kourdistoportocali.comIpeopleMedialandΓιατί θα πληρώσουν οι φορολογούμενοι €15,6 εκατ. για τις κυκλοφορίες των εντύπων;

Γιάννης Γορανίτης

Γιατί θα πληρώσουν οι φορολογούμενοι €15,6 εκατ. για τις κυκλοφορίες των εντύπων;

Tα καπέλα στις κυκλοφορίες και η εξαπάτηση των διαφημιζόμενων

Παρότι σχεδόν όλοι στον κλάδο των media συμφωνούν για την ανάγκη διαμόρφωσης ενός αδιάβλητου και διαφανούς μηχανισμού καταγραφής των πωλήσεων των εντύπων (εφημερίδων, περιοδικών), είναι απορίας άξιο γιατί προκηρύχθηκε ένα πολύ ακριβό σύστημα αμφίβολης λειτουργικότητας και αποτελεσματικότητας. Επικοινωνήσαμε με αρκετά στελέχη της αγοράς και ειδήμονες της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών, και όλοι συμφώνησαν ότι το κόστος είναι υπερβολικό, αλλά και οι απαιτήσεις του έργου είναι τόσο αχρείαστα περίπλοκες που πιθανότατα δεν θα λειτουργήσει ποτέ. Απευθυνθήκαμε και στο αρμόδιο υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης (ΨΗΠΤΕυπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης | mindigital.gr) με υπουργό τον Νίκο Παππά, θέτοντας ερωτήσεις, αλλά παρά την άνεση χρόνου που είχαν οι υπηρεσίες για να απαντήσουν, δεν τα κατάφεραν.
Γράφει ο Γιάννης Γορανίτης [insidestory.gr]

Το έργο «Πληροφοριακό σύστημα Παρακολούθησης κυκλοφορίας εντύπων» με προϋπολογισμό €15.600.000 (€12.580.645,16 + ΦΠΑ €3.019.354,84) προκηρύχθηκε μετά από σχετική πρόταση του υπουργείου ΨΗΠΤΕ, το οποίο είναι και ο φορέας χρηματοδότησης της σύμβασης. Όπως και το VARVAR: Ο high-tech βοηθός των διαιτητών προσεχώς και στο ελληνικό πρωτάθλημα | inside story (ο «ψηφιακός βοηθός» των διαιτητών), έτσι κι αυτό χρηματοδοτείται από πιστώσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕΑνήκει στη Γενική Γραμματεία Επενδύσεων και Ανάπτυξης), κάτι αν μη τι άλλο ασυνήθιστο για έργο Πληροφορικής, καθώς είθισται αυτά να χρηματοδοτούνται από κοινοτικούς πόρους και σχετικά προγράμματα (π.χ. ΕΣΠΑ).

Αναθέτουσα αρχή είναι το Εθνικό Δίκτυο Έρευνας & Τεχνολογίας (ΕΔΕΤΕθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας), μια ανώνυμη εταιρεία του Δημοσίου που υπάγεται στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας του υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Ως γιοφύρι της Άρτας προβάλλει το έργο, αφού η διάρκεια υλοποίησης είναι 3,8 χρόνια

Η διάρκεια υλοποίησης του έργου είναι 46 μήνες (!!!) ενώ προβλέπεται πενταετής εγγύηση για το hardware και τριετής για το software. Ο ανοικτός διεθνής διαγωνισμόςΔιακήρυξη Ανοιχτού Ηλεκτρονικού Διεθνούς Διαγωνισμού για την υλοποίηση του έργου: «Πληροφοριακό σύστημα Παρακολούθησης κυκλοφορίας εντύπων» | grnet έχει ορόσημο την 21η Αυγούστου 2018, όταν και λήγει η προθεσμία υποβολής των προσφορών μετά την παράταση που δόθηκε (αρχικά η προθεσμία έληγε στις 3 Αυγούστου 2018).

Αντικείμενο της σύμβασης είναι η συλλογή και επεξεργασία των δεδομένων πώλησης ημερήσιου και περιοδικού τύπου, από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας (ΓΓΕΕ). Όπως, μάλιστα, αναφέρεται στην προκήρυξη, τα στοιχεία «θα διατεθούν δημόσια για χρήση»

Συνοπτικά, το έργο προβλέπει:

  1. Την ανάπτυξη κεντρικού πληροφοριακού συστήματος, το οποίο θα διαχειρίζεται η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης του υπουργείου ΨΗΠΤΕ. Σε αυτό θα συγκεντρώνονται με επιγραμμικό (on-line) τρόπο και αμελλητί όλα τα απαραίτητα δεδομένα πώλησης ημερήσιου και περιοδικού τύπου.
  2. Την ανάπτυξη εφαρμογής λογισμικού για tablet και PDA, η οποία θα επιτρέπει στα σημεία πώλησης: να καταχωρίζουν τις παραγγελίες τους για ημερήσιο και περιοδικό τύπο, να σαρώνουν τον γραμμωτό κώδικα των εντύπων κατά την παραλαβή, πώληση και επιστροφή τους και να βλέπουν στατιστικά στοιχεία για τις πωλήσεις τους.
  3. Την προμήθεια 10.000 ασύρματων tablet με δυνατότητα σύνδεσης σε δίκτυο 3G/4G.
  4. Την προμήθεια 10.000 ασύρματων φορητών σαρωτών γραμμωτού κώδικα, οι οποίοι θα διασυνδέονται ασύρματα με τα tablet.
  5. Την προμήθεια 300 ασύρματων PDA με ενσωματωμένο σαρωτή γραμμωτού κώδικα και δυνατότητα σύνδεσης σε 3G/4G.
  6. Την προμήθεια 10.300 συνδέσεων δεδομένων κινητής τηλεφωνίας 3G/4G για 36 μήνες η κάθε μια κατά μέσο όρο.
  7. Την διανομή των συσκευών και συνδέσεων στους τελικούς δικαιούχους.
  8. Την παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης στους τελικούς χρήστες.
  9. Την παροχή υπηρεσιών απομακρυσμένης υποστήριξης στους τελικούς χρήστες.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη, σύμφωνα πάντα με το σκεπτικό της προκήρυξης, είναι:

  • Εκδότες εντύπων
  • Τυπογράφοι
  • Διακινητές (πράκτορες/εφημεριδοπώλες)
  • Πωλητές
  • ΓΓΕΕ (ως υπεύθυνη για το κεντρικό ηλεκτρονικό σύστημα)
  • Διαφημιζόμενοι και άλλοι ενδιαφερόμενοι που έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν τα στατιστικά κυκλοφορίας των εντύπων.
Τα ερωτήματα

Το βασικό ερώτημα που προκύπτει από την προκήρυξη έχει να κάνει με την αναγκαιότητα ενός τόσο κοστοβόρου έργου. Από τις δηλώσεις των αρμοδίων, αυτή προκύπτει λόγω της γνωστής πρακτικής της προσθήκης «καπέλων» στα έντυπα (εικονικές πωλήσεις), με αποτέλεσμα την άδικη κατανομή της διαφημιστικής πίτας. Την ανάγκη υπερτόνισε ο πρωθυπουργός μιλώντας στο digital economic forum του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδας (ΣΕΠΕ). Όπως ανέφερε ο κ. ΤσίπραςH ομιλία Τσίπρα, το «εμβληματικό» έργο θα συμβάλει «στην ενίσχυση της διαφάνειας στην κυκλοφορία των εντύπων, στη δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού και στη δημιουργία αξιόπιστων στοιχείων κυκλοφορίας των εντύπων».

Στην ίδια γραμμή και ο υπουργός ΨΗΠΤΕ, Νίκος Παππάς, που δήλωσε ότι «βγάζουμε τα “καπέλα” από τις πωλήσεις των εφημερίδων», όπως και ο Γενικός Γραμματέας Ψηφιακής Πολιτικής, Στέλιος Ράλλης, που τόνισεΟ Γενικός Γραμματέας Ψηφιακής Πολιτικής, Στέλιος Ράλλης, στο Digital Economy Forum του ΣΕΠΕ ανακοινώνει τα 4 έργα που τίθενται σε διαβούλευση | ΥΨΗΠΤΕ την αναγκαιότητα ψηφιακού μετασχηματισμού και του συγκεκριμένου κλάδου.

rallisepe.jpg

Ο Γενικός Γραμματέας Ψηφιακής Πολιτικής, Στέλιος Ράλλης, στο Digital Economy Forum του ΣΕΠΕ.

Είναι σαφές ότι η διαφάνεια στην κυκλοφορία των εντύπων είναι απαιτούμενη, ειδικά εφόσον σχετίζεται άμεσα με την κατανομή των διαφημιστικών κονδυλίων.

Γιατί όμως να επιβαρυνθεί το δημόσιο ταμείο με ένα δυσθεώρητο για τα δεδομένα της εποχής ποσό; Ειδικά όταν πρόκειται για ένα έργο που δεν έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών, αλλά αφορά μόνο τους εμπλεκόμενους (εκδότες, διαφημιστές και διαφημιζόμενους). Η εύλογη απορία που προκύπτει είναι γιατί δεν δημιουργείται ένα απλούστερο σύστημα καταγραφής των πωλήσεων και επικοινωνίας μεταξύ των εμπλεκομένων; Το ΥΨΗΠΤΕ μάλιστα είχε ζητήσει από το ΆργοςΠρακτορείο διανομής τύπου και μεταφορών | argoscom.gr (το μοναδικό εν λειτουργία πρακτορείο διανομής τύπου στην Ελλάδα μετά τα οικονομικά προβλήματα της εταιρείας Ευρώπη Πρακτορείο Διανομής Τύπου ΑΕ, η οποία έχει καταθέσει αίτηση πτώχευσηςΑίτηση πτώχευσης κατέθεσε το πρακτορείο τύπου “Ευρώπη” | capital.gr) την κοινοποίηση των στοιχείων των πραγματικών πωλήσεων σε εβδομαδιαία βάση (αυτή τη στιγμή το δελτίο που δημοσιεύει το πρακτορείο είναι η εκτίμηση πωλήσεων και όχι η εκκαθάριση, που μπορεί για ορισμένα μέρη στην επαρχία να ξεπεράσει και τις 30 ημέρες και δεν δημοσιεύεται), αλλά όπως προκύπτει από επιστολή του γενικού γραμματέα Ενημέρωσης Λευτέρη Κρέτσου, κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο αυτό, είναι βαθύτερο.

Όσον αφορά τον λόγο ένταξης του έργου στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ειδικά εν μέσω τόσο «σφιχτής» οικονομικής πολιτικής, πηγές του υπουργείου μας ενημέρωσαν ότι για τα συγκεκριμένα έργα επιλέχθηκε αυτή η οδός για να μη «φρενάρουν» λόγω καθυστερήσεων. Η επιλογή του ΕΣΠΑ θα μπορούσε να καθυστερήσει την ολοκλήρωση του έργου κατά 12-18 μήνες. Δεν καταφέραμε, πάντως, να εκμαιεύσουμε τον λόγο της βιασύνης για την ολοκλήρωση του έργου. Ο υπουργός ΨΗΠΤΕ, Νίκος Παππάς, είχε δηλώσει σχετικά: «Από την αιρεσιμότητα της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, που είχε μπλοκάρει ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 1,1 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα να μην προχωρά κανένα ψηφιακό έργο στη χώρα, σήμερα βρισκόμαστε σε μια εντελώς νέα εποχή», υπονοώντας ότι τα τέσσερα ψηφιακά έργα χρηματοδοτούνται με ευρωπαϊκούς πόρους.

Ένα άλλο αυθόρμητο ερώτημα είναι πού αλλού έχει εφαρμοστεί ανάλογο σύστημα. Όσο κι αν ψάξαμε εντός κι εκτός Ευρώπης, δεν εντοπίσαμε κάτι αντίστοιχο. Απευθυνθήκαμε στο αρμόδιο υπουργείο και υποβάλαμε γραπτά απορίες και διευκρινιστικές ερωτήσεις, αλλά δεν λάβαμε απαντήσεις.

Τι είναι τα «καπέλα»

Η συγκεκριμένη πρακτική απαντάται ήδη από τη δεκαετία του ’90, αλλά κορυφώθηκε μετά το 2000, όταν και αυξήθηκαν αισθητά τα διαφημιστικά κονδύλια – και δη αυτά του δημοσίου. Για να το υπεραπλουστεύσουμε, πολλοί εκδότες αγόραζαν τα δικά τους φύλλα ή αύξαναν με πλάγιους τρόπους την κυκλοφορία των εντύπων τους, προκειμένου να αποσπάσουν μεγαλύτερο μερίδιο της διαφημιστικής πίτας. Η ύπαρξη των οργανωμένων πρακτορείων διανομής με συμμετοχή των εκδοτών άμβλυνε το φαινόμενο, αλλά δεν το εξαφάνισε. Αρκετοί εκδότες συνέχιζαν να αγοράζουν τα δικά τους έντυπα απευθείας από το πρακτορείο, καταβάλλοντας απλώς το ποσοστό του πρακτορείου (περί το 30% της τιμής λιανικής). Στην πράξη, όμως, τα καπέλα μειώθηκαν λόγω της παράλληλης μείωσης της διαφημιστικής δαπάνης, αλλά και της μεγάλης πτώσης των πωλήσεων.

Κυβέρνηση και Επιτροπή Ανταγωνισμού διερευνούν τις πρακτικές του πρακτορείου Άργος (Μαρινάκης)

Οι εκδότες φαίνεται να έχουν χωριστεί σε δύο ομάδες. Η μία αποτελείται από εκείνους που ελέγχουν το πρακτορείο Άργος, με κύριο εκφραστή τον Βαγγέλη Μαρινάκη (Το Βήμα, ΤΑ ΝΕΑ κ.λπ.), τον φίλο του, Γιάννη Κουρτάκη (Παραπολιτικά), και τους εκδότες του Πρώτου Θέματος, Τάσο Καραμήτσο και Θέμο Αναστασιάδη. Οι υπόλοιποι αμφισβητούν τις κυκλοφορίες. Μεταξύ αυτών είναι ο Θέμης Αλαφούζος της Καθημερινής, ο Νίκος Χατζηνικολάου της Real (και οι δύο έχουν ζητήσει από το πρακτορείο Άργος να μην δημοσιεύει τις κυκλοφορίες τους κι έχουν αποσυρθεί από τις σχετικές λίστες κυκλοφορίας), ο Γιάννης Φιλιππάκης της Δημοκρατίας και ο Κώστας Βαξεβάνης του DocumentoΟ Μαρινάκης, ο Θέμος και τα… σομπρέρο στον Τύπο | Documento. Οι δύο από αυτούς τους εκδότες, ο Χατζηνικολάου και ο Φιλιππάκης, αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα και έχουν αιτηθεί την ένταξη του ομίλου Real Η παραδοχή του εκδότη για να ενταχθεί στον μηχανισμό | Facebook.comκαι της Δημοκρατικός ΤύποςΑιφνιδιάστηκε ο Γ. Φιλιππάκης και καθησυχάζει | mediatvnews.gr αντίστοιχα στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης χρεών. Ο Βαξεβάνης όχι μόνο αμφισβητεί τις κυκλοφορίες, αλλά αυθαίρετα έκανε δικές του μετρήσεις, στις οποίες εμφανίζει την εφημερίδα του με σχεδόν τριπλάσιες πωλήσεις από αυτές που το Άργος δημοσιεύει (ενδεικτικά για την Κυριακή 20 Μαΐου 2018, το Άργος έδωσε για την εφημερίδα του πρόβλεψη κυκλοφορίας 10.790Η σύγκριση σε ένα blog και ο ίδιος 27.750 φύλλαΤι πούλησαν οι κυριακάτικες εφημερίδες | Documento). Να σημειώσουμε ότι ο Βαξεβάνης είναι κουμπάρος του υπουργού ΨΗΠΤΕ Νίκου Παππά και στο συγκεκριμένο θέμα ανήκουν στο ίδιο στρατόπεδο.

Η αμφισβήτηση των κυκλοφοριών και το μονοπώλιο του Άργους έχει τύχει της προσοχής αρκετών υπουργών της κυβέρνησης. Με κοινή τους επιστολή προς την Επιτροπή Ανταγωνισμού, ο υπουργός Νίκος Παππάς και ο πρώην υπουργός Οικονομίας Δημήτρης Παπαδημητρίου ζήτησαν από πέρυσι γνωμοδότηση για το κατά πόσον ο ανταγωνισμός στην ελληνική αγορά διανομής τύπου μπορεί να λειτουργήσει ικανοποιητικά σε περίπτωση δραστηριοποίησης μονάχα μίας επιχείρησης στο αντικείμενο αυτό, εννοώντας το Άργος.

Λεπτομέρεια με τη δική της σημασία είναι πως αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού ορίστηκε το 2017 η κυρία Άννα Νάκου, πρώην νομική σύμβουλος του Νίκου Παππά. Η κυρία Νάκου είχε προσληφθεί στην Επιτροπή Ανταγωνισμού το 2011 ως υπάλληλος Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού. Τον Σεπτέμβριο του 2015 αποσπάστηκε στο γραφείο του Νίκου Παππά ως νομική του σύμβουλος για να επιστρέψει ως αντιπρόεδρος στην Επιτροπή τον Μάρτιο του 2017.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποφάσισε τον Ιούνιο του 2018Το μονοπώλιο του «Άργους» μπαίνει στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού | efsyn.gr τη διενέργεια αυτεπάγγελτης έρευνας στην επιμέρους αγορά της διανομής τύπου, διαπιστώνοντας κατά πλειοψηφία ότι η εταιρεία Alter Ego του Βαγγέλη Μαρινάκη που εκδίδει διάφορες εφημερίδες (Βήμα, Νέα κλπ.) «κατέχει έμμεσο de facto κοινό έλεγχο σε εταιρεία διανομής Τύπου».

Η μετοχική σύνθεση της Argos SA
1 ΧΡΥΣΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕ
2 Χ.Κ. ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΣ ΑΕ
3 ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΑΕ
4 ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
5 ΚΟΥΡΗΣ MEDIA GROUP ΕΠΕ
6 ΙΒΙΣΚΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΑΕ
7 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ
8 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ
9 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΥΜΠΕΡΗ ΑΕ
10 ΑΡΓΟΣ ΝΕΤ ΑΕ
11 S.A.J.P. ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΙΚΕ

Το πρακτορείο Άργος αντέδρασε με ανακοίνωση στην οποία αναφέρει ότι μεμονωμένα δημοσιεύματα μερίδας του τύπου «έχουν ως στόχο να καλλιεργήσουν εσφαλμένες εντυπώσεις σε σχέση με τις κυκλοφορίες των εφημερίδων» και ότι δεν πρόκειται σε καμιά περίπτωση να ανεχθεί οποιαδήποτε προσπάθεια υπονόμευσης του κύρους και της αξιοπιστίας του.

Οι «περίεργες» τεχνικές προδιαγραφές

Και πάμε στην ουσία. Στο blog «Η Πληροφορική στην Ελλάδα», διαβάσαμε ότι ο φορητός σαρωτής γραμμωτού κώδικα που προβλέπεται στην προκήρυξη είναι «σχετικά ακριβή λύση συγκρινόμενη με τα υπόλοιπα υλικά», ενώ τα προβλεπόμενα tablet «είναι απλά παρωχημένα» (τετραπύρηνος επεξεργαστής, με λειτουργικό Android και οθόνη διαγωνίου 7″ και ανάλυσης 1280×720 με 3G/4G συνδεσιμότητα). Ο συντάκτης του post εκτιμά το κόστος σε περίπου €400 (μαζί με τη σύνδεση κινητής). Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το αθροιστικό κόστος του hardware ανέρχεται σε περίπου €4 εκατ. (€400 x 10.000 τεμάχια). Η απορία που εκφράζει είναι πώς οδηγούμαστε στο συνολικό κόστος των €15,6 εκατ., αν δηλαδή το υπολειπόμενο ποσό των €11 εκατ. προορίζεται για την ανάπτυξη λογισμικού. Ακόμη και αν προστεθεί η συντήρηση, εκπαίδευση, διαχείριση και τεχνική υποστήριξη σε ποσοστό 20% επί των παραπάνω για κάθε έτος, το κόστος φτάνει στα €6.880.000 + ΦΠΑ = €8.530.000, περίπου στο μισό του προϋπολογισμού.

Ορισμένοι εκτιμούν το κόστος του εξοπλισμού σε 4 εκατ. ευρώ και εκφράζουν απορία αν το υπόλοιπο μέχρι τα €15,6 εκατ. είναι το κόστος του λογισμικού, το οποίο μια ολιγομελής ομάδα μπορεί να το κάνει με €250.000

Πλην αυτού, η προκήρυξη θεωρεί ως δεδομένο ότι όλα τα σημεία πώλησης θα αποδεχθούν τη «δωρεά» του tablet και της 3ετούς σύνδεσης στο internet (αλήθεια, τι θα συμβεί μετά το πέρας της τριετίας;), και θα προσθέσουν μία ακόμη συσκευή στις υφιστάμενες. Επίσης, θεωρεί λογικό ότι οι εφημεριδοπώλες όλης της χώρας θα ασχολούνται καθημερινά και απαρέγκλιτα με την τήρηση όλων των διαδικασιών και την ορθή αποστολή των δεδομένων. Ακόμη όμως κι αν αυτό συμβεί, δεν διευκρινίζεται τι θα γίνεται στην περίπτωση που κλείνει ένα σημείο πώλησης ή ανοίγει ένα καινούριο ή αν χάνεται ή καταστρέφεται ο εξοπλισμός.

Μια ακόμα εύλογη παρατήρηση αφορά στον χρόνο ολοκλήρωσης του έργου, που ορίζεται σε 46 μήνες και αν μη τι άλλο θεωρείται τεράστιος για έργο πληροφορικής – αφού βάσει λογικής όλες οι τεχνολογίες θα είναι παρωχημένες και κατά πάσα πιθανότητα μη λειτουργικές το 2022.

Ακόμα, η αναφορά σε «σύστημα επιχειρηματικής ευφυΐας (BI)» κρίνεται μάλλον υπερβολική. Με δεδομένο ότι «επιχειρηματική ευφυΐα είναι η διαδικασίαΟ ορισμός παροχής ακριβούς και χρήσιμης πληροφορίας στα κατάλληλα στελέχη λήψης αποφάσεων εντός του αναγκαίου χρονικού πλαισίου για να υποστηρίξει την αποτελεσματική λήψη απόφασης», είναι απορίας άξιο γιατί ένα σύστημα στατιστικής καταγραφής απαιτεί ΒΙ.

Βάσει προδιαγραφών, πάντως, ακόμη και μία ολιγομελής προγραμματιστική ομάδα θα μπορούσε να υλοποιήσει το λογισμικό σε ορίζοντα 4-6 μηνών με κόστος από €150.000-250.000.

Μια ακόμα απορία που προκύπτει διαβάζοντας το κείμενο είναι ότι ζητείται από τους υποψήφιους αναδόχους να εκτελέσουν live demo του εξοπλισμού «εντός 10 ημερών από την κοινοποίηση του αιτήματος». Πώς όμως θα γίνει demo μιας λύσης που δεν υπάρχει ούτε καν ως προσχέδιο;

Εξάλλου, στο κείμενο αναφέρεται η υλοποίηση «προηγμένων υπολογιστικών υποδομών ιδιωτικού νέφους (private cloud) του νέου Κέντρου της Δημόσιας Διοίκησης» χωρίς περαιτέρω αναφορά στο κόστος δημιουργίας και συντήρησης, το οποίο επίσης θα βαρύνει τα δημόσια ταμεία.

Κι αν κάποιος το προσέφερε δωρεάν;

Οι διαχειριστές του blog «Η Πληροφορική στην Ελλάδα» προσφέρονται μάλισταΔωρεά του ιδρύματος ComputersGr 15.600.000€ προς την ΕΔΕΤ και το Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής | Η Πληροφορική στην Ελλάδα να αναπτύξουν χωρίς κανένα κόστος για το Δημόσιο μια online πλατφόρμα βασισμένη στο Cloud, όπου μπορούν να καταχωρούνται και να παραμένουν δημόσια όλα τα στοιχεία κυκλοφορίας των εντύπων.

Oι διαχειριστές του blog «Η πληροφορική στην Ελλάδα» προσφέρονται να αναπτύξουν το λογισμικό χωρίς κανένα κόστος για το δημόσιο

Το inside story επικοινώνησε με τους υπεύθυνους του blog. «Η προσφορά μας ήταν πραγματική και έγινε μετά από αρκετές ώρες ενασχόλησης και ανάλυσης της διακήρυξης» μας είπαν, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι δεν έχουν καμία εμπλοκή, ούτε είχαν γνώση του έργου ή των αναγκών πριν την προκήρυξή του, αλλά και ότι δεν έχουν κανένα επαγγελματικό ή εμπορικό συμφέρον που να σχετίζεται με το συγκεκριμένο έργο.

Μας τόνισαν επίσης ότι θέλουν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους. «Το ComputersGR ξεκίνησε ως ένα προσωπικό Blog το 2009 και στα χρόνια λειτουργίας του συγκέντρωσε γύρω του μια ομάδα φίλων επαγγελματιών ή ερασιτεχνών με κοινές απόψεις και αγάπη για το αντικείμενο. Καταγράφουμε γεγονότα και πληροφορίες για τον κλάδο μας και χρησιμοποιούμε την ανωνυμία του διαδικτύου ως τρόπο επικοινωνίας και έκφρασης των σκέψεων και των προτάσεών μας». Αν πάντως υπάρξει πραγματικό ενδιαφέρον για τις προτάσεις τους, δεσμεύονται να ενεργοποιήσουν τους άμεσα ενδιαφερόμενους εμπορικά, ώστε για να συμμετέχουν – προφανώς επώνυμα – και να βοηθήσουν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση.

Η πρότασή τους βασίζεται στους εξής άξονες:

  1. Τα τελικά σημεία πώλησης δεν έχουν γνώσεις μηχανογράφησης κατά πλειοψηφία και το μόνο αντικείμενο που χρησιμοποιούν στις επιχειρήσεις τους είναι μια ταμειακή συσκευή.
  2. Τα τελικά σημεία πώλησης θα αλλάξουν τις ταμειακές μηχανές τους ούτως ή άλλως μέσα στα επόμενα 4-5 χρόνια (χαρακτηριστικό όλων των ταμειακών).
  3. Υπάρχουν νέες τεχνολογικά ταμειακές μηχανές που συνδέονται αυτόματα στο διαδίκτυο και αποστέλλουν δεδομένα με εξαιρετικά χαρακτηριστικά και χωρίς υψηλό κόστος.
  4. Το μέγεθος των 10.300 σημείων πώλησης είναι αρκετά μεγάλο και οποιοσδήποτε κατασκευαστής ή εισαγωγέας θα επιδίωκε τόσο υψηλό αριθμό πωλήσεων.
  5. Τα δεδομένα προς αποστολή/παραλαβή από τα σημεία πώλησης είναι της τάξης των KB (μόνο) ημερησίως και άρα μπορούν να εξυπηρετηθούν από οποιαδήποτε διασύνδεση διαδικτύου.
  6. Δεν πρέπει να πληρώνουν οι φορολογούμενοι τη μηχανογράφηση ενός εμπορικού κλάδου, ακόμη και αν αφορά τον τύπο.
  7. Ο έντυπος τύπος (εφημερίδες-περιοδικά) σε παγκόσμιο επίπεδο συρρικνώνεται και άρα είναι άδικο να επενδύουμε ως χώρα σε τέτοιου ύψους έργα ΤΠΕ σε έναν τομέα που δεν αναπτύσσεται. Υπάρχουν τόσες άλλες σοβαρές ανάγκες στον δημόσιο τομέα (π.χ. Δικαιοσύνη).

Η πρόταση, με μηδενικό – όπως διαρκώς μας τονίζουν – κόστος για το Δημόσιο, συνίσταται στην προκήρυξη μιας απλής διαγωνιστικής διαδικασίας για την προμήθεια ταμειακών μηχανών με δυνατότητα σύνδεσης στο Cloud. Όπως μάλιστα μας διευκρινίζουν, στην ομάδα τους, ως επαγγελματίες πληροφορικής, δεν συμπαθούν τις ταμειακές μηχανές, καθώς τις τοποθετούν τεχνολογικά στην κατηγορία «Νεάντερταλ», αλλά θεωρούν ότι για το συγκεκριμένο έργο θα μπορούσαν κάλλιστα να κάνουν την απαιτούμενη δουλειά.

Εφόσον λοιπόν οι προμηθευτές/κατασκευαστές ταμειακών υποβάλουν τις προτάσεις τους για την επιλογή της βέλτιστης μηχανής, η ομάδα θα συνεργαστεί με αυτόν που θα κερδίσει για την υλοποίηση της πλατφόρμας με τις δυνατότητες που περιγράφονται στην υφιστάμενη προκήρυξη. Όπως μας είπαν «τα δεδομένα πωλήσεων θα μεταφέρονται αυτόματα στο Cloud και χωρίς άλλη διαδικασία με το που θα “παίρνει Ζ”, θα κλείνει δηλαδή το ταμείο στο κάθε σημείο».

Τα δημόσια ταμεία μάλιστα δεν θα επιβαρυνθούν αν το κόστος της ταμειακής που θα συνδέεται στο Cloud – το οποίο, σημειωτέον, δεν θα υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος μιας συμβατικής – βαρύνει την εκάστοτε επιχείρηση που πουλάει Τύπο, καθώς ούτως ή άλλως θα άλλαζε μηχανή μέσα στην επόμενη τετραετία. To ίδιο ισχύει και για την πρόσβαση στο internet, την οποία σήμερα διαθέτουν όλες σχεδόν οι επιχειρήσεις (λόγω POS) και αναμένεται να επεκταθεί περαιτέρω.

Με αυτό το σκεπτικό, το μοναδικό κόστος για το Δημόσιο θα ήταν η υποδομή Cloud, η οποία ούτως ή άλλως στην προκήρυξη αναφέρεται ότι θα διατεθεί δωρεάν. Ρωτώντας τους αν θα ήταν διατεθειμένοι να υλοποιήσουν την πρόταση στην απίθανη περίπτωση που γινόταν δεκτή από το υπουργείο, μας απαντούν ότι ως επαγγελματίες του κλάδου είναι διατεθειμένοι να συμβάλουν με κάθε τρόπο στην υλοποίηση, αλλά και να στηρίξουν την προσπάθεια οποιασδήποτε άλλης ομάδας. Απευθύνουν μάλιστα ανοιχτή πρόσκληση σε προγραμματιστές και ανθρώπους που αγαπούν τα ανοιχτά δεδομένα και το λογισμικό ανοικτού κώδικα, το ΕΕΛ/ΛΑΚΟργανισμός Ανοικτών Τεχνολογιών και οποιονδήποτε άλλο οργανισμό να συνδράμει προς αυτή την κατεύθυνση, όχι μόνο για το συγκεκριμένο έργο αλλά για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα.

Οι φωτογραφικές διατάξεις

Επικοινωνήσαμε με έμπειρα στελέχη του κλάδου, αλλά και επαγγελματίες που μας τόνισαν αρκετές προχειρότητες, αβλεψίες και ενδεχομένως φωτογραφικές διατάξεις της προκήρυξης.

Ειδικοί από τον κλάδο της πληροφορικής μιλούν επωνύμως για προχειρότητες στον διαγωνισμό και φωτογραφικές διατάξεις

Η γενική αίσθηση είναι ότι δίνεται δυσανάλογα μεγάλη έμφαση στο hardware (tablets, PDA και συνδέσεις κινητής) και ελάχιστη σημασία στο software που θα είναι η βάση του έργου. Στο κείμενο του διαγωνισμού ζητείται «μια εύχρηστη εφαρμογή» χωρίς να ορίζονται τεχνικές προδιαγραφές, ενώ ενδεικτικό είναι ότι το λογισμικό συμμετέχει στη βαθμολόγηση της πρότασης με μόλις 5% επί του συνόλου, όταν π.χ. με 20% βαθμολογούνται τα τεχνικά χαρακτηριστικά των συνδέσεων κινητής. Ενδεικτικό είναι επίσης ότι με 25% βαθμολογείται η οργάνωση και η μεθοδολογία του έργου, και με επιπλέον 20% η «αποτελεσματικότητα, ετοιμότητα και επάρκεια της λύσης» – όταν αμφότερα κρίνονται με μάλλον υποκειμενικά κριτήρια.

Όσον αφορά τις τεχνικές προδιαγραφές του tablet, αυτές ταυτίζονται με του Lenovo Tab 4 LTE 7″ ZA380128PHΟι τεχνικές προδιαγραφές του, αν και αυτό δεν συνεπάγεται ότι δεν υπάρχουν κι άλλα μοντέλα που καλύπτουν τις προδιαγραφές (κατά πόσο θα συνεχίσουν να τις καλύπτουν έως το 2022 μένει να αποδειχθεί).

Όσον αφορά τις προδιαγραφές των PDA (300 συσκευές που θα διανεμηθούν στους εφημεριδοπώλες που δεν εργάζονται σε σταθερό σημείο), ταυτίζονται με του CipherLab RS31Οι τεχνικές προδιαγραφές του.

Φορητά barcode scanner με bluetooth συνδεσιμότητα κυκλοφορούν ελάχιστα στην εγχώρια αγορά, αλλά στην προκήρυξη «φωτογραφίζεται» το CipherLab 1500Οι τεχνικές προδιαγραφές του (λόγω διαστάσεων, αλλά και της ζητούμενης θερμοκρασίας λειτουργίας – έως 500C

Κάτι που προκύπτει και από τα σχόλιαΠληροφοριακό σύστημα Παρακολούθησης κυκλοφορίας εντύπων | ΕΔΕΤ Α.Ε Δια στη δημόσια διαβούλευση είναι η απαίτηση για λειτουργικότητα της συσκευής «σε θερμοκρασίες μέχρι 50 βαθμούς ενώ παράλληλα απαιτείται περιβαλλοντική πιστοποίηση ΙΡ42 που προδιαγράφει χρήση σε εσωτερικούς χώρους». Εδώ ελλοχεύουν υποψίες για φωτογράφηση συγκεκριμένου προϊόντος. Ο λόγος, όπως σημειώνει ο σχολιαστής, είναι ότι οι θερμοκρασίες αυτές υποστηρίζονται από βιομηχανικές συσκευές.

Αντίστοιχες υποψίες εγείρονται από τις προδιαγραφές του σαρωτή, για τον οποίον απαιτείται «αυτονομία τουλάχιστον 40 ωρών». Όπως σημειώνεται σε άλλο σχόλιο, «για σαρωτές τόσο μικρού μεγέθους οι τυπικές αυτονομίες δεν ξεπερνούν τις 12 ώρες, ενώ μεγαλύτερη αυτονομία συνεπάγεται μπαταρία μεγαλύτερου μεγέθους και άρα συσκευή μεγαλύτερων διαστάσεων από την ζητούμενη».

Μια ακόμη αμφιλεγόμενη – ίσως φωτογραφική – παράμετρος της προκήρυξης επισημαίνεται από έτερο σχολιαστή: «ο ανάδοχος κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών, να έχει ολοκληρώσει την υλοποίηση με επιτυχία τουλάχιστον ενός έργου στο οποίο να συμπεριλαμβάνεται η συλλογή και επεξεργασία στοιχείων σε κεντρικό πληροφοριακό σύστημα από τουλάχιστον 4.500 διαφορετικά σημεία και χρήστες μέσω 3G/4G».

Η εναλλακτική και πώς θα επιτευχθεί ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του Δημοσίου

Με αφορμή τη δημόσια τοποθέτηση του Θεόδωρου Καρούνου μέσω Twitter αναφορικά με τις διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις, το inside story ζήτησε την αναλυτική τοποθέτησή του για το ζήτημα.

Ο κ. Καρούνος, ερευνητής στο ΕΜΠTο site του εργαστηρίου NETwork Management & Optimal DEsign Laboratory και συντονιστής της Ομάδας Ανοιχτής Διακυβέρνησης στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου, μας είπε για το συγκεκριμένο έργο: «Έχει σχεδιαστεί από άτομα που δεν μπήκαν στον κόπο να κατανοήσουν το πρόβλημα που θέλουν να λύσουν. Προδιέγραψαν μια τεχνικά και επιχειρησιακά πολύπλοκη λύση που δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί παραγωγικά στα καταστήματα λιανικής που ήδη διαθέτουν ταμειακή μηχανή, ένα ή παραπάνω POS και συνήθως έναν υπάλληλο. Το πρόβλημα που θέλουν να λύσουν είναι ήδη λυμένο από τις εταιρείες διανομής προϊόντων που αναγκαστικά γνωρίζουν την ποσότητα των προϊόντων με τα οποία εφοδιάζουν κάθε κατάστημα λιανικής, πόσες πωλήσεις και πόσες επιστροφές έχουν από κάθε είδος. Εάν το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής ενδιαφερόταν να λύσει το πρόβλημα της μη απόδοσης του ΦΠΑ από μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων, θα συνεργαζόταν με το υπουργείο Οικονομικών για τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών. Με αυτή την προσέγγιση θα υπήρχε πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο για τον κύκλο εργασιών των καταστημάτων λιανικής και των προμηθευτών τους, ενώ το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής θα ενημερωνόταν σε πραγματικό χρόνο για τις πωλήσεις των εντύπων. Θα μπορούσαν επίσης να ενθαρρύνουν τις εταιρείες του κλάδου να ενοποιήσουν POS και ταμειακές μηχανές, με προφανή οφέλη για πολλούς κλάδους της οικονομίας».

Όσον αφορά τη σκοπιμότητα της επιλογής του έργου έναντι άλλων, ο κ. Καρούνος σημειώνει: «Αντί το υπουργείο να προδιαγράφει προβληματικά έργα με φωτογραφικές διατάξεις θα έπρεπε να αξιοποιεί την εμπειρία των εταιρειών Πληροφορικής, τα εκατοντάδες ικανά στελέχη πληροφορικής του δημόσιου τομέα και τα σχετικά εργαστήρια στα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, για να σχεδιάσει έργα μέσα από σύντομη διαβούλευση στο opengov.gropengov.gr – το οποίο παρεμπιπτόντως έχει μείνει όπως ήταν όταν υλοποιήθηκε, το φθινόπωρο του 2009. Έργα που θα έλυναν κρίσιμα προβλήματα όπως η μη απόδοση ΦΠΑ, η φοροαποφυγή, η εισφοροδιαφυγή, η λαθρεμπορία καύσιμων αλλά και η απλοποίηση και η ψηφιοποίηση πολλών διαδικασιών. Οι πολύτιμοι πόροι του Προγράμματος Δημοσιών Επενδύσεων δεν έπρεπε να σπαταλιούνται σε έργα αυτού του είδους, επιπλέον τα πιο πολλά έργα πληροφορικής θα έπρεπε να είναι αυτοχρηματοδοτούμενα».

Ο Θεόδωρος Καρούνος συνοψίζει μάλιστα τις βασικές αρχές που θα έπρεπε να διέπουν όλα τα έργα πληροφορικής του δημόσιου τομέα:

1. Έμφαση στις λειτουργικές προδιαγραφές που απλοποιούν και ψηφιοποιούν κρίσιμες υπηρεσίες του δημόσιου τομέα με μετρήσιμα ποσοτικά και ποιοτικά αποτελέσματα. Αποφυγή των λεπτομερών τεχνικών προδιαγραφών που οδηγούν πολλές φορές σε φωτογραφικές διατάξεις υπέρ συγκεκριμένων προμηθευτών.

2. Υποχρεωτική χρήση ανοιχτών προτύπων, διαλειτουργικότητας και ανοιχτού λογισμικού. Κλασικά παραδείγματα το έργο Joinupjoinup.ec.europa.eu της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και o «Οδηγός Μετάβασης σε Ανοιχτό Λογισμικό».

3. Μακροχρόνια συμβόλαια για την τεχνική υποστήριξη της καλής λειτουργίας και της χρήσης των πληροφοριακών συστημάτων με αυστηρό και διαφανές πλαίσιο παρακολούθησης σε συνεργασία με τις συναρμόδιες μονάδες των φορέων του δημοσίου.

Όπως σχολιάζει, «μελετώντας τις προδιαγραφές των έργων που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν προκύπτει οποιοσδήποτε συνολικός σχεδιασμός, ενώ αναδεικνύεται η προχειρότητα και η βιασύνη». Η έλλειψη συνέχειας στις διαδικασίες σχεδιασμού, υλοποίησης και παρακολούθησης έργων πληροφορικής «παίρνει ακραίες μορφές με τις συνεχείς και ασυντόνιστες παρεμβάσεις από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία για την εξυπηρέτηση μικροσυμφερόντων των υποψηφίων προμηθευτών», όπως τονίζει ο κ. Καρούνος. Με αυτό τον τρόπο, όχι μόνο η πολιτεία αδυνατεί να ρυθμίσει την αγορά πληροφορικής, αλλά αντίθετα οι επιλογές της κυβέρνησης ρυθμίζονται από τους προμηθευτές που έχουν πρόσβαση στις διαδικασίες σχεδιασμού των έργων που τους ενδιαφέρουν.

Η λύση που προτείνει ο κ. Καρούνος είναι οι Διευθύνσεις Πληροφορικής των υπουργείων να αποκτήσουν σύγχρονη δομή και να ενισχυθούν με τα ικανότερα στελέχη που διαθέτει ο δημόσιος τομέας ώστε να εποπτεύουν αποτελεσματικά όλους τους φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που υλοποιούν έργα πληροφορικής. Ισχυρίζεται επίσης ότι το νεοσύστατο υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής θα έπρεπε να καταργηθεί και οι αρμοδιότητες του να μεταφερθούν στα υπουργεία από τα οποία είχαν αφαιρεθεί. «Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα ικανό στέλεχος στο Γραφείο του Πρωθυπουργού, με μόνη αρμοδιότητα τον συντονισμό των συναρμόδιων υπουργείων στα θέματα ψηφιακής πολιτικής ώστε να εφαρμόζονται οι κοινές σχεδιαστικές αρχές».

Από πηγές του υπουργείου τονίζεται ότι το συγκεκριμένο έργο θα ωθήσει όλες τις εφημερίδες στην υιοθέτηση του γραμμωτού κώδικα. Βέβαια, η πλειονότητά τους διαθέτει ήδη barcode από την εποχή που λειτούργησε το κιόσκι διανομής Τύπου στο Ελ. Βενιζέλος και απαίτησε από τους εκδότες την ύπαρξη του, ώστε να σκανάρονται τα έντυπα όπως τα υπόλοιπα είδη. Πρακτική που γρήγορα υιοθέτησαν μικρότερα και μεγαλύτερα σημεία διανομής και πλέον ακολουθούν και τα περισσότερα περίπτερα με τον υφιστάμενο εξοπλισμό.

Μια ματιά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων μας πείθει ότι οι περισσότερες διαθέτουν ήδη barcode.

Όλες οι ευρείας κυκλοφορίας εφημερίδες, μάλιστα, τοποθετούν τον γραμμωτό κώδικα πολύ κοντά στον λογότυπό τους. Μοναδικές εξαιρέσεις, η Kontra News και το Μακελειό που τοποθετούν το barcode στο οπισθόφυλλο, ενώ η μοναδική εφημερίδα χωρίς barcode είναι η Ελεύθερη Ώρα, φοβούμενη προφανώς το χάραγμα του θηρίου.

SHARE

Περισσότερα

MORE iPEOPLE

TOP LINE

O Γιώργος επιστρέφει στη ηγεσία του ΠΑΣΟΚ;
Ο Κυριάκος με τον Τατσόπουλο ξορκίζει το φαντάσματα των Καραμανλικών
Αφήσαμε βορά στους Κατσιαπλιάδες Αγανακτισμένους τον Παπανδρέου
Eνώ καταρρέουν οι τράπεζες η Μέρκελ χαρίζει τις συντάξεις και ο Τσίπρας κατοχικό δάνειο και αποζημιώσεις
ΡΟΥΒΙΚΩΝΑΣ>Τι πετύχαμε που παρατήσαμε τον δρόμο κι εμπιστευτήκαμε τον ΣΥΡΙΖΑ;
Aνοίγουν τους λογαριασμούς του Σημίτη, κολλητός του Ακη στην ΕΡΤ, κολλητός του Κόκκαλη υμνεί Τσίπρα!
ΕΚΤΑΚΤΟ>To Βloomberg σπάει πλάκα με το πεπετζίδικο σχέδιο για τα κόκκινα δάνεια!
Το Κουρδιστό Πορτοκάλι στηρίζει το Facebook στον αγώνα του κατά George Soros
Το απύθμενο θράσος ενός «ειδικού συνεργάτη»
Στο ονειρικό luxurious καταφύγιο της Αρίστης
Zητάνε από τον Στουρνάρα να γίνει φακίρης των κόκκινων δανείων!
Οι εγχώριοι ολιγάρχες που υποκλίθηκαν στην γενετήσια ορμή του Αλέξη και ο Σόρος