανώτερος συνεργάτης ερευνητής στην ISPI, μία ιταλική δεξαμενή σκέψης για τις διεθνείς υποθέσεις.

Ορισμένοι πιστεύουν ότι συμβαίνει ήδη, αλλά ούτε η Κίνα ούτε οι Σαουδάραβες θέλουν να αναδείξουν το θέμα δημόσια.

«Γνωρίζουν πολύ καλά πόσο ευαίσθητο [είναι] αυτό το θέμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε ο Luft. «Και τα δύο μέρη είναι υπερβολικά εκτεθειμένα στο αμερικανικό νόμισμα και δεν υπάρχει λόγος να συνεχίσουν να διεξάγουν τις διμερείς συναλλαγές τους σε νόμισμα τρίτου μέρους, ειδικά όταν αυτό το τρίτο μέρος δεν είναι πλέον φίλος κανενός από τους δύο».

Η επίσκεψη του Xi θα μπορούσε να σηματοδοτήσει ένα ακόμη βήμα «στη διάβρωση της θέσης του δολαρίου» ως αποθεματικού νομίσματος, πρόσθεσε.

Τα όρια των δεσμών

Ωστόσο, υπάρχουν όρια στους αυξανόμενους δεσμούς μεταξύ του Ριάντ και του Πεκίνου.

«Η προσέγγιση της κυβέρνησης Biden στη Μέση Ανατολή έχει απασχολήσει τους Σαουδάραβες και βλέπουν την αυξανόμενη σχέση τους με την Κίνα ως αντιστάθμισμα έναντι της πιθανής εγκατάλειψης των ΗΠΑ και ως εργαλείο μόχλευσης στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Jon B. Alterman, διευθυντής του Προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ουάσιγκτον.

Η κυβέρνηση Biden έχει επαναπροσανατολίσει τις πολιτικές της προτεραιότητες με επίκεντρο την αντιμετώπιση της Κίνας. Ταυτόχρονα, έχει δηλώσει την πρόθεσή της να μειώσει τη δική της παρουσία στη Μέση Ανατολή, πυροδοτώντας ανησυχίες μεταξύ των συμμάχων εκεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να μην είναι τόσο αφοσιωμένες στην περιοχή όσο ήταν παλιά.

«Όσον αφορά αυτά που λέγονται και γράφονται, οι σχέσεις Κίνας-Σαουδικής Αραβίας ωχριούν τόσο σε βάθος όσο και σε πολυπλοκότητα σε σχέση με τους δεσμούς Σαουδικής Αραβίας-ΗΠΑ», είπε ο Alterman. «Οι Κινέζοι παραμένουν κάτι καινούριο για τους περισσότερους Σαουδάραβες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τη βάση για το πώς βλέπουν οι Σαουδάραβες τον κόσμο και πώς τον βλέπουν εδώ και 75 χρόνια».

Παρά την πιθανότητα μετάβασης στις συναλλαγές με γουάν, είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι η Σαουδική Αραβία θα αφήσω πίσω το δολάριο στην τιμολόγηση των πωλήσεων πετρελαίου της, είπαν οι αναλυτές.

Ο Kamal του Ομίλου Eurasia πιστεύει ότι είναι «πολύ απίθανο» η Σαουδική Αραβία να κάνει ένα τέτοιο βήμα, εκτός εάν υπάρξει κατάρρευση στη σχέση ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας. «Ουσιαστικά θα μπορούσε να υπάρξει συζήτηση για την τιμολόγηση των βαρελιών προς την Κίνα σε γουάν, αλλά αυτό θα ήταν περιορισμένο σε μέγεθος και πιθανότατα θα αντιστοιχούσε μόνο στους όγκους διμερών εμπορικών συναλλαγών», είπε.

Ο Prasad από το Πανεπιστήμιο Cornell ανέφερε ότι χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Σαουδική Αραβία είναι όλες πρόθυμες να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δολάριο για συμβόλαια πετρελαίου και άλλες διασυνοριακές συναλλαγές. «Ωστόσο, ελλείψει σοβαρών εναλλακτικών λύσεων και με λίγους διεθνείς επενδυτές που είναι πρόθυμοι να εμπιστευτούν τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τις κυβερνήσεις αυτών των χωρών, ο κυρίαρχος ρόλος του δολαρίου στα παγκόσμια χρηματοοικονομικά δύσκολα απειλείται σοβαρά», είπε.

SHARE

Περισσότερα

MORE NEWS DESK