Ο Jerome H. Powell, ο πρόεδρος της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed), εξέδωσε ένα αποθαρρυντικό μήνυμα την Παρασκευή, τονίζοντας ότι η Fed πρέπει να συνεχίσει να αυξάνει τα επιτόκια -και να τα διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα για λίγο- προκειμένου να επαναφέρει υπό έλεγχο τον υψηλότερο πληθωρισμό των τελευταίων δεκαετιών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, συνολικά οι νέες δηλώσεις Powell δεν έχουν καμία σχέση με την αισιοδοξία που εκπέμπει ο Λευκός Οίκος.
Από τους Financial Times
Ο ίδιος, παραδέχθηκε ότι η εκστρατεία της κεντρικής τράπεζας είναι πιθανό να έχει κόστος για τους εργαζόμενους και τη συνολική ανάπτυξη, αλλά υποστήριξε ότι η μη ανάληψη δράσης θα επέτρεπε στις αυξήσεις των τιμών να αποκτήσουν πιο μόνιμο χαρακτηριστικό στην αμερικανική οικονομία και να αποδειχθούν ακόμη πιο επώδυνες στην πορεία.
Την ίδια στιγμή, οι τιμές των μετοχών στη Wall Street βυθίστηκαν στον απόηχο των σχολίων του Powell. Ο δείκτης S&P 500 υποχώρησε 3,4%, στη χειρότερη ημερήσια επίδοσή του από τα μέσα Ιουνίου, και οι επενδυτές ομολόγων ξεκίνησαν να στοιχηματίζουν ότι η κεντρική τράπεζα θα αυξήσει τα επιτόκια περισσότερο από ό,τι περίμεναν.
Η πλήρης δέσμευση του Powell για την καταπολέμηση του πληθωρισμού άρχισε να ακυρώνει μια ιδέα που είχε διαρρεύσει μεταξύ των επενδυτών: Ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα θα μπορούσε να αυξήσει ελαφρώς τα επιτόκια φέτος αλλά στη συνέχεια να αρχίσει να τα μειώνει ξανά το επόμενο έτος. Αντιθέτως, ο πρόεδρος της Fed επανέλαβε τις απόψεις πολλών συναδέλφων του, υποστηρίζοντας ότι τα επιτόκια θα πρέπει να ανέβουν υψηλότερα και θα πρέπει να παραμείνουν σε ποσοστά που να περιορίζουν ελαφρώς την αμερικανική οικονομία, έως ότου ο πληθωρισμός ξεκινήσει να μειώνεται.
«Η αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών θα πάρει κάποιο χρόνο και απαιτεί τη δυναμική χρήση των εργαλείων μας προκειμένου να φέρουμε σε καλύτερη ισορροπία τη ζήτηση και την προσφορά», είπε συγκεκριμένα ο Powell σε ομιλία του την Παρασκευή. «Ενώ τα υψηλότερα επιτόκια, η βραδύτερη ανάπτυξη και οι πιο ήπιες συνθήκες στην αγορά εργασίας θα μειώσουν τον πληθωρισμό, θα φέρουν επίσης κάποιο πόνο στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις». Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Αυτό είναι το ατυχές κόστος της μείωσης του πληθωρισμού».
Ο Powell έδωσε το παρών στο ετήσιο συνέδριο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Κάνσας Σίτι. Αυτή η παρουσία τού έδωσε την ευκαιρία να σηματοδοτήσει ξεκάθαρα τη δέσμευση της Fed να παλέψει κατά του πληθωρισμού, κάτι που πράγματι έκανε στη λακωνική και επίκαιρη ομιλία του των οκτώ λεπτών.
«Η διαδικασία δεν θα είναι ανώδυνη, και νομίζω ότι είναι πιο πεπεισμένος για αυτό», δήλωσε ο Neil Dutta, επικεφαλής των οικονομικών των ΗΠΑ στην Renaissance Macro Research. «Η πιθανότητα ύφεσης αυξάνεται, γιατί αυτή είναι η λύση στο πρόβλημα του πληθωρισμού. Αυτό λένε».
Ενώ οι κεντρικοί τραπεζίτες πέρασαν μεγάλο μέρος του περασμένου έτους λέγοντας ότι ελπίζουν να μειώσουν με πιο ήπιο τρόπο την αμερικανική οικονομία και να μην την οδηγήσουν σε ύφεση, οι παρατηρήσεις του Powell κατέστησαν σαφές ότι μια ανώμαλη προσγείωση θα ήταν ένα τίμημα που αξίζει να «πληρωθεί» για να επιστρέψει η σταθερότητα των τιμών στην Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Fed αύξησε τα επιτόκια από σχεδόν μηδέν τον Μάρτιο σε ένα εύρος από 2,25 έως 2,5% και οι επενδυτές αναμένουν οποιαδήποτε ένδειξη για το πόσο γρήγορα και πολύ θα αυξήσει η Fed τα επιτόκια τους επόμενους μήνες. Τα υψηλότερα επιτόκια καθιστούν πιο ακριβό τον δανεισμό χρημάτων για την ανέγερση ενός σπιτιού ή την επέκταση μιας επιχείρησης, επιβραδύνοντας την οικονομική δραστηριότητα και φρεσκάροντας, με αρνητικό τρόπο, την αγορά εργασίας. Αυτό μπορεί τελικά να βοηθήσει αρκετά στη μείωση της ζήτησης ώστε η προσφορά να καλυφθεί και οι αυξήσεις των τιμών να επιβραδυνθούν.
Ο Powell, ωστόσο, δεν είπε ποιος θα είναι ο ρυθμός της αύξησης των επιτοκίων που θα ακολουθηθεί, τονίζοντας ότι οι αξιωματούχοι της Fed θα παρακολουθήσουν τα εισερχόμενα οικονομικά στοιχεία καθώς θα αποφασίζουν εάν θα κάνουν μια τρίτη συνεχόμενη «ασυνήθιστη» μεγάλη αύξηση των επιτοκίων κατά τρία τέταρτα στη συνεδρίασή τους στις 20-21 Σεπτεμβρίου. Επανέλαβε ότι η Fed είναι πιθανό να επιβραδύνει τις αυξήσεις της «κάποια στιγμή», αλλά ανέφερε επίσης ότι «οι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν περισσότερη δουλειά να κάνουν» όταν επρόκειτο να περιορίσουν την οικονομία και να επαναφέρουν τον πληθωρισμό υπό έλεγχο.
Το συμπέρασμα που βγήκε από τις νέες δηλώσεις του Powell είναι ξεκάθαρο: Η Fed δεν είναι καθόλου κοντά στην κήρυξη της νίκης κατά του πληθωρισμού. Ενώ ο Powell χαιρέτησε την επιβράδυνση του τον Ιούλιο ως καλά νέα, είπε ότι δεν ήταν αρκετή για να διαπιστωθεί ότι η αποστολή της Fed βρίσκεται σε καλό δρόμο ως προς την εκπλήρωση του στόχου της.
«Η μείωση του πληθωρισμού για τον Ιούλιο είναι ευπρόσδεκτη, όμως η βελτίωση ενός μήνα υπολείπεται κατά πολύ από αυτό που θα πρέπει να δει η επιτροπή προτού είμαστε σίγουροι ότι ο πληθωρισμός κινείται προς τα κάτω», είπε, αναφερόμενος στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς που καθορίζει την πολιτική.
Ο δείκτης Προσωπικών Καταναλωτικών Δαπανών στις ΗΠΑ, αυτός που η Fed λαμβάνει υπόψη, αυξήθηκε κατά 6,3% κατά τη διάρκεια του έτους έως τον Ιούλιο, σημείωσε μια επιβράδυνση τον προηγούμενο μήνα, αλλά εξακολουθεί να είναι πολύ πάνω από τον μέσο όρο του 2% που επιθυμεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα. Οι αυξήσεις των τιμών δείχνουν ελπιδοφόρα σημάδια μείωσης για ορισμένους τύπους αγαθών, αλλά μεγάλο μέρος της πρόσφατης επιβράδυνσης οφείλεται στην υποχώρηση των τιμών των καυσίμων, οι οποίες είναι ασταθείς.
Το κυρίαρχο μήνυμα από τις παρατηρήσεις του Powell είναι ότι ο ίδιος και οι συνάδελφοί του είναι αφοσιωμένοι στη μάχη για χαμηλότερο πληθωρισμό, ακόμα κι αν αυτή η προσπάθεια είναι επώδυνη. Η τελευταία φράση της ομιλίας του φάνηκε να παραπέμπει στον προκάτοχό του, Paul Volcker, ο οποίος αύξησε απότομα τα επιτόκια τη δεκαετία του 1980 για να καταπνίξει τον πληθωρισμό και ο οποίος περιέγραψε λεπτομερώς την εκστρατεία του κατά του γρήγορου πληθωρισμού στην αυτοβιογραφία του, «Keeping at It», που δημοσιεύθηκε το 2018. «Θα συνεχίσουμε μέχρι να είμαστε σίγουροι ότι η δουλειά έχει ολοκληρωθεί», είπε ο Powell.
