Νέο λάδι στη φωτιά έριξε σήμερα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έβγαλε έναν ακόμα προκλητικό λόγο-διάγγελμα, μετά την απόφασή του να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά σε τζαμί. Χωρίς να υπολογίζει τις αντιδράσεις των ΗΠΑ, ΕΕ και UNESCO, ο Τούρκος πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι είναι δικαίωμα της Τουρκίας να μετατρέψει σε τέμενος την Αγιά Σοφιά. «Το ζήτημα της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί είναι το αποτέλεσμα της δίκαιης αποφασιστικότητάς μας. Λάβαμε αυτήν την απόφαση κοιτάζοντας τι θέλει το έθνος μας. Όπως κάναμε και στη Συρία, όπως κάναμε και στη Λιβύη και αλλού θα συνεχίσουμε το δίκαιο δρόμο μας για την οικοδόμηση της μεγάλης και ισχυρής Τουρκίας», δήλωσε ο Ερντογάν, συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της υψηλότερης γέφυρας της Τουρκίας, στην επαρχία Μπίτλις.
Εχθές, την καταδίκη της Ελλάδας για την απόφαση της Τουρκίας να μετατρέψει σε τζαμί την Αγιά Σοφιά εξέφρασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Στέλιο Πέτσα να χαρτογραφεί, λίγες ώρες αργότερα, τις επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης. Παράλληλα ο πρωθυπουργός, όπως έγινε γνωστό το μεσημέρι του Σαββάτου, ξεκίνησε γύρο τηλεφωνικών επικοινωνιών σε διεθνές επίπεδο προκειμένου να μεταφέρει την αποδοκιμασία της Ελλάδας για την προκλητική απόφαση Ερντογάν.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ήδη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στον οποίο εξέφρασε τη συμπαράσταση και την υποστήριξή του.
Όπως είπε ο κ. Πέτσας «θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να υπάρξουν συνέπειες για την Τουρκία». Σημείωσε, δε, ότι «υπάρχουν κυρώσεις που πονάνε και αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα».
«Όλα είναι πάνω στο τραπέζι και το ενδεχόμενο των κυρώσεων όχι μόνο από την Ευρώπη αλλά και από διεθνείς οργανισμούς, όπως η Unesco», πρόσθεσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
«Το θέμα της Αγίας Σοφίας είναι διεθνές ζήτημα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι τέτοια παραβατική συμπεριφορά και μια τόσο μεγάλη προσβολή θα πρέπει να έχει και ανάλογη απάντηση» είπε ακόμα ο κ. Πέτσας συμπληρώνοντας ότι «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα προχωρήσουμε σε κάποια μορφή κυρώσεων».
Την ίδια στιγμή, παγκόσμια κατακραυγή έχει προκαλέσει η απόφαση Ερντογάν, καθώς από τις ΗΠΑ μέχρι τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Αυστρία αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση οι αντιδράσεις είναι σφόδρες, κάνοντας λόγο για θλιβερή απόφαση, ενώ παράλληλα υπήρξαν και φωνές που ζητούν αλλαγή της στάσης της Ευρώπης απέναντι στην Τουρκία.
Παράλληλα, «απογοητευμένο» δήλωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, προτρέποντας τις τουρκικές αρχές να εγγυηθούν ίση πρόσβαση σε όλους τους επισκέπτες της βασιλικής, που μέχρι χθες αποτελούσε μουσείο. «Μας απογοητεύει η απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να αλλάξει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας», ανέφερε η εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Μόργκαν Ορτέιγκους. «Αντιλαμβανόμαστε ότι η τουρκική κυβέρνηση παραμένει δεσμευμένη να εγγυάται την πρόσβαση στην Αγία Σοφία σε όλους τους επισκέπτες και ανυπομονούμε να ακούσουμε τα σχέδιά της για τη διαχείριση της Αγίας Σοφίας κατά τρόπο ώστε να παραμείνει προσβάσιμη στους πάντες», πρόσθεσε.
Πιο σκληρή η ηγεσία της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της αμερικανικής γερουσίας. Όπως επισημαίνουν στη κοινή τους ανακοίνωση οι γερουσιαστές Τζον Ρις και Ρόμπερτ Μενέντεζ, η ενέργεια του Τούρκου προέδρου Ερντογάν συνιστά μια μεγάλη προσβολή για τους Χριστιανούς σε όλο τον κόσμο.
Η γαλλική κυβέρνηση κατέγραψε μετά «θλίψης» της τις αποφάσεις των τουρκικών αρχών: «Η Γαλλία θλίβεται για την απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας να τροποποιηθεί το καθεστώς της Αγίας Σοφίας και το διάταγμα του προέδρου [της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ] Ερντογάν με το οποίο υπήχθη στη δικαιοδοσία της διεύθυνσης θρησκευτικών υποθέσεων. Οι αποφάσεις αυτές θέτουν υπό αμφισβήτηση μια από τις πιο συμβολικές ενέργειες της σύγχρονης και λαϊκής Τουρκίας», τόνισε ο γάλλος ΥΠΕΞ, κατά το δελτίο Τύπου.
Την λύπη του για την επικείμενη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί εξέφρασε ο εντεταλμένος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για θρησκευτικά ζητήματα Μάρκους Γκρούμπελ (CDU), επισημαίνοντας την ιστορική σημασία του μνημείου. Κριτική για την απόφαση της Άγκυρας άσκησε επίσης η Καθολική Εκκλησία της Γερμανίας, αλλά και στελέχη κομμάτων. «Λυπούμαι πολύ που η Αγία Σοφία θα διατίθεται τώρα αποκλειστικά σε μία θρησκεία για προσευχή. Το κτίριο έχει βαθιά ιστορική σημασία, τόσο για τον Χριστιανισμό όσο και για το Ισλάμ. Σε μια αλλαγή του καθεστώτος του (το κτίριο) θα έπρεπε να χρησιμεύει ως σημείο συνάντησης, ανταλλαγής μεταξύ των δύο θρησκειών», δήλωσε ο κ. Γκρούμπελ στο Καθολικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΝΑ).
«Λυπηρή» χαρακτήρισε την απόφαση για την Αγιά Σοφιά, με ανακοίνωσή του, ο Ύπατος Εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ. Ο κ. Μπορέλ τόνισε ότι η Αγία Σοφία έχει «ισχυρή συμβολική, ιστορική και παγκόσμια αξία. Η Τουρκία έχει αναπτύξει μια παράδοση πολιτιστικής διατήρησης καθώς και αναγνωρισμένη παράδοση πνευματικής και πολιτιστικής ανοικτότητας».
Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία από την πλευρά της εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι η δική της ανησυχία, όπως και άλλων ορθόδοξων εκκλησιών, για την προοπτική να μετατραπεί ο Ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη από μουσείο σε τζαμί, δεν εισακούσθηκε από τις τουρκικές αρχές.
Η UNESCO ανακοίνωσε, εντωμεταξύ, ότι η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς θα αξιολογήσει εκ νέου το καθεστώς της Αγίας Σοφίας, αφού ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την ανακήρυξε τζαμί. «Είναι λυπηρό που η απόφαση της Τουρκίας δεν ήταν αντικείμενο διαλόγου, ούτε υπήρξε κάποια γνωστοποίηση νωρίτερα», ανέφερε η Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Επιμορφωτική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών σε ανακοίνωσή της.
