kourdistoportocali.comPeopleHealthΠολιτική Υγείας για τον Καρκίνο

καρκίνος

Πολιτική Υγείας για τον Καρκίνο

Γράφει η Κατερίνα Μαχαιρά

Ο καρκίνος παγκοσμίως έχει καταγραφεί ως η ασθένεια που αποτελεί απειλή για την δημόσια υγεία και την οικονομία, καθώς 1/6 γυναίκες και 1/5 άνδρες νοσούν. Στην διαπίστωση αυτή το 2009 θεσπίστηκε η Ευρωπαϊκή Σύμπραξη για τον Καρκίνο και το 2012 / 2013 στις συναντήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αποφασίστηκαν: Η ανάπτυξη Σχεδίου Δράσης και η Ανάπτυξη Καταγραφής και δημιουργίας Εθνικών Αρχείων Νεοπλασιών.

Ο σκοπός της δημιουργίας των Εθνικών Αρχείων / Μητρώων, η ονομασία εξαρτάται από χώρα σε χώρα, είναι η συλλογή στοιχείων και καταγραφής της εξέλιξης της νόσου. Η συλλογή των στοιχείων από τον πληθυσμό μέσα από τα κέντρα ροής, δηλαδή , νοσοκομεία, κλινικές , παθολογοανατομικά εργαστήρια, είναι ύψιστης σημασίας για την πολιτική που θα αναπτύξει το κράτος , για την μείωση της εξάπλωσης της νόσου και την προστασία του πληθυσμού.

Χώρες όπου αντιλήφθηκαν εγκαίρως την σημασία των Εθνικών Αρχείων Νεοπλασιών (ΕΑΝ), και ανέπτυξαν ισχυρό πολιτικό κίνητρο, και προχώρησαν στην δημιουργία τους, παρατήρησαν σημαντική μείωση των κρουσμάτων σε ετήσια βάση. Η ανάλυση των στατιστικών στοιχείων που προκύπτουν από την καταγραφή, δίνουν την δυνατότητα να υπάρξει στοχευμένο πρόγραμμα πρόληψης . Είναι κοινά αποδεκτό πως η πρόληψη είναι το ισχυρό και μοναδικό όπλο κατά του καρκίνου. Τα στοχεύμενα προγράμματα όμως , είναι αυτά που έχουν το μέγιστο αποτέλεσμα , και αυτό επιτυγχάνεται μόνο μέσω της καταγραφής και ανάλυσης των δεδομένων.

Συγκεκριμένα , για τον καρκίνο του μαστού, η διεθνής έκθεση για τις καρκινικές νόσους είναι η GLOBOCAN του Διεθνούς Οργανισμού για την Έρευνα του Καρκίνου (IARC), που αποτελεί τμήμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας του Ο.Η.Ε.. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για όλες τις καρκινικές νόσους τόσο σε παγκόσμιο, όσο και σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Ειδικότερα, όσον αφορά τον καρκίνο του μαστού, από την έκθεση αυτή προκύπτουν τα παρακάτω στοιχεία:

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα νέα κρούσματα καρκίνου αποτελούν το 22,9% του συνόλου των κρουσμάτων καρκίνου στις γυναίκες (1ος πιο συχνός καρκίνος) και το 10,9% των κρουσμάτων καρκίνου και στα δύο φύλα συνολικά (2ος πιο συχνός καρκίνος μετά τον καρκίνο των πνευμόνων).

Ο καρκίνος του μαστού αποτέλεσε την 5η αιτία θανάτου μεταξύ όλων των καρκίνων με ποσοστό 6,1%, αλλά την πιο συχνή αιτία θανάτου από καρκίνο μεταξύ των γυναικών με ποσοστό 13,7%, τόσο στις αναπτυσσόμενες, όσο και στις ανεπτυγμένες περιοχές του πλανήτη.

Όταν τα παραπάνω υψηλά ποσοστά εμφάνισης και θνησιμότητας του καρκίνου του μαστού συνδυαστούν με τα αποτελέσματα άλλων διεθνών μελετών που δείχνουν ότι η εφαρμογή προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου του πληθυσμού μειώνει σημαντικά το ποσοστό θνησιμότητας, συνειδητοποιεί κανείς την τεράστια σημασία των προληπτικών διαγνωστικών εξετάσεων για την ασθένεια αυτή, καθώς και την σημασία των ΕΑΝ.

Κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η πρώιμη διάγνωση του καρκίνου του μαστού είναι το βασικότερο όπλο στην αντιμετώπισή του. Είναι χαρακτηριστικό ότι το διαφορετικό ποσοστό επιβίωσης σε κάθε χώρα (π.χ. πάνω από 80% στη Βόρεια Αμερική, Σουηδία και Ιαπωνία και κάτω από 40% σε φτωχές χώρες) εξαρτάται κυρίως από την ύπαρξη προγραμμάτων πρώιμης διάγνωσης της νόσου. Τα προγράμματα αυτά όμως έχουν αξία μόνο όταν η βάση της πυραμίδας είναι το ΕΑΝ.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η θνησιμότητα από καρκίνο παραμένει γενικά χαμηλότερη απ’ ότι στις αναπτυγμένες χώρες της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης, του Καναδά και της Ν. Ζηλανδίας. 

Μεταξύ 27 χωρών η Ελλάδα κατατάσσεται στην 19η θέση ως προς τους άνδρες και στην 23η θέση ως προς τη θνησιμότητα στις γυναίκες (Health at a Glance 2007: OECD indicators). Η ευνοϊκή θέση της χώρας μας είναι πλασματική.
Οι διαγνωστικές ελλείψεις και τα σφάλματα ταξινόμησης καθώς και οι δυσκολίες στη διαπίστωση και στην πιστοποίηση της αιτίας του θανάτου, οδηγούν κατά κανόνα σε υποεκτίμησης της ειδικής κατά αιτία θνησιμότητας. 

Για το λόγο αυτό ο καταλληλότερος τρόπος παρακολούθησης της διαχρονικής εξέλιξης της νόσου είναι η καταγραφή των περιπτώσεων καρκίνου μέσα από τα Αρχεία Νεοπλασιών σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο. Δυστυχώς, όμως στη χώρα μας δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία για την επίπτωση του καρκίνου και ως εκ τούτου η επιδημιολογική παρακολούθηση γίνεται έμμεσα μέσω των στοιχείων θνησιμότητας. 

Παρότι, το 2010, έγινε στην Ελλάδα, εξ αρχής η δημιουργία και το πλάνο λειτουργίας του Εθνικού Αρχείου Νεοπλασιών, ακόμη και σήμερα έπειτα από 4 νομοθετικές ρυθμίσεις και τροπολογίες , οι άμεσα εμπλεκόμενοι: διοικήσεις νοσοκομείων και ΕΑΝ , δεν έχουν ακόμη πλήρης συνεργασία με αποτέλεσμα η χώρα να μην είναι σε θέση να έχει αξιόπιστα στοιχεία και οι εκθέσεις που παρουσιάζει αφενός μεν να είναι πλασματικές αλλά κυρίως να μην αξιοποιούμε τα μέγιστα οφέλη για τους πολίτες. Η Ελλάδα και δεν έχει ακόμη αναπτύξει το ισχυρό πολιτικό κίνητρο που αναφέρθηκε παραπάνω όπως έχει γίνει σε άλλες χώρες.

Η αξία του ΕΑΝ, πέραν της προστασίας του πληθυσμού και των στοχευμένων προγραμμάτων πρόληψης είναι και η εξοικονόμηση πόρων, που σαν αποτέλεσμα έχει την ορθότερη κατανομή οικονομικών πόρων και κοινωνικής φροντίδας.

Η Κατερίνα Μαχαιρά είναι Φυσικοθεραπεύτρια Msc, με ειδικό ενδιαφέρον στην Υγεία των Γυναικών συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού, εγκυμοσύνη και στην βελτιστοποίηση των κρατικών υπηρεσιών υγείας/Δημόσιας Υγείας. Πρόεδρος του Επιστημονικού Τμήματος «Φυσικοθεραπεία στις Δυσλειτουργίες Πυελικού Εδάφους και στην Υγεία των Γυναικών» – Physiotherapy in Women’s Health / του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, Management in Health and Social Welfare, Υπεύθυνη σχεδιασμού Εθνικού Αρχείου Νεοπλασιών – έμφαση στην πρόληψη, Υπεύθυνη για τον Σχεδιασμό: «Εθνικό σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο»

 

SHARE

Περισσότερα

MORE PEOPLE