kourdistoportocali.comPassbookΝα πεθαίνεις από ανία ή από τρέλα;

Γράφει η Ειρήνη Μπαζάνη

Να πεθαίνεις από ανία ή από τρέλα;

Η προδοσία, η συγχώρεση και ο έρωτας που εξισώνεται με το θάνατο

Εγκλωβισμένος σε έναν ανούσιο γάμο και σε μία κοινωνία της υπεραφθονίας, που του προσέφερε κοινωνική ανέλιξη αλλά του προκάλεσε αφόρητη ανία, ο Ferdinand (Jean-Paul Belmondo) βλέπει την διαφυγή στα μάτια μιας παλιάς του αγάπης, μιας μυστήριας γυναικείας φυσιογνωμίας, τη Μarianne (Anna Karina). Μαζί ξεκινάνε το σουρρεαλιστικό τους road trip χωρις λεφτά, βενζίνη, ρούχα ή καποιο μέρος για περάσουν το βράδυ.

Γράφει η Ειρήνη Μπαζάνη

Προκειμένου να επιβιώσουν, σκαρφίζονται απίστευτες ιστορίες για να γοητεύσουν τους μαγαζάτορες ώστε να φάνε και να πιουν, ξεγελάνε τους βενζινάδες ώστε να διαφύγουν με το ντεπόζιτο γεμάτο, παίζουν θέατρο ώστε να αποσπάσουν χρήματα από τους περαστικούς, χορεύουν και τραγουδάν για να διασκεδάσουν. Το ταξίδι τους δεν εχει σαφή αφετηρία και προορισμό, παρά μόνο ποίηση, λογοτεχνικά αποφθέγματα και την εμφανή κυριαρχία έντονων χρωμάτων,όπως το κόκκινο στην μπογιά που χρησιμοποιείται για το αίμα και το μπλέ της θάλασσας και του ουρανού.

“Ο τρελός Πιερό” αποτελεί μια ωδή στο όνειρο, τον έρωτα, την αγάπη για την αυτοκαταστροφή και στην προσπάθεια του ανθρώπου να αψηφίσει την μοίρα και τις συνέπειες της. Ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του γαλλικού Nouvelle Vague κινηματογραφικού κινήματος, Jean-Luc Goddard, αντλεί το θέμα της ταινίας από τη νουβέλα του Lionel White με τίτλο “Εμμονή” και στολίζει την υπόσταση των πρωταγωνιστικών ηρώων του με το κλασσικό ερωτικό σχήμα που εντοπίζεται στους καθιερωμένους χαρακτήρες της Commedia Dell Arte. Η χρήση του ψευδώνυμου “Πιερό” από την Marianne για τον αγαπημένο της Ferdinand, αποτελεί προοικονομία για την κακοτυχία,τον καταδικασμένο ρομαντισμό και την αφέλεια του χαρακτήρα.

Το μοτίβο της λαϊκής ιταλικής αυτοσχεδιαστικής κωμωδίας αναμειγνύεται με το φιλμ νουαρ: ο “Πιερότος”, λυπημένος clown που αποτελεί συχνά θύμα φαρσών ειναι αθεράπευτα ερωτευμένος με την “Κολουμπίνα”, femme fatale με στοιχεία παιδικής αθωότητας αλλά παράλληλα και μακιαβελλικής συμπεριφοράς. Τι είναι όμως αυτό που θα οδηγήσει τον μελαγχολικό μας Πιερότο, στην “τρέλα”; Ο Goddard, απαρνείται κάθε κινηματογραφικό καλούπι και είδος κανόνων.Το σπονδυλωτό σενάριο του (το οποιο ξεκίνησε να γράφεται 1 μέρα πριν την έναρξη των γυρισμάτων), έδωσε την δυνατότητα στους ηθοποιούς να αυτοσχεδιάσουν και να καταστήσουν κάθε σκηνή του έργου ανεπάναληπτη και πολύτιμη. Επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ των ανθρώπων,στην αλληλεπίδραση τους και όχι στον άνθρωπο καθεαυτό. Αγνοεί το παρελθόν των χαρακτήρων ή αρκείται σε μικρές αναφορές του.

Με τρομερή δεξιοτεχνία πρωτοτυπεί τοποθετώντας στην ταινία στιγμές άρσης της κινηματογραφικής ψευδαισθησης με την Marianne να ρωταει τον Ferdinand “Σε ποιον απευθύνεσαι?”, και εκείνος να απαντάει κοιτώντας στην κάμερα: “Στο κοινό.”

Έτσι ο θεατής κινητοποιείται απρόσμενα και συνομιλεί ο ίδιος με τους πρωταγωνιστές. Ο άναρχος σκηνοθέτης, οπλίζει τους ήρωες του με κριτική ικανότητα που τους οδηγεί σε φιλοσοφικά ερωτήματα σχετικά με το καθετί, χωρίς να παρέχει όλες τις απαντήσεις. Οι πράξεις των ηρώων στην προσπάθεια τους για αναζήτηση της αλήθειας, οδηγούν την ομαλή εξέλιξη της ταινίας-κολλάζ. Η ποιητικότητα και ο λυρισμός στο φιλμ χρησιμοποιούνται ως ασπίδα έναντι στην σκληρότητα του πραγματικού κόσμου. Οι ήρωες βρίσκουν λογικό και ρεαλιστικό μόνο ό,τι βρίσκεται στην τέχνη, για αυτό και καταπιάνονται με τη διαρκή προσπάθεια να ζουν σαν σε μυθιστόρημα, εγχείρημα ακατόρθωτο που τους οδηγεί στην τελική αναμέτρηση.

Το τελευταίο κεφάλαιο: η απόγνωση. Οι ναυαγοί της ερημικής πλαζ τελικά δεν είναι πλασμένοι από ονειρόσκονη. Τα μουσικά κομμάτια που έχουν γραφτεί απο τον Antoine Duhamel και ερμηνέυονται από την σημαντικότερη μούσα του Goddard και πρωταγωνίστρια της ταινίας, Anna Karina, έχουν μαρτυρίσει ήδη την έκβαση των πραγμάτων.”Η γραμμή της τύχης” στο χέρι της Marianne, ήταν πράγματι πολύ μικρή. Η προδοσία υπάρχει ώστε να ακολουθείται από την συγχώρεση και αναπόφευκτα ο έρωτας εξισώνεται με το θάνατο. Ο ήλιος ενώνεται με τη θάλασσα και ο μόνος λόγος που η σχέση των ηρώων της ταινίας αλλοιώνεται, είναι επειδή αναγκάζεται να συνεχίζεται.

SHARE
MORE PASSBOOK