Επιτρέπει ο Ιουδαϊσμός τη Γενετική Μηχανική και τα Σχεδιασμένα Mωρά; [Genetic Engineering and Designer Babies?]
Όσον αφορά το πολύπλοκο και ευαίσθητο θέμα της χρήσης της γενετικής μηχανικής για την παραγωγή απογόνων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι υπάρχουν πολλές ιατρικές τεχνικές και μέθοδοι που αναφέρονται ως «γενετική μηχανική-genetic engineering», καθώς και διάφοροι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να επιλέξει να τις χρησιμοποιήσει.
Μια κοινή μέθοδος γενετικής μηχανικής είναι η χρήση της PGD (Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση-Preimplantation Genetic Diagnosis), η οποία περιλαμβάνει τον έλεγχο προεμφυτευμένων γονιμοποιημένων ωαρίων για να διαπιστωθεί εάν φέρουν συγκεκριμένες μεταλλάξεις που μπορεί να προκαλέσουν ορισμένες ασθένειες όπως η νόσος Tay-Sachs ή η κυστική ίνωση. Μετά τον έλεγχο, μόνο τα έμβρυα που διαπιστώνεται ότι δεν έχουν αυτές τις γενετικές μεταλλάξεις επιλέγονται για εμφύτευση.
By Yehuda Shurpin/Chabad.org
Πιο πρόσφατα αναπτυγμένες μέθοδοι περιλαμβάνουν την επεξεργασία γονιδίων CRISPR-Cas9, η οποία επιτρέπει την προσθήκη, την αφαίρεση ή την τροποποίηση γενετικού υλικού σε συγκεκριμένες θέσεις στο γονιδίωμα. Αν και αυτές οι μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξάλειψη διαφόρων μεταλλάξεων που προκαλούν ασθένειες, μπορούν επίσης θεωρητικά να χρησιμοποιηθούν για την επιλογή συγκεκριμένων επιθυμητών χαρακτηριστικών για το μελλοντικό μωρό.
Όπως είναι αναμενόμενο, αυτό οδηγεί σε κάθε είδους ηθικά και χαλαχικά διλήμματα.
Υποβοηθούμενες Αναπαραγωγικές Τεχνολογίες
Κάθε μέθοδος και διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων των πολλών που δεν αναφέρθηκαν εδώ, έχει το δικό της σύνολο πιθανών χαλαχικών ζητημάτων-halachic issues.
Επιπλέον, ως επί το πλείστον, όλες οι διάφορες μέθοδοι γενετικής μηχανικής εξαρτώνται από την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγική Τεχνολογία, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση, η οποία από μόνη της είναι γεμάτη με πιθανά χαλαχικά ζητήματα.
Σε περίπτωση μεγάλης ανάγκης, ορισμένες διαδικασίες μπορεί να επιτραπούν με την καθοδήγηση ενός ειδικού ραβίνου για να διασφαλιστεί ότι όλα γίνονται με χαλαχικά [halachically] αποδεκτό τρόπο.1
Υποθέτοντας ότι η πραγματική αναπαραγωγική διαδικασία γίνεται σύμφωνα με τη halachah, μπορούμε τώρα να στραφούμε στο γενικό ζήτημα της γενετικής μηχανικής.
Είναι τα πράγματα επιτρεπτά εξ ορισμού;
Όπως αναμένεται με τις νέες και αναδυόμενες τεχνολογίες, υπάρχει σημαντική συζήτηση σχετικά με την επιτρεπτότητα της γενετικής μηχανικής και, εάν επιτρέπεται, ποιες είναι οι παράμετροί της.
Τα διάφορα ζητήματα που εγείρονται για ηθικούς λόγους περιλαμβάνουν το «παιχνίδι του Θεού» και το γεγονός ότι είναι μια «ολισθηρή πλαγιά-slippery slope».
Ωστόσο, ορισμένοι χαλαχικοί ειδικοί 2 επισημαίνουν μια αρχή που διατυπώθηκε από τον Ραβίνο Yisrael Lipschutz, συγγραφέα του κλασικού σχολίου στο Mishnah γνωστό ως Tiferet Yisrael, το οποίο αναφέρει: «Οποιαδήποτε δραστηριότητα που δεν έχουμε λόγο να απαγορεύσουμε επιτρέπεται στη halachah χωρίς να χρειάζεται να βρούμε λόγο για την επιτρεπτότητά της, διότι η Τorah δεν αναφέρει κάθε επιτρεπόμενο πράγμα, αλλά μάλλον αναλύει μόνο εκείνα τα πράγματα που είναι απαγορευμένα».3
Έτσι, ελλείψει οποιουδήποτε πειστικού λόγου να πιστεύουμε ότι πολλές από αυτές τις διαδικασίες και τεχνικές είναι στην πραγματικότητα απαγορευμένες, μπορούμε να υποθέσουμε ότι επιτρέπονται.
Άλλοι ειδικοί, 4 ωστόσο, αντιτείνουν ότι το Tiferet Yisrael δεν αναφέρει ότι «όποτε δεν αναφέρεται απαγόρευση, επιτρέπεται». Αντίθετα, δηλώνει, «όποτε δεν βρίσκουμε λόγο για απαγόρευση…». Έτσι, σε μια κατάσταση όπου ακόμη και ο μέσος άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται διαισθητικά ότι ορισμένες πτυχές μπορεί να είναι αμφισβητήσιμες, δεν μπορεί κανείς απλώς να δηλώσει ότι η «προεπιλογή» είναι ότι επιτρέπεται πριν εξετάσει προσεκτικά τα ζητήματα.5
Σώζοντας μια Ζωή
Υπάρχει διαφορά μεταξύ της χρήσης γενετικής μηχανικής για τη θεραπεία μιας κληρονομικής ασθένειας και της χρήσης της για την αλλαγή των χαρακτηριστικών του παιδιού, όπως το ύψος, η επιδερμίδα, η νοημοσύνη, το χρώμα των μαλλιών κ.λπ.
Εάν γίνεται απλώς για τη θεραπεία ή την πρόληψη μιας κληρονομικής ασθένειας, τότε οι περισσότερες χαλαχικές αυθεντίες συμφωνούν ότι θα επιτρεπόταν, καθώς είναι παρόμοια με άλλες ιατρικές θεραπείες. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μια δυνητικά σωτήρια θεραπεία. Άλλωστε, υπάρχει ένας χαλαχικός κανόνας ότι το pikuach nefesh (σωτηρία μιας ζωής) υπερισχύει των περισσότερων απαγορεύσεων της Torah. 6
Συνεργασίες με τον Θεό
Τι γίνεται με τη χρήση γενετικής μηχανικής για μη ιατρικά πράγματα όπως το ύψος και το χρώμα των μαλλιών;
Ορισμένες αρχές υποστηρίζουν ότι, παρόλο που δεν έχουμε απόλυτη αυτονομία στη χρήση ιατρικών παρεμβάσεων (για παράδειγμα, η ευθανασία απαγορεύεται ακόμη και όταν το τέλος πλησιάζει), οι άνθρωποι χρησιμεύουν ως «συνεργάτες του Θεού στη διαδικασία της δημιουργίας».7
Με βάση αυτό, είναι της άποψης ότι «εάν οι τεχνολογίες επεξεργασίας γονιδίων χρησιμοποιούνται για την αλλαγή του χρώματος των μαλλιών με ελάχιστους ή καθόλου κινδύνους για την υγεία, τότε η halachah θα επέτρεπε σε ένα άτομο να χρησιμοποιήσει αυτήν την τεχνολογία για τον εαυτό του. Ωστόσο, εάν η χρήση αυτής της διαδικασίας σχετίζεται με ελάχιστους ή σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, τότε η halachah θα απαγόρευε τις διαδικασίες επεξεργασίας γονιδίων για την αλλαγή του χρώματος των μαλλιών ή την ενίσχυση της αθλητικής ικανότητας χωρίς έγκυρο ιατρικό ή ψυχολογικό λόγο. Ομοίως, η halachah θα απαγόρευε επίσης τις μη ιατρικές εφαρμογές επεξεργασίας γονιδίων στο γονιμοποιημένο ωάριο ή το παιδί τους».8
Άλλοι, ωστόσο, είναι της άποψης ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αυτές οι τεχνικές για μη ιατρικούς σκοπούς. Παρόλο που ο Θεός έδωσε ρητά στην ανθρωπότητα όχι μόνο την ικανότητα αλλά και την ευθύνη να θεραπεύει και να προλαμβάνει ασθένειες,
Footnotes
1.
See Nishmat Avraham, Even HaEzer 1:5.
2.
See John D. Loike and Rabbi Moshe D. Tendler, “Tampering with the Genetic Code of Life: Comparing Secular and Halakhic Ethical Concerns,” Ḥakirah, the Flatbush Journal of Jewish Law and Thought, vol. 18 (2014).
3.
Tiferet Yisrael, Yadayim 4:3, note 27.
4.
See Nishmat Avraham, Choshen Mishpat 425:2.
5.
See Nishmat Avraham ibid. for many proofs that the Torah held people accountable for actions even when there was no specific prohibition.
6.
Ibid.
7.
Ramban, Genesis 1:28.
8.
See Loike and Tendler, “Tampering with the Genetic Code of Life.”
9.
See Nishmat Avraham, Even HaEzer 1:5 and Choshen Mishpat 425:2.
10.
Talmud, Berachot 10a.
11.
Isaiah 38:1.
12.
See Loike and Tendler, “Tampering with the Genetic Code of Life.”
