Ήταν ξημερώματα της 11ης Δεκεμβρίου 2010 στην Κερατέα όταν ήχησαν οι σειρήνες της πολιτικής προστασίας. Ακολούθησαν οι καμπάνες των δύο εκκλησιών και το κάλεσμα για ξεσηκωμό στα μεγάφωνα αυτοκινήτων του δήμου: «Κερατιώτες, Κερατιώτισσες! Ελάτε όλοι τώρα στο Οβριόκαστρο! Αστυνομία και εργολάβοι επιχειρούν να καταλάβουν τον χώρο!». Ο 15χρονος τότε Γιάννης Μανιάτης θυμάται τη μητέρα του να μπαίνει πανικόβλητη στο δωμάτιο. Ως μαθητής δεν είχε ξαναπάει σε πορεία. Εκείνη την ημέρα, όμως, κατέβηκε με τα καλά του ρούχα στη λεωφόρο Λαυρίου.
Γράφει η Mata Hari
Τέτοιες σκηνές έγιναν καθημερινές τις επόμενες 128 ημέρες στην Κερατέα. Οι κάτοικοι αντέδρασαν στη δημιουργία χώρου υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στον λόφο του Οβριόκαστρου, πέντε χιλιόμετρα μακριά από την πόλη και με την παρότρυνση του δήμου και τοπικών παραγόντων κατέβασαν και τα παιδιά τους στους δρόμους. Η λεωφόρος έφραξε από αστυνομία και κατοίκους. Πολλές βραδιές στιγματίστηκαν από εκτεταμένα επεισόδια.
Κάπως έτσι ξεκινάει το ρεπορτάζ της Καθημερινής για Τα Παιδιά των 128 Ημερών της Κερατέας
Οι συντελεστές του ρεπορτάζ είναι>
Ρεπορτάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Φωτογραφία: ENRI CANAJ
Μοντάζ: ΓΩΓΩ ΜΠΕΜΠΕΛΟΥ
Γραφικά Βίντεο: ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΜΟΥΡΗΣ
Επιμέλεια Timeline: EYA TOMARA
Σχεδίαση σελίδας: VALENTINA VILLEGAS NIKAS
Πάμε τώρα στην απέλαση του προέδρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, Γεωργίου Βαρυθυμιάδη από τις τουρκικές αρχές οι οποίες νωρίτερα του είχαν αρνηθεί την είσοδο στη χώρα και τον κρατούσαν προσωρινά στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης.
Μάλιστα, ο κ. Βαρυθυμιάδης μιλώντας στον status fm 107,7, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «μου δήλωσαν ότι είμαι ανεπιθύμητος και επικίνδυνος για τη χώρα τους».
Σε επικοινωνία που είχε νωρίτερα το thestival.gr μαζί του, σημείωσε: «Με έχουν στα κρατητήρια του αεροδρομίου. Δεν μου έχουν εξηγήσει τον λόγο, δεν ξέρω τι έχει γίνει», ενώ στην πιο πρόσφατη επικοινωνία που είχε η ιστοσελίδα μαζί του, ο ίδιος ανέφερε: «Αυτή τη στιγμή με έχουν ακόμα στο κρατητήριο. Με ενημέρωσαν ότι σε λίγο θα με αφήσουν. Θα με απελάσουν από τη χώρα. Αν προλάβω την πτήση των 19:00 τότε στις 20:30 θα είμαι στην Αθήνα. Δεν φοβάμαι για μένα αλλά ανησυχώ μήπως δεν δικαιωθεί η θυσία των προγόνων μας».
Σύμφωνα με ανάρτηση της ίδιας της Ομοσπονδίας στο Facebook, ο κ. Γεώργιος Βαρυθυμιάδης μετέβη σήμερα στη γειτονική χώρα για να παραστεί, ως εκπρόσωπος του Ποντιακού Ελληνισμού, στην αυριανή Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στη Παναγία Σουμελά Τραπεζούντος και δεν του επετράπη η είσοδος στη χώρα, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής τα οποία συνέχισαν κανονικά το ταξίδι τους.
Διάβημα για τις εν λόγω ενέργειες των τουρκικών αρχών εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών στο οποίο αναφέρει: «Κατόπιν οδηγιών του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια, η Πρεσβεία στην Άγκυρα πραγματοποίησε έκτακτο διάβημα διαμαρτυρίας προς το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών αναφορικά με την καταχρηστική κράτηση και εντολή απέλασης εναντίον του Προέδρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΠΟΕ) Γιώργου Βαρυθυμιάδη.
Ο κ. Βαρυθυμιάδης μετέβη σήμερα στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου να παραστεί ως εκπρόσωπος του Ποντιακού Ελληνισμού, στην Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στη Παναγία Σουμελά Τραπεζούντας».
Θα αναρωτηθείτε πως συνδέονται αυτά τα δύο γεγονότα. Ο Γιώργος Βαρυθυμιάδης είναι ένα πρόσωπο με έντονη κοινωνική δράση στη περιοχή του Λαυρίου και του Αγίου Κωνσταντίνου. Οταν λέμε κοινωνική δράση εννοούμε ενεργός πολίτης όχι με τη στενή κομματική ή πολιτική έννοια. Είναι ένας επιχειρηματίας καυσίμων στη περιοχή, ο οποίος είναι δεμένος με τον τόπο του και την προστασία του. Στην μάχη της Κερατέας είχε πρωταγωνιστικό και στρατηγικό ρόλο μια και είναι άνθρωπος που σκέφτεται. Δηλαδή επικίνδυνος. Κι αυτό προφανώς κάποιοι δεν το του συγχώρεσαν ούτε και μπόρεσαν να το χωνέψουν. Αυτά και καλό 15Αύγουστο.
«Ξυπνούσα και κοιμόμουν με το μπλόκο», λέει στην «Κ» ο Γιάννης. «Είχα πάντα στο δωμάτιο ρούχα για το μπλόκο. Ηθελα τα αθλητικά μου για να τρέξω και ρούχα χωρίς κουκούλα».
Η μητέρα του, Γιόλα Κατσιέρη, κατέβαινε στις διαδηλώσεις με άλλους γονείς, όχι μόνο για να διαμαρτυρηθεί, αλλά και για να προσέξει μήπως τα παιδιά της συλλαμβάνονταν εάν βρίσκονταν στο λάθος σημείο ή «έκαναν τη βλακεία να σηκώσουν μια πέτρα».
«Παιχνίδια και όλα αυτά που έβλεπα με κάναν να θέλω να πάρω μια μολότοφ που δεν ήταν σωστό», λέει ο Γιάννης ξεκαθαρίζοντας ότι δεν συμμετείχε στις συγκρούσεις. Μια αδερφή του έκλαιγε στο σπίτι όταν άκουγε εκρήξεις. Ο ίδιος πάλι με τον καιρό κράτησε αποστάσεις από συνομηλίκους του που δεν ακολουθούσαν στις πορείες γιατί «δεν θέλαν να βοηθήσουν τον τόπο».
Γονείς ανησυχούσαν ήδη από τότε πώς οι ταραχές θα επηρέαζαν τα παιδιά τους. «Κι εγώ ένιωσα τεράστιο θυμό. Οτι κάποιος μας βίαζε», λέει η κ. Κατσιέρη. Επισημαίνει όμως ότι για τα παιδιά υπήρχε ο κίνδυνος να θεωρήσουν ότι «όλοι οι αστυνομικοί είναι κακοί, η αστυνομία είναι μόνο για να ασκεί βία σ’ εμάς». Γονείς, μαθητές, δάσκαλοι και τοπικοί παράγοντες με τους οποίους μίλησε η «Κ» επιβεβαιώνουν ότι αυτό συνέβη σε ορισμένες περιπτώσεις στην Κερατέα.
Τους περιμέναμε επί 14 χρόνια
Πολλά παιδιά μεγάλωσαν στην Κερατέα με την ιστορία της χωματερής. «Ξέραμε ότι θα είναι κακό για τον τόπο. Συχνά φοβόμασταν ότι θα έρθουν τα ΜΑΤ», λέει ο Σωτήρης Παπαθανασίου. Ηταν εννιά ετών όταν τελικά εμφανίστηκαν το 2010 τα μηχανήματα του εργολάβου συνοδευόμενα από κλούβες. Η προετοιμασία των κατοίκων όμως για εκείνη την ημέρα είχε ξεκινήσει από το 1996. Τότε αναφέρεται για πρώτη φορά η Κερατέα ως χώρος υποδοχής του 1/3 των απορριμμάτων της Αττικής. Στις χρονιές που ακολουθούν απορρίπτεται η πρόταση των κατοίκων για τοπική διαχείριση των απορριμμάτων και προχωρά η χωροθέτηση ΧΥΤΑ στην περιοχή του Οβριοκάστρου. Ο Δήμος Κερατέας διαθέτει κάθε χρόνο ειδικό κονδύλι για δικαστικές προσφυγές, ενημερωτικές συνεδρίες και πολιτιστικές εκδηλώσεις με χορούς και εκδρομές στον τόπο όπου επρόκειτο να φτιαχτεί ο ΧΥΤΑ. Στα σχολεία προβάλλονται σχετικά ντοκιμαντέρ και επιτροπές κατοίκων επισκέπτονται τη χωματερή της Φυλής.
Το 2009, μετά την επέμβαση των ΜΑΤ στο Γραμματικό για να κατασκευαστεί και εκεί ΧΥΤΑ, οι κάτοικοι της Κερατέας ξεκινούν να φυλάνε σκοπιά στον λόφο του Οβριοκάστρου. Από το σούρουπο έως την αυγή, σε εναλλασσόμενες βάρδιες παρατηρούν με κιάλια τη λεωφόρο Λαυρίου για κάποιο σημάδι των ΜΑΤ.
«Τις πρώτες μέρες του αγώνα τα παιδιά κλείσαν τα σχολεία. Ήταν μέσα στα πλαίσια του σχεδίου», λέει ο πρώην δήμαρχος Σταύρος Ιατρού.
Σύμφωνα με κατάθεση ανώτερου αξιωματικού της Ασφάλειας που είναι στη διάθεση της «Κ», το σχέδιο κινητοποίησης περιελάμβανε ενημέρωση πολιτών μέσω SMS, αποκλεισμό του δρόμου με οχήματα του δήμου, αλλά και διακοπή των μαθημάτων στα σχολεία και μεταφορά των μαθητών με δημοτικά λεωφορεία στο λόφο του Οβριοκάστρου. Οπως κατέθεσε ο αξιωματικός, εάν οι ενέργειες της πολιτείας εκδηλώνονταν μέχρι και το πρώτο 20ήμερο του Αυγούστου, οι κάτοικοι ανησυχούσαν ότι θα ήταν κλειστά τα σχολεία και δεν θα είχαν στη διάθεσή τους «τον όγκο και τον παλμό των μαθητών».
Ο Σταύρος Ιατρού, πρώην δήμαρχος, επιβεβαιώνει την κατάθεση του αστυνομικού. «Ηταν μέσα στα πλαίσια του σχεδίου, δεν μπορούμε να τα κρύψουμε αυτά τα πράγματα», λέει. «Οι μεγάλες τάξεις που είχαν και μια δυναμική θα έρχονταν μαζί με τους γονείς τους κι εμάς στην ειρηνική καθιστική διαμαρτυρία. Θέλαμε να διαπαιδαγωγηθούν στους κοινωνικούς αγώνες».
«Ακούγονταν τα μπαμ και οι μισοί έφευγαν από την τάξη και κατέβαιναν κάτω στο μπλόκο», λέει για τους μαθητές ο πρώην πρόεδρος στο σύλλογο γονέων και κηδεμόνων του Λυκείου Κερατέας Γιάννης Αδάμης.
Εκείνη την περίοδο ο Γιάννης Αδάμης ήταν πρόεδρος στον σύλλογο γονέων και κηδεμόνων του λυκείου Κερατέας. Επισκεπτόταν συχνά το σχολείο προσπαθώντας να κρατήσει τα παιδιά μακριά από τα μπλόκα. Δεν τα κατάφερνε πάντα.
«Ακούγονταν τα μπαμ και οι μισοί έφευγαν από την τάξη και κατέβαιναν κάτω. Είχαμε θέμα απουσιών και ζητήσαμε επιείκεια από τους δασκάλους», λέει. Δύο φορές οι μαθητές του λυκείου συνοδευόμενοι από γονείς και καθηγητές κατέβηκαν για να διαδηλώσουν ειρηνικά, ενώ είχε προηγηθεί συνεννόηση με την Αστυνομία για να μη συμβούν επεισόδια. «Τα παιδιά έδωσαν τον τόνο στα μέσα ενημέρωσης», λέει ο κ. Ιατρού. «Αυτά έβγαιναν μπροστά και μίλαγαν. Γιατί όταν ακούς ένα νέο παιδί είναι διαφορετικό».
Οι ρυθμοί ζωής των νοικοκυριών άλλαξαν. «Μέναμε μόνοι μας στο σπίτι. Οι γονείς μας έλειπαν όλη την ημέρα», λέει ο 9χρονος τότε Σωτήρης. «Η καθημερινότητα ήταν η δουλειά μου και ο αγώνας, τίποτα άλλο. Την οικογένεια την είχα παρατήσει τελείως στον αυτόματο πιλότο και η γυναίκα μου ερχόταν πολλές φορές κάτω γιατί έπρεπε να δείξουμε μια μαζικότητα», προσθέτει ο πατέρας του, Σταμάτης Παπαθανασίου. Πολλά παιδιά έμεναν στα σπίτια με τους παππούδες τους ή κατέβαιναν με τους γονείς τους στα μπλόκα ή τις συναυλίες σε ώρες που δεν ήταν τόσο πιθανό να συμβούν επεισόδια.
Ο κύκλος της βίας
Οι έφηβοι συμμετείχαν πιο συχνά και μετά το σχολείο στις διαδηλώσεις. «Οσο πιο μικρός είσαι δεν αισθάνεσαι τον κίνδυνο. Σ’ αρέσει που βλέπεις την ενεργοποίηση, τον κόσμο, την ένταση. Οντως είναι γοητευτικό. Οχι η βία, αλλά ότι είναι όλος ο κόσμος μαζί», λέει η 14χρονη τότε Ελένη Δημητρίου. Την πρώτη ημέρα της κινητοποίησης κατέβηκε στη λεωφόρο Λαυρίου και λέει ότι την χτύπησαν με κλομπ στην πλάτη. «Επαθα σοκ», λέει.
Τις επόμενες ημέρες η βία τροφοδοτούσε κι άλλη βία. «Κάποιοι νέοι το βράδυ κυρίως έκαναν επιδρομικές, καταδρομικές επιθέσεις, με αποτέλεσμα να εμποδίζουν τις αστυνομικές δυνάμεις και μια νύχτα σε μια καταδρομική ενέργεια έκαψαν τα μηχανήματα του εργολάβου», λέει ο Γιάννης Αργύρης, κάτοικος Κερατέας και απόστρατος της Πολεμικής Αεροπορίας. Ακόμη και σήμερα όμως κάποια πράγματα, σύμφωνα με ντόπιο, δεν λέγονται. «Μόνο μετά 15 χρόνια, όταν θα έχουν παραγραφεί», λέει.
Ο κ. Ιατρού αρνείται ότι οργανώθηκαν από τη δημοτική αρχή επιθέσεις με μολότοφ. «Ηταν κάτι που βγήκε αυθόρμητα από ένα σημείο και μετά», λέει. Παραδέχεται ακόμη ότι η κατάσταση είχε γίνει ανεξέλεγκτη. «Και πυροβολισμοί έπεσαν (σ.σ.: σύμφωνα με κατάθεση αστυνομικού από κυνηγετικές καραμπίνες αγνώστων) και η Αστυνομία φέρθηκε πολλές φορές βίαια. Δεν θα ξεχάσω ανθρώπους οι οποίοι είχαν αναφλεγεί (από τις μολότοφ). Οπως δεν θα ξεχάσω την ευθεία βολή στο πρόσωπο διαδηλωτή με καπνογόνο», λέει ο πρώην δήμαρχος.
Στις 8 Φεβρουαρίου 2011 οι συγκρούσεις μεταφέρονται για πρώτη φορά στα στενά της πόλης. Οι σειρήνες ηχούν ξανά. Ο τότε 15χρονος Γιάννης Μανιάτης θυμάται ηλικιωμένους να χτυπιούνται αναίτια μπροστά του. «Οχι ότι είμαι αναρχικός, αλλά κατάλαβα κάποιες αντιλήψεις και απόψεις που έχουν. Αυτοί μας βοήθησαν. Ασχετοι άνθρωποι κατέβαιναν από την Αθήνα και ήταν αυτοί που στην τηλεόραση τους λένε δολοφόνους και εγκληματίες και ξαφνικά έγιναν οι άνθρωποι που βοήθαγαν να κρατήσουν την πόλη μου μακριά από τη χωματερή», λέει. Αρκετοί αποπειράθηκαν να πλησιάσουν τότε τους διαδηλωτές, ακόμα και η Χρυσή Αυγή, αλλά οι κάτοικοι λένε ότι κράτησαν τις κινητοποιήσεις των παιδιών τους μακριά από πολιτικούς χώρους.
Η Σοφία Συρίγου, δασκάλα τότε στο 1ο δημοτικό σχολείο Κερατέας, παρατηρούσε ότι τα γεγονότα επηρέαζαν τα παιδιά. Ακόμη κι ένα χρόνο μετά τα επεισόδια, έβλεπε τα σημάδια. «Τους έλεγα να ζωγραφίσουν κάτι χριστουγεννιάτικο και ζωγράφιζαν ΜΑΤ και δακρυγόνα», λέει. Αρκετές από αυτές τις ζωγραφιές εκτέθηκαν από τους γονείς κατά την περίοδο των κινητοποιήσεων στα μπλόκα της Λεωφόρου Λαυρίου.
Οταν του ζητήθηκε να γράψει έκθεση για ένα σημαντικό γεγονός, ο 9χρονος τότε Σωτήρης Παπαθανασίου διηγείται: «Οι ασφαλίτες πήραν πολλές πινακίδες των αυτοκινήτων και από πίσω τα ΜΑΤ χτύπαγαν τα αμάξια με τα κλομπ. Τότε οι Κερατιώτες πήγαν και έκαναν χάλια το αστυνομικό τμήμα Κερατέας. Τώρα τελευταία γίνονται πολλά επεισόδια με καινούριες μολότοφ που έχουν μέσα και μπαρούτι». Τέσσερα χρόνια μετά, όταν τον συναντάμε στο σπίτι του λέει: «Σαν περίοδος πολέμου μου φάνηκε εμένα». Δίπλα του ο πατέρας του συμπληρώνει: «Είχαμε πόλεμο».
Προσαρμογή στην επόμενη μέρα
«Χτυπούσαμε τις καμπάνες για να μαζευτεί ο κόσμος για αντίσταση», λέει ο παπά-Σταμάτης.
Τελικά, στις 18 Απριλίου 2011, τα ΜΑΤ αποσύρθηκαν. Υστερα από διαπραγματεύσεις επιλέχθηκε η συμβιβαστική λύση νέας χωροθέτησης μονάδας διαχείρισης σύμμεικτων αστικών στερεών αποβλήτων στη θέση Φοβόλες, όπου βρίσκεται η παλιά χωματερή της Κερατέας. Μεγάλη μερίδα των ντόπιων όμως ήταν αντίθετοι και σε αυτήν την πρόταση. Ο σχετικός διαγωνισμός ανάθεσης του έργου σε ιδιώτες πάγωσε πριν από λίγους μήνες λόγω δημοτικών εκλογών. Σήμερα η νέα περιφερειάρχης Αττικής, Ρένα Δούρου, προτίθεται να τον ακυρώσει και να αναζητήσει νέους τρόπους διαχείρισης των απορριμμάτων.
Στον λόφο του Οβριοκάστρου, όπου θα γινόταν η χωματερή, οι ντόπιοι έφτιαξαν ένα ξωκλήσι. Το είχαν κάνει τάμα, λένε, για να μη θρηνήσουν θύματα. Σε μια βαθιά θρησκευόμενη κοινωνία άλλωστε ακόμα και οι ιερείς κατέβαιναν στα μπλόκα. «Αφού το ποίμνιό μου ήταν εκεί έπρεπε να είναι και ο ποιμένας», λέει ο παπα-Σταμάτης, ένας από τους ιερείς της Κερατέας.
«Το οφείλουμε στο Θεό που δεν είχαμε νεκρούς. Είχαμε φτάσει σε ακραίες καταστάσεις», λέει ο Γιάννης Αργύρης, απόστρατος της Πολεμικής Αεροπορίας που μας οδηγεί στο εκκλησάκι στην κορυφή του λόφου.
Καθώς διασχίζουμε τον κακοτράχαλο δρόμο μέχρι την κορυφή του λόφου, βλέπουμε ένα πανό των κατοίκων με την επιγραφή: «ΟΧΙ στη χωματερή, είμαστε Αρβανίτες! Δεν σκύβουμε κεφάλι!».
Κάθε Κυριακή μαζεύονται και στο «Απαρτο Κάστρο», μια καλύβα επί της λεωφόρου Λαυρίου. Εκεί συζητούν για ζητήματα της επικαιρότητας και για τα σκουπίδια. Και κάθε χρόνο, η πόλη γιορτάζει δύο επετείους: το ξεκίνημα των κινητοποιήσεων στις 11 Δεκεμβρίου και την αποχώρηση των ΜΑΤ στις 18 Απριλίου.
Την περασμένη Πέμπτη, στα πλαίσια της επετείου, πραγματοποιήθηκε σχετική ομιλία στον πολιτιστικό σύλλογο Χρυσή Τομή. Πλάι στον ομιλητή υπήρχε και ένα γλυπτό από δακρυγόνα που έφτιαξαν οι κάτοικοι. Στα σχέδιά τους έχουν τη δημιουργία ενός «μουσείου του αγώνα», όπου θα εκτεθούν και δεκάδες άδεια κελύφη δακρυγόνων που συνέλεξαν κατά τις 128 ημέρες.
Η προσαρμογή όλων των ανηλίκων στην επόμενη ημέρα όμως δεν ήταν πάντα εύκολη υπόθεση. «Μετά τα γεγονότα συνεχίστηκε να υπάρχει μια αντίδραση από την πλευρά των παιδιών. Δυστυχώς το είδα στο αθλητικό κομμάτι. Ηταν ευέξαπτα. Και το παραμικρό επεισόδιο πήγαιναν να το κάνουν μεγάλο. Εβλεπαν έναν αστυνομικό και θεωρούσαν ότι είναι συνέχεια των ΜΑΤ. Ακουγαν μια απόφαση από το κράτος και θεωρούσαν ότι είναι άδικη σαν αυτή που γίνεται εδώ», λέει ο κ. Αδάμης. Αυτή η αναστάτωση, όπως παρατηρεί, κράτησε τουλάχιστον έξι μήνες μετά την αποχώρηση των ΜΑΤ.
Στο δικαστικό σκέλος που ακολούθησε τα επεισόδια, αθωώθηκαν δύο ανήλικοι που είχαν κατηγορηθεί για συμμετοχή στις συγκρούσεις. Πάνω από 30 άτομα συνελήφθησαν ή κατηγορήθηκαν κατά τις 128 ημέρες και περισσότεροι από τους μισούς έχουν αθωωθεί μέχρι στιγμής. Εκκρεμούν κι άλλες δίκες, ενώ ο Σταύρος Ιατρού κατηγορείται μαζί με άλλους ως ηθικός αυτουργός και καθοδηγητής. «Είχαμε συνείδηση ότι ήμασταν αρχή», λέει για την περίοδο της δημαρχίας του. «Και εμείς ήμασταν κράτος και εξυπηρετούσαμε την τάδε κοινωνία».
Παρά τις ταραγμένες ημέρες, αρκετοί νέοι νοσταλγούν εκείνη την περίοδο. «Ελειπε η ομαδικότητα μετά, ότι κάθε βράδυ θα πηγαίναμε στα μπλόκα και θα συζητούσαμε. Οχι η βία όπως πιστεύουν πολλοί, ότι μάθαμε στον πόλεμο και αυτό μας λείπει. Εγώ δεν ήθελα μετά ούτε σε πορείες να κατεβαίνω για να μην το ξαναδώ μπροστά μου. Εβλεπα ΜΑΤ και άλλαζα δρόμο», λέει η 19χρονη σήμερα Ελλη Ιατρού.
Η Γιόλα Κατσιέρη λέει ότι δεν μετανιώνει για την παρουσία των παιδιών της στις κινητοποιήσεις. Κατά τη διάρκεια των 128 ημερών αλλά και έπειτα συζητούσε μαζί τους για τα γεγονότα. «Τους εξήγησα ότι δίνουμε όλους τους αγώνες αξιοπρεπώς στα πλαίσια της νομιμότητας, αλλά δεν κάνουμε πίσω σε αυτό που πιστεύουμε», λέει.
Ο 19χρονος σήμερα γιος της, Γιάννης, θυμάται τις συμβουλές των γονιών του. «Μου είπαν ότι υπάρχει μέση λύση και δεν πρέπει να διεκδικώ όλα τα πράγματα στη ζωή μου με τον τρόπο που είδα στο μπλόκο», λέει. «Αυτά που έβλεπα εγώ για μένα ήταν μόνο ξύλο. Δεν είχαν κάτι άλλο. Δεν ξέρω πώς θα είχα εξελιχθεί εγώ εάν έκανα αυτά που έβλεπα».
Ακολουθεί μία επιστολή που δημοσιεύθηκε εκείνη την περίοδο στο forkeratea.com την οποία συνυπογράφει ανάμεσα σε άλλους και ο Γιώργος Βαρυθυμιάδης.
18 Απρίλη 2011, μετά από 128 ημέρες Αγώνα τα ΜΑΤ αποχωρούν, η Κερατέα κερδίζει την Μάχη και γράφει Ιστορία.
Ο μοναδικός όρος που τέθηκε τότε, ήταν η άμεση συνάντηση της επιτροπής αγώνα με την Υπουργό ΠΕΚΑ Τίνα Μπιρμπίλη, με στόχο την γνωστοποίηση της πρότασης του δήμου για την διαχείριση των απορριμμάτων της ευρύτερης Λαυρεωτικής
(δήμος Λαυρεωτικής και Σαρωνικού).
Πιθανόν ο μοναδικός αυτός όρος να ήταν προσχηματικός, όμως για όλους εμάς που προσυπογράφουμε την επιστολή αυτή, η πρόταση του Δήμου Λαυρεωτικής, ήταν ο καλύτερος τρόπος για να εξαλείψουμε το καρκίνωμα του ΧΥΤΑ στο Οβριόκαστρο και να βγάλουμε τον Δήμο μας από την κατάσταση ομηρίας που διαρκεί από το 1996.
Ο αγώνας έπρεπε να συνεχιστεί ως την πλήρη αποδοχή της πρότασής μας για Αποκεντρωμένη Διαχείριση των Απορριμμάτων, με έμφαση στην Ανακύκλωση, στην Ανάκτηση και στην Κομποστοποίηση με ελάχιστο ή και καθόλου υπόλειμμα, πρόταση
οδηγός και για άλλους Δήμους να κάνουν το ίδιο, κλείνοντας την πόρτα σε μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και εξαλείφοντας φαινόμενα τύπου Φυλής και Λιοσίων.
Μόνο έτσι θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά ο «Περιφερειακός Σχεδιασμός».
Από τις πρώτες επαφές με τους αξιωματούχους του ΠΕΚΑ φάνηκε ένα κλίμα αμφισβήτησης που πολλές φορές έφθασε στα πρόθυρα ανοικτής ρήξης.
Επιχειρήματα
του τύπου:
«Δεν υπάρχει μέθοδος επεξεργασίας με λιγότερο από 50% υπόλειμμα»
«Δεν είναι βιώσιμη μία τόσο μικρή μονάδα διαχείρισης απορριμμάτων»
Και
ερωτήματα όπως:
«Μήπως μας κοροϊδεύετε;» κυριαρχούσαν σε κάθε συνάντηση.
Τελικά η ολοκληρωμένη πρόταση του Δήμου αποτυπώθηκε με την γνωστή σε όλους μας απόφαση
94 του Δημοτικού Συμβουλίου στις 27 Μαΐου 2011, που ψηφίστηκε από την συντριπτική πλειοψηφία των μελών του.
Ωστόσο αυτή η πραγματικά ρεαλιστική απόφαση δεν άρεσε σε κάποιους, ελάχιστους, οι οποίοι ίσως επεδίωκαν πολιτικά οφέλη ή ακόμα και λόγο ύπαρξης μέσα από την διαιώνιση του προβλήματος και της «εμπόλεμης» κατάστασης.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τα μη θεσμικά μέλη της Γραμματείας της
Συντονιστικής Επιτροπής συμφώνησαν στο σύνολο τους με την απόφαση του Δημοτικού
Συμβουλίου, θεωρώντας ότι, ο Αγώνας μετά την πρώτη νίκη θα έπρεπε να συνεχιστεί και με άλλους τρόπους έως ότου διασφαλιστεί πλήρως ότι η περιοχή μας δεν θα κινδυνεύσει πλέον να γίνει χωματερή ούτε τώρα ούτε και στο
μέλλον.
Η επιμονή της πόλης μας ότι υπάρχουν εφαρμόσιμες μέθοδοι επεξεργασίας απορριμμάτων συμβατές με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και με την προτεινόμενη έκταση των 50 στρεμμάτων, υποχρέωσε τελικά τους συνομιλητές μας στην Κυβέρνηση να αναθέσουν σε εμάς την ευθύνη για την ανεύρεση της κατάλληλης μεθόδου επεξεργασίας απορριμμάτων.
Ακολούθησαν πολύμηνες επαφές με εταιρείες κατασκευής σύγχρονων μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων και στην συνέχεια πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις σε χώρες όπου υπάρχουν οι ανάλογες εγκαταστάσεις.
Η ολοκλήρωση αυτής της έρευνας σχεδόν συνέπεσε με την αλλαγή της κυβέρνησης,
δίδοντάς μας την ιδανική ευκαιρία, στο κατάλληλο αυτό προεκλογικό κλίμα, να πετύχουμε την σύνταξη τροπολογίας για την
αλλαγή της χωροθέτησης.
Η τροπολογία αυτή με πολύ σημαντικές βελτιώσεις υπέρ μας, ψηφίστηκε τελικά τον Φεβρουάριο
του 2013 από τα τρία κόμματα της Συγκυβέρνησης και καταψηφίστηκε από το ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ, τους Ανεξάρτητους Έλληνες
και την Χρυσή Αυγή.
Υπήρξαν συντοπίτες μας (θεσμικοί και μη) που αγωνίστηκαν πολύ για την ψήφιση αυτής της τροπολογίας και άλλοι (ευτυχώς ελάχιστοι) που προσπάθησαν με φανατισμό ως την τελευταία στιγμή να την ακυρώσουν.
Σε κάθε περίπτωση η μη ψήφιση της τροπολογίας θα σήμαινε ότι η απειλή της επιστροφής των ΜΑΤ και τα 540
στρέμματα στο Οβριόκαστρο θα παρέμεναν για να στοιχειώνουν το μέλλον αυτού του τόπου.
Η τροπολογία αυτή δέχθηκε την αλλαγή της χωροθέτησης από την θέση Οβριόκαστρο
(Βραγόνι) στην Θέση Φοβόλες, από έκταση 540 στρέμματα (με τεράστια δυνατότητα επέκτασης της προβλεπόμενης χωματερής) σε 57 στρέμματα σε άμεση οπτική επαφή από την Λεωφόρο Λαυρίου και κάνοντας
ξεκάθαρη αναφορά στην απόφαση 94 του Δημοτικού Συμβουλίου.
Η τροπολογία αυτή έθετε μόνο έναν όρο για την υλοποίηση της Αλλαγής του Χώρου,
την περιβαλλοντική αδειοδότηση της νέας θέσης, κάτι που σήμαινε, ότι θα έπρεπε άμεσα να εκπονηθεί μία Μελέτη
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Η επόμενη κίνηση ήταν τώρα δική μας υπόθεση. Έπρεπε να αποδείξουμε και να
τεκμηριώσουμε επιστημονικά πλέον, μέσω της Περιβαλλοντικής Μελέτης, ότι η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου
μπορούσε να υλοποιηθεί.
Για λόγους ανεξάρτητους από την θέληση μας καθώς δεν έχουμε θεσμικό ρόλο και παρά
το γεγονός ότι το ζητούσαμε επίμονα και επιτακτικά, μόλις στις αρχές του Ιουνίου έγινε τελικά
κατορθωτό να ανατεθεί η Μελέτη αυτή σε κατάλληλο μελετητικό
γραφείο.
Ο αναγκαίος χρόνος ολοκλήρωσης της μελέτης είναι περίπου 45 ημέρες, κάτι που μας φέρνει επικίνδυνα κοντά σε
παράξενες ημερομηνίες.
Το καλύτερο θα ήταν η μελέτη να ήταν ολοκληρωμένη (και πιθανώς εγκεκριμένη) πριν
από την έναρξη του «Ανταγωνιστικού Διαλόγου» και την επικειμένη αλλαγή του Περιφερειακού Σχεδιασμού.
Το Ιδανικό θα ήταν το πρώτο στάδιο της μελέτης να είχε αρχίσει πολύ πριν την ψήφιση της ίδιας της
τροπολογίας και να χρησιμεύσει σαν στοιχείο ενημέρωσης του κόσμου και των κομμάτων της Βουλής.
Τώρα πρέπει όλοι μαζί, σε πνεύμα ενότητας και ομοψυχίας, όπως άλλωστε κάναμε πάντα στις ημέρες του
πολύμηνου αγώνα, να πιέσουμε για την ολοκλήρωση αυτής της μελέτης όσο πιο σύντομα γίνεται και οπωσδήποτε στην βάση
της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου.
Κι ας αναλάβει πλέον η Κυβέρνηση τις ευθύνες της κι ας επωμιστεί στο ακέραιο το ρίσκο μιας
ενδεχόμενης μη έγκρισης της.
Μέχρι τώρα η τοπική κοινωνία, και το σύνολο σχεδόν των Μελών του Δημοτικού
Συμβουλίου, επέδειξαν υπευθυνότητα και έμπρακτη εκδήλωση ενότητας, που
εκφράστηκε με την θετική στάση και ψήφο τους στα Δημοτικά Συμβούλια.
Για το κορυφαίο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων που είναι υπόθεση ζωής και
θανάτου για την περιοχή της Λαυρεωτικής,
αυτή η εποικοδομητική στάση θα θέλαμε
να τηρηθεί και στο άμεσο μέλλον, ως την οριστική επίλυση του
ζητήματος, παρά το γεγονός ότι μπαίνουμε
πλέον σε μια περίοδο έντονης προεκλογικής μάχης.
Τα εκλεγμένα θεσμικά όργανα του Δημοτικού Συμβουλίου, είτε ανήκουν στην συμπολίτευση είτε στην αντιπολίτευση, έχουν
την εξουσιοδότηση από την τοπική κοινωνία αλλά και την απόλυτη ευθύνη
στο ακέραιο από εδώ και πέρα, να προχωρήσουν και να ολοκληρώσουν αυτό το έργο.
Πιστεύουμε ότι σε αυτή την εκλογική διαμάχη δεν έχουμε κανένα λόγο να εμπλακούμε άμεσα ή έμμεσα σε πολιτικές
αντιπαραθέσεις, που μόνο καλό δεν κάνουν στην επίτευξη του τελικού στόχου για
τον οποίο όλοι οι δημότες αγωνίστηκαν. Σε καμία περίπτωση όμως αυτό δεν σημαίνει ότι
καταθέτουμε τα όπλα. Αντιθέτως πήραμε την πρωτοβουλία να δημιουργήσουμε έναν
φορέα πολιτών ανοιχτό στην τοπική κοινωνία του δήμου μας, με ανεξάρτητη φωνή,
που θα συνεχίσει να συνδράμει αποφασιστικά, στις προσπάθειες για την οριστική
λύση της διαχείρισης των απορριμμάτων στην περιοχή μας και καλούμε τους Πολίτες
της Λαυρεωτικής να ενεργοποιηθούν σε αυτή την προσπάθεια.
Το κάθε
πολιτικό πρόσωπο που θα ζητήσει την ψήφο του Λαού της Λαυρεωτικής,
θα κριθεί από το θετικό έργο του και την ενεργό συμμετοχή του στον κοινό Αγώνα και όχι
από υπόγειες ραδιουργίες ακυρώνοντας
στην πράξη την προσπάθεια όλων μας και
οδηγώντας ουσιαστικά την περιοχή μας σε επικίνδυνα μονοπάτια.
Πιστεύουμε
ότι η Αλήθεια και η Ενημέρωση είναι το ισχυρότερο όπλο ενός τίμιου και καθαρού
αγώνα. Πιστεύουμε επίσης ότι χρειάζεται πλέον άμεση και ειλικρινής
απάντηση σε όλες τις ερωτήσεις, στις
απορίες ή ακόμα και στις συκοφαντίες που γιγαντώθηκαν λόγω ελλιπούς ενημέρωσης.
Ως Φορέας
«Αδέσμευτοι
Πολίτες Λαυρεωτικής» πλέον, θα συνεχίσουμε
να υποστηρίζουμε επωνύμως κάθε
προσπάθεια για την επίτευξη της τελικής νίκης στην επίπονη προσπάθεια που
ξεκίνησε πριν από 17 χρόνια, για να μην γίνει η Λαυρεωτική ο
σκουπιδότοπος της Αττικής.
Δεν
έχουμε καμία πρόθεση να μετατρέψουμε το Φορέα αυτό σε «Δημοτικό Συνδυασμό» για
την διεκδίκηση της διοίκησης του Δήμου.
Αντίθετα θα συνεχίσουμε με κάθε τρόπο τον Αγώνα για να μην γίνει ο τόπος μας
χωματερή και θα αποτρέψουμε κάθε απόπειρα από οποιονδήποτε να καπηλευτεί αυτόν
τον Αγώνα στο πλαίσιο της επερχόμενης εκλογικής διαμάχης.
Δεν
έχουμε το θράσος να διεκδικούμε τον τίτλο της «Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα
Κατά του ΧΥΤΑ στην Κερατέα» που τόσο προκλητικά και αδιάντροπα καπηλεύτηκαν
κάποιοι ανώνυμοι. Είμαστε σίγουροι ωστόσο ότι όποτε και όταν χρειασθεί,
σύσσωμος ο Λαός της Κερατέας, όλοι πλέον οι πολίτες της Λαυρεωτικής, θα οργανώσουν και πάλι
την Συντονιστική Επιτροπή άμεσα,
όπως άλλωστε έγινε και τον Δεκέμβριο
του 2010.
Αν και ο αγώνας
όλων μας ήταν πρωτόγνωρος για την Ελλάδα, αυτό ωστόσο δεν μας δίνει το
δικαίωμα, ως ανταμοιβή, να απαιτούμε με
τρόπο προκλητικό και υπεροπτικό να
αποθέτουμε τα απορρίμματα μας ή το υπόλειμμα αυτών στην «αυλή» κάποιου άλλου
λιγότερο δυνατού ή
λιγότερο θαρραλέου.
Ο αγώνας αυτός δεν ήταν αγώνας εναντίον των άλλων Δήμων (του Κορωπίου,
της Φυλής, της Αθήνας, της Κηφισιάς ή του Πειραιά),
αλλά εναντίον των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, των Εθνικών Εργολάβων,
των Συντεχνιών και του σάπιου κατεστημένου που τα τελευταία 40
χρόνια μετέτρεψε τον τόπο μας σε Παρία και Ζήτουλα της Ευρώπης.
Με αγωνιστικούς χαιρετισμούς
Αδέσμευτοι Πολίτες
Λαυρεωτικής
Αργύρης
Ιωάννης
Βαρυθυμιάδης Γεώργιος
Μαγγανάς Κωνσταντίνος
Μητρογιάννης Αναστάσιος
Μιχάλης
Δημήτριος
Μπίνταρχας
Γεώργιος
Οικονομίδης
Γρηγόρης
Πέτσης
Χρήστος
Πόγκας Μελέτης
Πρίφτης
Σπύρος
Πυλαρινός
Δημήτριος
Ρέρρας
Αθανάσιος
Συρίγος
Γεώργιος
Σύρρος
Βάϊος
